40:1his ita gestis accidit ut peccarent duo eunuchi pincerna regis Aegypti et pistor domino suo
40:2iratusque Pharao contra eos nam alter pincernis praeerat alter pistoribus
40:3misit eos in carcerem principis militum in quo erat vinctus et Ioseph
40:4at custos carceris tradidit eos Ioseph qui et ministrabat eis aliquantum temporis fluxerat et illi in custodia tenebantur
40:5videruntque ambo somnium nocte una iuxta interpretationem congruam sibi
40:6ad quos cum introisset Ioseph mane et vidisset eos tristes
40:7sciscitatus est dicens cur tristior est hodie solito facies vestra
40:8qui responderunt somnium vidimus et non est qui interpretetur nobis dixitque ad eos Ioseph numquid non Dei est interpretatio referte mihi quid videritis
40:9narravit prior praepositus pincernarum somnium videbam coram me vitem
40:10in qua erant tres propagines crescere paulatim gemmas et post flores uvas maturescere
40:11calicemque Pharaonis in manu mea tuli ergo uvas et expressi in calicem quem tenebam et tradidi poculum Pharaoni
40:12respondit Ioseph haec est interpretatio somnii tres propagines tres adhuc dies sunt
40:13post quos recordabitur Pharao magisterii tui et restituet te in gradum pristinum dabisque ei calicem iuxta officium tuum sicut facere ante consueveras
40:14tantum memento mei cum tibi bene fuerit et facies mecum misericordiam ut suggeras Pharaoni et educat me de isto carcere
40:15quia furto sublatus sum de terra Hebraeorum et hic innocens in lacum missus sum
40:16videns pistorum magister quod prudenter somnium dissolvisset ait et ego vidi somnium quod haberem tria canistra farinae super caput meum
40:17et in uno canistro quod erat excelsius portare me omnes cibos qui fiunt arte pistoria avesque comedere ex eo
40:18respondit Ioseph haec est interpretatio somnii tria canistra tres adhuc dies sunt
40:19post quos auferet Pharao caput tuum ac suspendet te in cruce et lacerabunt volucres carnes tuas
40:20exin dies tertius natalicius Pharaonis erat qui faciens grande convivium pueris suis recordatus est inter epulas magistri pincernarum et pistorum principis
40:21restituitque alterum in locum suum ut porrigeret regi poculum
40:22alterum suspendit in patibulo ut coniectoris veritas probaretur
40:23et tamen succedentibus prosperis praepositus pincernarum oblitus est interpretis sui
41:1post duos annos vidit Pharao somnium putabat se stare super fluvium
41:2de quo ascendebant septem boves pulchrae et crassae nimis et pascebantur in locis palustribus
41:3aliae quoque septem emergebant de flumine foedae confectaeque macie et pascebantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus
41:4devoraveruntque eas quarum mira species et habitudo corporum erat expergefactus Pharao
41:5rursum dormivit et vidit alterum somnium septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque formonsae
41:6aliae quoque totidem spicae tenues et percussae uredine oriebantur
41:7devorantes omnem priorum pulchritudinem evigilans post quietem
41:8et facto mane pavore perterritus misit ad coniectores Aegypti cunctosque sapientes et accersitis narravit somnium nec erat qui interpretaretur
41:9tunc demum reminiscens pincernarum magister ait confiteor peccatum meum
41:10iratus rex servis suis me et magistrum pistorum retrudi iussit in carcerem principis militum
41:11ubi una nocte uterque vidimus somnium praesagum futurorum
41:12erat ibi puer hebraeus eiusdem ducis militum famulus cui narrantes somnia
41:13audivimus quicquid postea rei probavit eventus ego enim redditus sum officio meo et ille suspensus est in cruce
41:14protinus ad regis imperium eductum de carcere Ioseph totonderunt ac veste mutata obtulerunt ei
41:15cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quae audivi te prudentissime conicere
41:16respondit Ioseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni
41:17narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluminis
41:18et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus quae in pastu paludis virecta carpebant
41:19et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae ut numquam tales in terra Aegypti viderim
41:20quae devoratis et consumptis prioribus
41:21nullum saturitatis dedere vestigium sed simili macie et squalore torpebant evigilans rursum sopore depressus
41:22vidi somnium septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque pulcherrimae
41:23aliae quoque septem tenues et percussae uredine oriebantur stipula
41:24quae priorum pulchritudinem devorarunt narravi coniectoribus somnium et nemo est qui edisserat
41:25respondit Ioseph somnium regis unum est quae facturus est Deus ostendit Pharaoni
41:26septem boves pulchrae et septem spicae plenae septem ubertatis anni sunt eandemque vim somnii conprehendunt
41:27septem quoque boves tenues atque macilentae quae ascenderunt post eas et septem spicae tenues et vento urente percussae septem anni sunt venturae famis
41:28qui hoc ordine conplebuntur
41:29ecce septem anni venient fertilitatis magnae in universa terra Aegypti
41:30quos sequentur septem anni alii tantae sterilitatis ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia consumptura est enim fames omnem terram
41:31et ubertatis magnitudinem perditura inopiae magnitudo
41:32quod autem vidisti secundo ad eandem rem pertinens somnium firmitatis indicium est eo quod fiat sermo Dei et velocius impleatur
41:33nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium et praeficiat eum terrae Aegypti
41:34qui constituat praepositos per singulas regiones et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis
41:35qui iam nunc futuri sunt congreget in horrea et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur serveturque in urbibus
41:36et paretur futurae septem annorum fami quae pressura est Aegyptum et non consumetur terra inopia
41:37placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris eius
41:38locutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit
41:39dixit ergo ad Ioseph quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero
41:40tu eris super domum meam et ad tui oris imperium cunctus populus oboediet uno tantum regni solio te praecedam
41:41dicens quoque rursum Pharao ad Ioseph ecce constitui te super universam terram Aegypti
41:42tulit anulum de manu sua et dedit in manu eius vestivitque eum stola byssina et collo torquem auream circumposuit
41:43fecitque ascendere super currum suum secundum clamante praecone ut omnes coram eo genuflecterent et praepositum esse scirent universae terrae Aegypti
41:44dixit quoque rex ad Ioseph ego sum Pharao absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Aegypti
41:45vertitque nomen illius et vocavit eum lingua aegyptiaca Salvatorem mundi dedit quoque illi uxorem Aseneth filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos egressus itaque Ioseph ad terram Aegypti
41:46triginta autem erat annorum quando stetit in conspectu regis Pharaonis circuivit omnes regiones Aegypti
41:47venitque fertilitas septem annorum et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti
41:48omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est
41:49tantaque fuit multitudo tritici ut harenae maris coaequaretur et copia mensuram excederet
41:50nati sunt autem Ioseph filii duo antequam veniret fames quos ei peperit Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos
41:51vocavitque nomen primogeniti Manasse dicens oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum et domum patris mei
41:52nomen quoque secundi appellavit Ephraim dicens crescere me fecit Deus in terra paupertatis meae
41:53igitur transactis septem annis ubertatis qui fuerant in Aegypto
41:54coeperunt venire septem anni inopiae quos praedixerat Ioseph et in universo orbe fames praevaluit in cuncta autem terra Aegypti erat panis
41:55qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem alimenta petens quibus ille respondit ite ad Ioseph et quicquid vobis dixerit facite
41:56crescebat autem cotidie fames in omni terra aperuitque Ioseph universa horrea et vendebat Aegyptiis nam et illos oppresserat fames
41:57omnesque provinciae veniebant in Aegyptum ut emerent escas et malum inopiae temperarent
42:1audiens autem Iacob quod alimenta venderentur in Aegypto dixit filiis suis quare neglegitis
42:2audivi quod triticum venundetur in Aegypto descendite et emite nobis necessaria ut possimus vivere et non consumamur inopia
42:3descendentes igitur fratres Ioseph decem ut emerent frumenta in Aegypto
42:4Beniamin domi retento ab Iacob qui dixerat fratribus eius ne forte in itinere quicquam patiatur mali
42:5ingressi sunt terram Aegypti cum aliis qui pergebant ad emendum erat autem fames in terra Chanaan
42:6et Ioseph princeps Aegypti atque ad illius nutum frumenta populis vendebantur cumque adorassent eum fratres sui
42:7et agnovisset eos quasi ad alienos durius loquebatur interrogans eos unde venistis qui responderunt de terra Chanaan ut emamus victui necessaria
42:8et tamen fratres ipse cognoscens non est agnitus ab eis
42:9recordatusque somniorum quae aliquando viderat ait exploratores estis ut videatis infirmiora terrae venistis
42:10qui dixerunt non est ita domine sed servi tui venerunt ut emerent cibos
42:11omnes filii unius viri sumus pacifici venimus nec quicquam famuli tui machinantur mali
42:12quibus ille respondit aliter est inmunita terrae huius considerare venistis
42:13et illi duodecim inquiunt servi tui fratres sumus filii viri unius in terra Chanaan minimus cum patre nostro est alius non est super
42:14hoc est ait quod locutus sum exploratores estis
42:15iam nunc experimentum vestri capiam per salutem Pharaonis non egrediemini hinc donec veniat frater vester minimus
42:16mittite e vobis unum et adducat eum vos autem eritis in vinculis donec probentur quae dixistis utrum falsa an vera sint alioquin per salutem Pharaonis exploratores estis
42:17tradidit ergo eos custodiae tribus diebus
42:18die autem tertio eductis de carcere ait facite quod dixi et vivetis Deum enim timeo
42:19si pacifici estis frater vester unus ligetur in carcere vos autem abite et ferte frumenta quae emistis in domos vestras
42:20et fratrem vestrum minimum ad me adducite ut possim vestros probare sermones et non moriamini fecerunt ut dixerat
42:21et locuti sunt invicem merito haec patimur quia peccavimus in fratrem nostrum videntes angustiam animae illius cum deprecaretur nos et non audivimus idcirco venit super nos ista tribulatio
42:22e quibus unus Ruben ait numquid non dixi vobis nolite peccare in puerum et non audistis me en sanguis eius exquiritur
42:23nesciebant autem quod intellegeret Ioseph eo quod per interpretem loquebatur ad eos
42:24avertitque se parumper et flevit et reversus locutus est ad eos
42:25tollens Symeon et ligans illis praesentibus iussitque ministris ut implerent saccos eorum tritico et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis datis supra cibariis in via qui fecerunt ita
42:26at illi portantes frumenta in asinis profecti sunt
42:27apertoque unus sacco ut daret iumento pabulum in diversorio contemplatus pecuniam in ore sacculi
42:28dixit fratribus suis reddita est mihi pecunia en habetur in sacco et obstupefacti turbatique dixerunt mutuo quidnam est hoc quod fecit nobis Deus
42:29veneruntque ad Iacob patrem suum in terra Chanaan et narraverunt ei omnia quae accidissent sibi dicentes
42:30locutus est nobis dominus terrae dure et putavit nos exploratores provinciae
42:31cui respondimus pacifici sumus nec ullas molimur insidias
42:32duodecim fratres uno patre geniti sumus unus non est super minimus cum patre versatur in terra Chanaan
42:33qui ait nobis sic probabo quod pacifici sitis fratrem vestrum unum dimittite apud me et cibaria domibus vestris necessaria sumite et abite
42:34fratremque vestrum minimum adducite ad me ut sciam quod non sitis exploratores et istum qui tenetur in vinculis recipere possitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam
42:35his dictis cum frumenta effunderent singuli reppererunt in ore saccorum ligatas pecunias exterritisque simul omnibus
42:36dixit pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenetur in vinculis Beniamin auferetis in me haec mala omnia reciderunt
42:37cui respondit Ruben duos filios meos interfice si non reduxero illum tibi trade in manu mea et ego eum restituam
42:38at ille non descendet inquit filius meus vobiscum frater eius mortuus est ipse solus remansit si quid ei adversi acciderit in terra ad quam pergitis deducetis canos meos cum dolore ad inferos