1videns autem turbas ascendit in montem et cum sedisset accesserunt ad eum discipuli eius2et aperiens os suum docebat eos dicens3beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum caelorum4beati mites quoniam ipsi possidebunt terram5beati qui lugent quoniam ipsi consolabuntur6beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam quoniam ipsi saturabuntur7beati misericordes quia ipsi misericordiam consequentur8beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt9beati pacifici quoniam filii Dei vocabuntur10beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam quoniam ipsorum est regnum caelorum11beati estis cum maledixerint vobis et persecuti vos fuerint et dixerint omne malum adversum vos mentientes propter me12gaudete et exultate quoniam merces vestra copiosa est in caelis sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante vos13vos estis sal terrae quod si sal evanuerit in quo sallietur ad nihilum valet ultra nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus14vos estis lux mundi non potest civitas abscondi supra montem posita15neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio sed super candelabrum ut luceat omnibus qui in domo sunt16sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant vestra bona opera et glorificent Patrem vestrum qui in caelis est17nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas non veni solvere sed adimplere18amen quippe dico vobis donec transeat caelum et terra iota unum aut unus apex non praeteribit a lege donec omnia fiant19qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homines minimus vocabitur in regno caelorum qui autem fecerit et docuerit hic magnus vocabitur in regno caelorum20dico enim vobis quia nisi abundaverit iustitia vestra plus quam scribarum et Pharisaeorum non intrabitis in regnum caelorum21audistis quia dictum est antiquis non occides qui autem occiderit reus erit iudicio22ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo reus erit iudicio qui autem dixerit fratri suo racha reus erit concilio qui autem dixerit fatue reus erit gehennae ignis23si ergo offeres munus tuum ad altare et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te24relinque ibi munus tuum ante altare et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens offers munus tuum25esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo ne forte tradat te adversarius iudici et iudex tradat te ministro et in carcerem mittaris26amen dico tibi non exies inde donec reddas novissimum quadrantem27audistis quia dictum est antiquis non moechaberis28ego autem dico vobis quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam iam moechatus est eam in corde suo29quod si oculus tuus dexter scandalizat te erue eum et proice abs te expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum mittatur in gehennam30et si dextera manus tua scandalizat te abscide eam et proice abs te expedit tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum eat in gehennam31dictum est autem quicumque dimiserit uxorem suam det illi libellum repudii32ego autem dico vobis quia omnis qui dimiserit uxorem suam excepta fornicationis causa facit eam moechari et qui dimissam duxerit adulterat33iterum audistis quia dictum est antiquis non peierabis reddes autem Domino iuramenta tua34ego autem dico vobis non iurare omnino neque per caelum quia thronus Dei est35neque per terram quia scabillum est pedum eius neque per Hierosolymam quia civitas est magni Regis36neque per caput tuum iuraveris quia non potes unum capillum album facere aut nigrum37sit autem sermo vester est est non non quod autem his abundantius est a malo est38audistis quia dictum est oculum pro oculo et dentem pro dente39ego autem dico vobis non resistere malo sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua praebe illi et alteram40et ei qui vult tecum iudicio contendere et tunicam tuam tollere remitte ei et pallium41et quicumque te angariaverit mille passus vade cum illo alia duo42qui petit a te da ei et volenti mutuari a te ne avertaris43audistis quia dictum est diliges proximum tuum et odio habebis inimicum tuum44ego autem dico vobis diligite inimicos vestros benefacite his qui oderunt vos et orate pro persequentibus et calumniantibus vos45ut sitis filii Patris vestri qui in caelis est qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos46si enim diligatis eos qui vos diligunt quam mercedem habebitis nonne et publicani hoc faciunt47et si salutaveritis fratres vestros tantum quid amplius facitis nonne et ethnici hoc faciunt48estote ergo vos perfecti sicut et Pater vester caelestis perfectus est

1adtendite ne iustitiam vestram faciatis coram hominibus ut videamini ab eis alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in caelis est2cum ergo facies elemosynam noli tuba canere ante te sicut hypocritae faciunt in synagogis et in vicis ut honorificentur ab hominibus amen dico vobis receperunt mercedem suam3te autem faciente elemosynam nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua4ut sit elemosyna tua in abscondito et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi5et cum oratis non eritis sicut hypocritae qui amant in synagogis et in angulis platearum stantes orare ut videantur ab hominibus amen dico vobis receperunt mercedem suam6tu autem cum orabis intra in cubiculum tuum et cluso ostio tuo ora Patrem tuum in abscondito et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi7orantes autem nolite multum loqui sicut ethnici putant enim quia in multiloquio suo exaudiantur8nolite ergo adsimilari eis scit enim Pater vester quibus opus sit vobis antequam petatis eum9sic ergo vos orabitis Pater noster qui in caelis es sanctificetur nomen tuum10veniat regnum tuum fiat voluntas tua sicut in caelo et in terra11panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie12et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimisimus debitoribus nostris13et ne inducas nos in temptationem sed libera nos a malo14si enim dimiseritis hominibus peccata eorum dimittet et vobis Pater vester caelestis delicta vestra15si autem non dimiseritis hominibus nec Pater vester dimittet peccata vestra16cum autem ieiunatis nolite fieri sicut hypocritae tristes demoliuntur enim facies suas ut pareant hominibus ieiunantes amen dico vobis quia receperunt mercedem suam17tu autem cum ieiunas ungue caput tuum et faciem tuam lava18ne videaris hominibus ieiunans sed Patri tuo qui est in abscondito et Pater tuus qui videt in abscondito reddet tibi19nolite thesaurizare vobis thesauros in terra ubi erugo et tinea demolitur ubi fures effodiunt et furantur20thesaurizate autem vobis thesauros in caelo ubi neque erugo neque tinea demolitur et ubi fures non effodiunt nec furantur21ubi enim est thesaurus tuus ibi est et cor tuum22lucerna corporis est oculus si fuerit oculus tuus simplex totum corpus tuum lucidum erit23si autem oculus tuus nequam fuerit totum corpus tuum tenebrosum erit si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt tenebrae quantae erunt24nemo potest duobus dominis servire aut enim unum odio habebit et alterum diliget aut unum sustinebit et alterum contemnet non potestis Deo servire et mamonae25ideo dico vobis ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis neque corpori vestro quid induamini nonne anima plus est quam esca et corpus plus est quam vestimentum26respicite volatilia caeli quoniam non serunt neque metunt neque congregant in horrea et Pater vester caelestis pascit illa nonne vos magis pluris estis illis27quis autem vestrum cogitans potest adicere ad staturam suam cubitum unum28et de vestimento quid solliciti estis considerate lilia agri quomodo crescunt non laborant nec nent29dico autem vobis quoniam nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis30si autem faenum agri quod hodie est et cras in clibanum mittitur Deus sic vestit quanto magis vos minimae fidei31nolite ergo solliciti esse dicentes quid manducabimus aut quid bibemus aut quo operiemur32haec enim omnia gentes inquirunt scit enim Pater vester quia his omnibus indigetis33quaerite autem primum regnum et iustitiam eius et omnia haec adicientur vobis34nolite ergo esse solliciti in crastinum crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse sufficit diei malitia sua

1nolite iudicare ut non iudicemini2in quo enim iudicio iudicaveritis iudicabimini et in qua mensura mensi fueritis metietur vobis3quid autem vides festucam in oculo fratris tui et trabem in oculo tuo non vides4aut quomodo dicis fratri tuo sine eiciam festucam de oculo tuo et ecce trabis est in oculo tuo5hypocrita eice primum trabem de oculo tuo et tunc videbis eicere festucam de oculo fratris tui6nolite dare sanctum canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos ne forte conculcent eas pedibus suis et conversi disrumpant vos7petite et dabitur vobis quaerite et invenietis pulsate et aperietur vobis8omnis enim qui petit accipit et qui quaerit invenit et pulsanti aperietur9aut quis est ex vobis homo quem si petierit filius suus panem numquid lapidem porriget ei10aut si piscem petet numquid serpentem porriget ei11si ergo vos cum sitis mali nostis bona dare filiis vestris quanto magis Pater vester qui in caelis est dabit bona petentibus se12omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines et vos facite eis haec est enim lex et prophetae13intrate per angustam portam quia lata porta et spatiosa via quae ducit ad perditionem et multi sunt qui intrant per eam14quam angusta porta et arta via quae ducit ad vitam et pauci sunt qui inveniunt eam15adtendite a falsis prophetis qui veniunt ad vos in vestimentis ovium intrinsecus autem sunt lupi rapaces16a fructibus eorum cognoscetis eos numquid colligunt de spinis uvas aut de tribulis ficus17sic omnis arbor bona fructus bonos facit mala autem arbor fructus malos facit18non potest arbor bona fructus malos facere neque arbor mala fructus bonos facere19omnis arbor quae non facit fructum bonum exciditur et in ignem mittitur20igitur ex fructibus eorum cognoscetis eos21non omnis qui dicit mihi Domine Domine intrabit in regnum caelorum sed qui facit voluntatem Patris mei qui in caelis est ipse intrabit in regnum caelorum22multi dicent mihi in illa die Domine Domine nonne in nomine tuo prophetavimus et in tuo nomine daemonia eiecimus et in tuo nomine virtutes multas fecimus23et tunc confitebor illis quia numquam novi vos discedite a me qui operamini iniquitatem24omnis ergo qui audit verba mea haec et facit ea adsimilabitur viro sapienti qui aedificavit domum suam supra petram25et descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et non cecidit fundata enim erat super petram26et omnis qui audit verba mea haec et non facit ea similis erit viro stulto qui aedificavit domum suam supra harenam27et descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et cecidit et fuit ruina eius magna28et factum est cum consummasset Iesus verba haec admirabantur turbae super doctrinam eius29erat enim docens eos sicut potestatem habens non sicut scribae eorum et Pharisaei