22:1melius est nomen bonum quam divitiae multae super argentum et aurum gratia bona
22:2dives et pauper obviaverunt sibi utriusque operator est Dominus
22:3callidus vidit malum et abscondit se innocens pertransiit et adflictus est damno
22:4finis modestiae timor Domini divitiae et gloria et vita
22:5arma et gladii in via perversi custos animae suae longe recedit ab eis
22:6proverbium est adulescens iuxta viam suam etiam cum senuerit non recedet ab ea
22:7dives pauperibus imperat et qui accipit mutuum servus est fenerantis
22:8qui seminat iniquitatem metet mala et virga irae suae consummabitur
22:9qui pronus est ad misericordiam benedicetur de panibus enim suis dedit pauperi
22:10eice derisorem et exibit cum eo iurgium cessabuntque causae et contumeliae
22:11qui diligit cordis munditiam propter gratiam labiorum suorum habebit amicum regem
22:12oculi Domini custodiunt scientiam et subplantantur verba iniqui
22:13dicit piger leo foris in medio platearum occidendus sum
22:14fovea profunda os alienae cui iratus est Dominus incidet in eam
22:15stultitia conligata est in corde pueri et virga disciplinae fugabit eam
22:16qui calumniatur pauperem ut augeat divitias suas dabit ipse ditiori et egebit
22:17inclina aurem tuam et audi verba sapientium adpone autem cor ad doctrinam meam
22:18quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis
22:19ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie
22:20ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia
22:21ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te
22:22non facias violentiam pauperi quia pauper est neque conteras egenum in porta
22:23quia Dominus iudicabit causam eius et configet eos qui confixerint animam eius
22:24noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso
22:25ne forte discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae
22:26noli esse cum his qui defigunt manus suas et qui vades se offerunt pro debitis
22:27si enim non habes unde restituas quid causae est ut tollat operimentum de cubili tuo
22:28ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui
22:29vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles
23:1quando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam
23:2et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam
23:3ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii
23:4noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum
23:5ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes quia facient sibi pinnas quasi aquilae et avolabunt in caelum
23:6ne comedas cum homine invido et ne desideres cibos eius
23:7quoniam in similitudinem arioli et coniectoris aestimat quod ignorat comede et bibe dicet tibi et mens eius non est tecum
23:8cibos quos comederas evomes et perdes pulchros sermones tuos
23:9in auribus insipientium ne loquaris quia despicient doctrinam eloquii tui
23:10ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas
23:11propinquus enim eorum Fortis est et ipse iudicabit contra te causam illorum
23:12ingrediatur ad doctrinam cor tuum et aures tuae ad verba scientiae
23:13noli subtrahere a puero disciplinam si enim percusseris eum virga non morietur
23:14tu virga percuties eum et animam eius de inferno liberabis
23:15fili mi si sapiens fuerit animus tuus gaudebit tecum cor meum
23:16et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua
23:17non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die
23:18quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur
23:19audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum
23:20noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt
23:21quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio
23:22audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum senuerit mater tua
23:23veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam
23:24exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo
23:25gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te
23:26praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas custodiant
23:27fovea enim profunda est meretrix et puteus angustus aliena
23:28insidiatur in via quasi latro et quos incautos viderit interficit
23:29cui vae cuius patri vae cui rixae cui foveae cui sine causa vulnera cui suffusio oculorum
23:30nonne his qui morantur in vino et student calicibus epotandis
23:31ne intuearis vinum quando flavescit cum splenduerit in vitro color eius ingreditur blande
23:32sed in novissimo mordebit ut coluber et sicut regulus venena diffundet
23:33oculi tui videbunt extraneas et cor tuum loquetur perversa
23:34et eris sicut dormiens in medio mari et quasi sopitus gubernator amisso clavo
23:35et dices verberaverunt me sed non dolui traxerunt me et ego non sensi quando evigilabo et rursum vina repperiam
24:1ne aemuleris viros malos nec desideres esse cum eis
24:2quia rapinas meditatur mens eorum et fraudes labia eorum loquuntur
24:3sapientia aedificabitur domus et prudentia roborabitur
24:4in doctrina replebuntur cellaria universa substantia pretiosa et pulcherrima
24:5vir sapiens et fortis est et vir doctus robustus et validus
24:6quia cum dispositione initur bellum et erit salus ubi multa consilia sunt
24:7excelsa stulto sapientia in porta non aperiet os suum
24:8qui cogitat malefacere stultus vocabitur
24:9cogitatio stulti peccatum est et abominatio hominum detractor
24:10si desperaveris lassus in die angustiae inminuetur fortitudo tua
24:11erue eos qui ducuntur ad mortem et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses
24:12si dixeris vires non suppetunt qui inspector est cordis ipse intellegit et servatorem animae tuae nihil fallit reddetque homini iuxta opera sua
24:13comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo
24:14sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit
24:15ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius
24:16septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum
24:17cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum
24:18ne forte videat Dominus et displiceat ei et auferat ab eo iram suam
24:19ne contendas cum pessimis nec aemuleris impios
24:20quoniam non habent futurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur
24:21time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis
24:22quoniam repente consurget perditio eorum et ruinam utriusque quis novit
24:23haec quoque sapientibus cognoscere personam in iudicio non est bonum
24:24qui dicit impio iustus es maledicent ei populi et detestabuntur eum tribus
24:25qui arguunt laudabuntur et super ipsos veniet benedictio
24:26labia deosculabitur qui recta verba respondet
24:27praepara foris opus tuum et diligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam
24:28ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis
24:29ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum
24:30per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti
24:31et ecce totum repleverant urticae operuerant superficiem eius spinae et maceria lapidum destructa erat
24:32quod cum vidissem posui in corde meo et exemplo didici disciplinam
24:33parum inquam dormies modicum dormitabis pauxillum manus conseres ut quiescas
24:34et veniet quasi cursor egestas tua et mendicitas quasi vir armatus