5:1videns autem turbas ascendit in montem et cum sedisset accesserunt ad eum discipuli eius

5:2et aperiens os suum docebat eos dicens

5:3beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum caelorum

5:4beati mites quoniam ipsi possidebunt terram

5:5beati qui lugent quoniam ipsi consolabuntur

5:6beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam quoniam ipsi saturabuntur

5:7beati misericordes quia ipsi misericordiam consequentur

5:8beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt

5:9beati pacifici quoniam filii Dei vocabuntur

5:10beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam quoniam ipsorum est regnum caelorum

5:11beati estis cum maledixerint vobis et persecuti vos fuerint et dixerint omne malum adversum vos mentientes propter me

5:12gaudete et exultate quoniam merces vestra copiosa est in caelis sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante vos

5:13vos estis sal terrae quod si sal evanuerit in quo sallietur ad nihilum valet ultra nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus

5:14vos estis lux mundi non potest civitas abscondi supra montem posita

5:15neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio sed super candelabrum ut luceat omnibus qui in domo sunt

5:16sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant vestra bona opera et glorificent Patrem vestrum qui in caelis est

5:17nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas non veni solvere sed adimplere

5:18amen quippe dico vobis donec transeat caelum et terra iota unum aut unus apex non praeteribit a lege donec omnia fiant

5:19qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homines minimus vocabitur in regno caelorum qui autem fecerit et docuerit hic magnus vocabitur in regno caelorum

5:20dico enim vobis quia nisi abundaverit iustitia vestra plus quam scribarum et Pharisaeorum non intrabitis in regnum caelorum

5:21audistis quia dictum est antiquis non occides qui autem occiderit reus erit iudicio

5:22ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo reus erit iudicio qui autem dixerit fratri suo racha reus erit concilio qui autem dixerit fatue reus erit gehennae ignis

5:23si ergo offeres munus tuum ad altare et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te

5:24relinque ibi munus tuum ante altare et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens offers munus tuum

5:25esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo ne forte tradat te adversarius iudici et iudex tradat te ministro et in carcerem mittaris

5:26amen dico tibi non exies inde donec reddas novissimum quadrantem

5:27audistis quia dictum est antiquis non moechaberis

5:28ego autem dico vobis quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam iam moechatus est eam in corde suo

5:29quod si oculus tuus dexter scandalizat te erue eum et proice abs te expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum mittatur in gehennam

5:30et si dextera manus tua scandalizat te abscide eam et proice abs te expedit tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum eat in gehennam

5:31dictum est autem quicumque dimiserit uxorem suam det illi libellum repudii

5:32ego autem dico vobis quia omnis qui dimiserit uxorem suam excepta fornicationis causa facit eam moechari et qui dimissam duxerit adulterat

5:33iterum audistis quia dictum est antiquis non peierabis reddes autem Domino iuramenta tua

5:34ego autem dico vobis non iurare omnino neque per caelum quia thronus Dei est

5:35neque per terram quia scabillum est pedum eius neque per Hierosolymam quia civitas est magni Regis

5:36neque per caput tuum iuraveris quia non potes unum capillum album facere aut nigrum

5:37sit autem sermo vester est est non non quod autem his abundantius est a malo est

5:38audistis quia dictum est oculum pro oculo et dentem pro dente

5:39ego autem dico vobis non resistere malo sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua praebe illi et alteram

5:40et ei qui vult tecum iudicio contendere et tunicam tuam tollere remitte ei et pallium

5:41et quicumque te angariaverit mille passus vade cum illo alia duo

5:42qui petit a te da ei et volenti mutuari a te ne avertaris

5:43audistis quia dictum est diliges proximum tuum et odio habebis inimicum tuum

5:44ego autem dico vobis diligite inimicos vestros benefacite his qui oderunt vos et orate pro persequentibus et calumniantibus vos

5:45ut sitis filii Patris vestri qui in caelis est qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos

5:46si enim diligatis eos qui vos diligunt quam mercedem habebitis nonne et publicani hoc faciunt

5:47et si salutaveritis fratres vestros tantum quid amplius facitis nonne et ethnici hoc faciunt

5:48estote ergo vos perfecti sicut et Pater vester caelestis perfectus est

6:1adtendite ne iustitiam vestram faciatis coram hominibus ut videamini ab eis alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in caelis est

6:2cum ergo facies elemosynam noli tuba canere ante te sicut hypocritae faciunt in synagogis et in vicis ut honorificentur ab hominibus amen dico vobis receperunt mercedem suam

6:3te autem faciente elemosynam nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua

6:4ut sit elemosyna tua in abscondito et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi

6:5et cum oratis non eritis sicut hypocritae qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare ut videantur ab hominibus amen dico vobis receperunt mercedem suam

6:6tu autem cum orabis intra in cubiculum tuum et cluso ostio tuo ora Patrem tuum in abscondito et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi

6:7orantes autem nolite multum loqui sicut ethnici putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur

6:8nolite ergo adsimilari eis scit enim Pater vester quibus opus sit vobis antequam petatis eum

6:9sic ergo vos orabitis Pater noster qui in caelis es sanctificetur nomen tuum

6:10veniat regnum tuum fiat voluntas tua sicut in caelo et in terra

6:11panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie

6:12et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimisimus debitoribus nostris

6:13et ne inducas nos in temptationem sed libera nos a malo

6:14si enim dimiseritis hominibus peccata eorum dimittet et vobis Pater vester caelestis delicta vestra

6:15si autem non dimiseritis hominibus nec Pater vester dimittet peccata vestra

6:16cum autem ieiunatis nolite fieri sicut hypocritae tristes demoliuntur enim facies suas ut pareant hominibus ieiunantes amen dico vobis quia receperunt mercedem suam

6:17tu autem cum ieiunas ungue caput tuum et faciem tuam lava

6:18ne videaris hominibus ieiunans sed Patri tuo qui est in abscondito et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi

6:19nolite thesaurizare vobis thesauros in terra ubi erugo et tinea demolitur ubi fures effodiunt et furantur

6:20thesaurizate autem vobis thesauros in caelo ubi neque erugo neque tinea demolitur et ubi fures non effodiunt nec furantur

6:21ubi enim est thesaurus tuus ibi est et cor tuum

6:22lucerna corporis est oculus si fuerit oculus tuus simplex totum corpus tuum lucidum erit

6:23si autem oculus tuus nequam fuerit totum corpus tuum tenebrosum erit si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt tenebrae quantae erunt

6:24nemo potest duobus dominis servire aut enim unum odio habebit et alterum diliget aut unum sustinebit et alterum contemnet non potestis Deo servire et mamonae

6:25ideo dico vobis ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis neque corpori vestro quid induamini nonne anima plus est quam esca et corpus plus est quam vestimentum

6:26respicite volatilia caeli quoniam non serunt neque metunt neque congregant in horrea et Pater vester caelestis pascit illa nonne vos magis pluris estis illis

6:27quis autem vestrum cogitans potest adicere ad staturam suam cubitum unum

6:28et de vestimento quid solliciti estis considerate lilia agri quomodo crescunt non laborant nec nent

6:29dico autem vobis quoniam nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis

6:30si autem faenum agri quod hodie est et cras in clibanum mittitur Deus sic vestit quanto magis vos minimae fidei

6:31nolite ergo solliciti esse dicentes quid manducabimus aut quid bibemus aut quo operiemur

6:32haec enim omnia gentes inquirunt scit enim Pater vester quia his omnibus indigetis

6:33quaerite autem primum regnum et iustitiam eius et omnia haec adicientur vobis

6:34nolite ergo esse solliciti in crastinum crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse sufficit diei malitia sua

7:1nolite iudicare ut non iudicemini

7:2in quo enim iudicio iudicaveritis iudicabimini et in qua mensura mensi fueritis metietur vobis

7:3quid autem vides festucam in oculo fratris tui et trabem in oculo tuo non vides

7:4aut quomodo dicis fratri tuo sine eiciam festucam de oculo tuo et ecce trabis est in oculo tuo

7:5hypocrita eice primum trabem de oculo tuo et tunc videbis eicere festucam de oculo fratris tui

7:6nolite dare sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos ne forte conculcent eas pedibus suis et conversi disrumpant vos

7:7petite et dabitur vobis quaerite et invenietis pulsate et aperietur vobis

7:8omnis enim qui petit accipit et qui quaerit invenit et pulsanti aperietur

7:9aut quis est ex vobis homo quem si petierit filius suus panem numquid lapidem porriget ei

7:10aut si piscem petet numquid serpentem porriget ei

7:11si ergo vos cum sitis mali nostis bona dare filiis vestris quanto magis Pater vester qui in caelis est dabit bona petentibus se

7:12omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines et vos facite eis haec est enim lex et prophetae

7:13intrate per angustam portam quia lata porta et spatiosa via quae ducit ad perditionem et multi sunt qui intrant per eam

7:14quam angusta porta et arta via quae ducit ad vitam et pauci sunt qui inveniunt eam

7:15adtendite a falsis prophetis qui veniunt ad vos in vestimentis ovium intrinsecus autem sunt lupi rapaces

7:16a fructibus eorum cognoscetis eos numquid colligunt de spinis uvas aut de tribulis ficus

7:17sic omnis arbor bona fructus bonos facit mala autem arbor fructus malos facit

7:18non potest arbor bona fructus malos facere neque arbor mala fructus bonos facere

7:19omnis arbor quae non facit fructum bonum exciditur et in ignem mittitur

7:20igitur ex fructibus eorum cognoscetis eos

7:21non omnis qui dicit mihi Domine Domine intrabit in regnum caelorum sed qui facit voluntatem Patris mei qui in caelis est ipse intrabit in regnum caelorum

7:22multi dicent mihi in illa die Domine Domine nonne in nomine tuo prophetavimus et in tuo nomine daemonia eiecimus et in tuo nomine virtutes multas fecimus

7:23et tunc confitebor illis quia numquam novi vos discedite a me qui operamini iniquitatem

7:24omnis ergo qui audit verba mea haec et facit ea adsimilabitur viro sapienti qui aedificavit domum suam supra petram

7:25et descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et non cecidit fundata enim erat super petram

7:26et omnis qui audit verba mea haec et non facit ea similis erit viro stulto qui aedificavit domum suam supra harenam

7:27et descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et cecidit et fuit ruina eius magna

7:28et factum est cum consummasset Iesus verba haec admirabantur turbae super doctrinam eius

7:29erat enim docens eos sicut potestatem habens non sicut scribae eorum et Pharisaei