THE HOLY BIBLE: Vulgate: Book of Genesis

1in principio creavit Deus caelum et terram2terra autem erat inanis et vacua et tenebrae super faciem abyssi et spiritus Dei ferebatur super aquas3dixitque Deus fiat lux et facta est lux4et vidit Deus lucem quod esset bona et divisit lucem ac tenebras5appellavitque lucem diem et tenebras noctem factumque est vespere et mane dies unus6dixit quoque Deus fiat firmamentum in medio aquarum et dividat aquas ab aquis7et fecit Deus firmamentum divisitque aquas quae erant sub firmamento ab his quae erant super firmamentum et factum est ita8vocavitque Deus firmamentum caelum et factum est vespere et mane dies secundus9dixit vero Deus congregentur aquae quae sub caelo sunt in locum unum et appareat arida factumque est ita10et vocavit Deus aridam terram congregationesque aquarum appellavit maria et vidit Deus quod esset bonum11et ait germinet terra herbam virentem et facientem semen et lignum pomiferum faciens fructum iuxta genus suum cuius semen in semet ipso sit super terram et factum est ita12et protulit terra herbam virentem et adferentem semen iuxta genus suum lignumque faciens fructum et habens unumquodque sementem secundum speciem suam et vidit Deus quod esset bonum13factumque est vespere et mane dies tertius14dixit autem Deus fiant luminaria in firmamento caeli ut dividant diem ac noctem et sint in signa et tempora et dies et annos15ut luceant in firmamento caeli et inluminent terram et factum est ita16fecitque Deus duo magna luminaria luminare maius ut praeesset diei et luminare minus ut praeesset nocti et stellas17et posuit eas in firmamento caeli ut lucerent super terram18et praeessent diei ac nocti et dividerent lucem ac tenebras et vidit Deus quod esset bonum19et factum est vespere et mane dies quartus20dixit etiam Deus producant aquae reptile animae viventis et volatile super terram sub firmamento caeli21creavitque Deus cete grandia et omnem animam viventem atque motabilem quam produxerant aquae in species suas et omne volatile secundum genus suum et vidit Deus quod esset bonum22benedixitque eis dicens crescite et multiplicamini et replete aquas maris avesque multiplicentur super terram23et factum est vespere et mane dies quintus24dixit quoque Deus producat terra animam viventem in genere suo iumenta et reptilia et bestias terrae secundum species suas factumque est ita25et fecit Deus bestias terrae iuxta species suas et iumenta et omne reptile terrae in genere suo et vidit Deus quod esset bonum26et ait faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram et praesit piscibus maris et volatilibus caeli et bestiis universaeque terrae omnique reptili quod movetur in terra27et creavit Deus hominem ad imaginem suam ad imaginem Dei creavit illum masculum et feminam creavit eos28benedixitque illis Deus et ait crescite et multiplicamini et replete terram et subicite eam et dominamini piscibus maris et volatilibus caeli et universis animantibus quae moventur super terram29dixitque Deus ecce dedi vobis omnem herbam adferentem semen super terram et universa ligna quae habent in semet ipsis sementem generis sui ut sint vobis in escam30et cunctis animantibus terrae omnique volucri caeli et universis quae moventur in terra et in quibus est anima vivens ut habeant ad vescendum et factum est ita31viditque Deus cuncta quae fecit et erant valde bona et factum est vespere et mane dies sextus

1igitur perfecti sunt caeli et terra et omnis ornatus eorum2conplevitque Deus die septimo opus suum quod fecerat et requievit die septimo ab universo opere quod patrarat3et benedixit diei septimo et sanctificavit illum quia in ipso cessaverat ab omni opere suo quod creavit Deus ut faceret4istae generationes caeli et terrae quando creatae sunt in die quo fecit Dominus Deus caelum et terram5et omne virgultum agri antequam oreretur in terra omnemque herbam regionis priusquam germinaret non enim pluerat Dominus Deus super terram et homo non erat qui operaretur terram6sed fons ascendebat e terra inrigans universam superficiem terrae7formavit igitur Dominus Deus hominem de limo terrae et inspiravit in faciem eius spiraculum vitae et factus est homo in animam viventem8plantaverat autem Dominus Deus paradisum voluptatis a principio in quo posuit hominem quem formaverat9produxitque Dominus Deus de humo omne lignum pulchrum visu et ad vescendum suave lignum etiam vitae in medio paradisi lignumque scientiae boni et mali10et fluvius egrediebatur de loco voluptatis ad inrigandum paradisum qui inde dividitur in quattuor capita11nomen uni Phison ipse est qui circuit omnem terram Evilat ubi nascitur aurum12et aurum terrae illius optimum est ibique invenitur bdellium et lapis onychinus13et nomen fluvio secundo Geon ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae14nomen vero fluminis tertii Tigris ipse vadit contra Assyrios fluvius autem quartus ipse est Eufrates15tulit ergo Dominus Deus hominem et posuit eum in paradiso voluptatis ut operaretur et custodiret illum16praecepitque ei dicens ex omni ligno paradisi comede17de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas in quocumque enim die comederis ex eo morte morieris18dixit quoque Dominus Deus non est bonum esse hominem solum faciamus ei adiutorium similem sui19formatis igitur Dominus Deus de humo cunctis animantibus terrae et universis volatilibus caeli adduxit ea ad Adam ut videret quid vocaret ea omne enim quod vocavit Adam animae viventis ipsum est nomen eius20appellavitque Adam nominibus suis cuncta animantia et universa volatilia caeli et omnes bestias terrae Adam vero non inveniebatur adiutor similis eius21inmisit ergo Dominus Deus soporem in Adam cumque obdormisset tulit unam de costis eius et replevit carnem pro ea22et aedificavit Dominus Deus costam quam tulerat de Adam in mulierem et adduxit eam ad Adam23dixitque Adam hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea haec vocabitur virago quoniam de viro sumpta est24quam ob rem relinquet homo patrem suum et matrem et adherebit uxori suae et erunt duo in carne una25erant autem uterque nudi Adam scilicet et uxor eius et non erubescebant

1sed et serpens erat callidior cunctis animantibus terrae quae fecerat Dominus Deus qui dixit ad mulierem cur praecepit vobis Deus ut non comederetis de omni ligno paradisi2cui respondit mulier de fructu lignorum quae sunt in paradiso vescemur3de fructu vero ligni quod est in medio paradisi praecepit nobis Deus ne comederemus et ne tangeremus illud ne forte moriamur4dixit autem serpens ad mulierem nequaquam morte moriemini5scit enim Deus quod in quocumque die comederitis ex eo aperientur oculi vestri et eritis sicut dii scientes bonum et malum6vidit igitur mulier quod bonum esset lignum ad vescendum et pulchrum oculis aspectuque delectabile et tulit de fructu illius et comedit deditque viro suo qui comedit7et aperti sunt oculi amborum cumque cognovissent esse se nudos consuerunt folia ficus et fecerunt sibi perizomata8et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem abscondit se Adam et uxor eius a facie Domini Dei in medio ligni paradisi9vocavitque Dominus Deus Adam et dixit ei ubi es10qui ait vocem tuam audivi in paradiso et timui eo quod nudus essem et abscondi me11cui dixit quis enim indicavit tibi quod nudus esses nisi quod ex ligno de quo tibi praeceperam ne comederes comedisti12dixitque Adam mulier quam dedisti sociam mihi dedit mihi de ligno et comedi13et dixit Dominus Deus ad mulierem quare hoc fecisti quae respondit serpens decepit me et comedi14et ait Dominus Deus ad serpentem quia fecisti hoc maledictus es inter omnia animantia et bestias terrae super pectus tuum gradieris et terram comedes cunctis diebus vitae tuae15inimicitias ponam inter te et mulierem et semen tuum et semen illius ipsa conteret caput tuum et tu insidiaberis calcaneo eius16mulieri quoque dixit multiplicabo aerumnas tuas et conceptus tuos in dolore paries filios et sub viri potestate eris et ipse dominabitur tui17ad Adam vero dixit quia audisti vocem uxoris tuae et comedisti de ligno ex quo praeceperam tibi ne comederes maledicta terra in opere tuo in laboribus comedes eam cunctis diebus vitae tuae18spinas et tribulos germinabit tibi et comedes herbas terrae19in sudore vultus tui vesceris pane donec revertaris in terram de qua sumptus es quia pulvis es et in pulverem reverteris20et vocavit Adam nomen uxoris suae Hava eo quod mater esset cunctorum viventium21fecit quoque Dominus Deus Adam et uxori eius tunicas pellicias et induit eos22et ait ecce Adam factus est quasi unus ex nobis sciens bonum et malum nunc ergo ne forte mittat manum suam et sumat etiam de ligno vitae et comedat et vivat in aeternum23emisit eum Dominus Deus de paradiso voluptatis ut operaretur terram de qua sumptus est24eiecitque Adam et conlocavit ante paradisum voluptatis cherubin et flammeum gladium atque versatilem ad custodiendam viam ligni vitae

1Adam vero cognovit Havam uxorem suam quae concepit et peperit Cain dicens possedi hominem per Dominum2rursusque peperit fratrem eius Abel fuit autem Abel pastor ovium et Cain agricola3factum est autem post multos dies ut offerret Cain de fructibus terrae munera Domino4Abel quoque obtulit de primogenitis gregis sui et de adipibus eorum et respexit Dominus ad Abel et ad munera eius5ad Cain vero et ad munera illius non respexit iratusque est Cain vehementer et concidit vultus eius6dixitque Dominus ad eum quare maestus es et cur concidit facies tua7nonne si bene egeris recipies sin autem male statim in foribus peccatum aderit sed sub te erit appetitus eius et tu dominaberis illius8dixitque Cain ad Abel fratrem suum egrediamur foras cumque essent in agro consurrexit Cain adversus Abel fratrem suum et interfecit eum9et ait Dominus ad Cain ubi est Abel frater tuus qui respondit nescio num custos fratris mei sum10dixitque ad eum quid fecisti vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra11nunc igitur maledictus eris super terram quae aperuit os suum et suscepit sanguinem fratris tui de manu tua12cum operatus fueris eam non dabit tibi fructus suos vagus et profugus eris super terram13dixitque Cain ad Dominum maior est iniquitas mea quam ut veniam merear14ecce eicis me hodie a facie terrae et a facie tua abscondar et ero vagus et profugus in terra omnis igitur qui invenerit me occidet me15dixitque ei Dominus nequaquam ita fiet sed omnis qui occiderit Cain septuplum punietur posuitque Dominus Cain signum ut non eum interficeret omnis qui invenisset eum16egressusque Cain a facie Domini habitavit in terra profugus ad orientalem plagam Eden17cognovit autem Cain uxorem suam quae concepit et peperit Enoch et aedificavit civitatem vocavitque nomen eius ex nomine filii sui Enoch18porro Enoch genuit Irad et Irad genuit Maviahel et Maviahel genuit Matusahel et Matusahel genuit Lamech19qui accepit uxores duas nomen uni Ada et nomen alteri Sella20genuitque Ada Iabel qui fuit pater habitantium in tentoriis atque pastorum21et nomen fratris eius Iubal ipse fuit pater canentium cithara et organo22Sella quoque genuit Thubalcain qui fuit malleator et faber in cuncta opera aeris et ferri soror vero Thubalcain Noemma23dixitque Lamech uxoribus suis Adae et Sellae audite vocem meam uxores Lamech auscultate sermonem meum quoniam occidi virum in vulnus meum et adulescentulum in livorem meum24septuplum ultio dabitur de Cain de Lamech vero septuagies septies25cognovit quoque adhuc Adam uxorem suam et peperit filium vocavitque nomen eius Seth dicens posuit mihi Deus semen aliud pro Abel quem occidit Cain26sed et Seth natus est filius quem vocavit Enos iste coepit invocare nomen Domini

1hic est liber generationis Adam in die qua creavit Deus hominem ad similitudinem Dei fecit illum2masculum et feminam creavit eos et benedixit illis et vocavit nomen eorum Adam in die qua creati sunt3vixit autem Adam centum triginta annis et genuit ad similitudinem et imaginem suam vocavitque nomen eius Seth4et facti sunt dies Adam postquam genuit Seth octingenti anni genuitque filios et filias5et factum est omne tempus quod vixit Adam anni nongenti triginta et mortuus est6vixit quoque Seth centum quinque annos et genuit Enos7vixitque Seth postquam genuit Enos octingentis septem annis genuitque filios et filias8et facti sunt omnes dies Seth nongentorum duodecim annorum et mortuus est9vixit vero Enos nonaginta annis et genuit Cainan10post cuius ortum vixit octingentis quindecim annis et genuit filios et filias11factique sunt omnes dies Enos nongentorum quinque annorum et mortuus est12vixit quoque Cainan septuaginta annis et genuit Malalehel13et vixit Cainan postquam genuit Malalehel octingentos quadraginta annos genuitque filios et filias14et facti sunt omnes dies Cainan nongenti decem anni et mortuus est15vixit autem Malalehel sexaginta quinque annos et genuit Iared16et vixit Malalehel postquam genuit Iared octingentis triginta annis et genuit filios et filias17et facti sunt omnes dies Malalehel octingenti nonaginta quinque anni et mortuus est18vixitque Iared centum sexaginta duobus annis et genuit Enoch19et vixit Iared postquam genuit Enoch octingentos annos et genuit filios et filias20et facti sunt omnes dies Iared nongenti sexaginta duo anni et mortuus est21porro Enoch vixit sexaginta quinque annis et genuit Mathusalam22et ambulavit Enoch cum Deo postquam genuit Mathusalam trecentis annis et genuit filios et filias23et facti sunt omnes dies Enoch trecenti sexaginta quinque anni24ambulavitque cum Deo et non apparuit quia tulit eum Deus25vixit quoque Mathusalam centum octoginta septem annos et genuit Lamech26et vixit Mathusalam postquam genuit Lamech septingentos octoginta duos annos et genuit filios et filias27et facti sunt omnes dies Mathusalae nongenti sexaginta novem anni et mortuus est28vixit autem Lamech centum octoginta duobus annis et genuit filium29vocavitque nomen eius Noe dicens iste consolabitur nos ab operibus et laboribus manuum nostrarum in terra cui maledixit Dominus30vixitque Lamech postquam genuit Noe quingentos nonaginta quinque annos et genuit filios et filias31et facti sunt omnes dies Lamech septingenti septuaginta septem anni et mortuus est32Noe vero cum quingentorum esset annorum genuit Sem et Ham et Iafeth

1cumque coepissent homines multiplicari super terram et filias procreassent2videntes filii Dei filias eorum quod essent pulchrae acceperunt uxores sibi ex omnibus quas elegerant3dixitque Deus non permanebit spiritus meus in homine in aeternum quia caro est eruntque dies illius centum viginti annorum4gigantes autem erant super terram in diebus illis postquam enim ingressi sunt filii Dei ad filias hominum illaeque genuerunt isti sunt potentes a saeculo viri famosi5videns autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore6paenituit eum quod hominem fecisset in terra et tactus dolore cordis intrinsecus7delebo inquit hominem quem creavi a facie terrae ab homine usque ad animantia a reptili usque ad volucres caeli paenitet enim me fecisse eos8Noe vero invenit gratiam coram Domino9hae generationes Noe Noe vir iustus atque perfectus fuit in generationibus suis cum Deo ambulavit10et genuit tres filios Sem Ham et Iafeth11corrupta est autem terra coram Deo et repleta est iniquitate12cumque vidisset Deus terram esse corruptam omnis quippe caro corruperat viam suam super terram13dixit ad Noe finis universae carnis venit coram me repleta est terra iniquitate a facie eorum et ego disperdam eos cum terra14fac tibi arcam de lignis levigatis mansiunculas in arca facies et bitumine linies intrinsecus et extrinsecus15et sic facies eam trecentorum cubitorum erit longitudo arcae quinquaginta cubitorum latitudo et triginta cubitorum altitudo illius16fenestram in arca facies et in cubito consummabis summitatem ostium autem arcae pones ex latere deorsum cenacula et tristega facies in ea17ecce ego adducam diluvii aquas super terram ut interficiam omnem carnem in qua spiritus vitae est subter caelum universa quae in terra sunt consumentur18ponamque foedus meum tecum et ingredieris arcam tu et filii tui uxor tua et uxores filiorum tuorum tecum19et ex cunctis animantibus universae carnis bina induces in arcam ut vivant tecum masculini sexus et feminini20de volucribus iuxta genus suum et de iumentis in genere suo et ex omni reptili terrae secundum genus suum bina de omnibus ingredientur tecum ut possint vivere21tolles igitur tecum ex omnibus escis quae mandi possunt et conportabis apud te et erunt tam tibi quam illis in cibum22fecit ergo Noe omnia quae praeceperat illi Deus

1dixitque Dominus ad eum ingredere tu et omnis domus tua arcam te enim vidi iustum coram me in generatione hac2ex omnibus animantibus mundis tolle septena septena masculum et feminam de animantibus vero non mundis duo duo masculum et feminam3sed et de volatilibus caeli septena septena masculum et feminam ut salvetur semen super faciem universae terrae4adhuc enim et post dies septem ego pluam super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus et delebo omnem substantiam quam feci de superficie terrae5fecit ergo Noe omnia quae mandaverat ei Dominus6eratque sescentorum annorum quando diluvii aquae inundaverunt super terram7et ingressus est Noe et filii eius uxor eius et uxores filiorum eius cum eo in arcam propter aquas diluvii8de animantibus quoque mundis et inmundis et de volucribus et ex omni quod movetur super terram9duo et duo ingressa sunt ad Noe in arcam masculus et femina sicut praeceperat Deus Noe10cumque transissent septem dies aquae diluvii inundaverunt super terram11anno sescentesimo vitae Noe mense secundo septimodecimo die mensis rupti sunt omnes fontes abyssi magnae et cataractae caeli apertae sunt12et facta est pluvia super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus13in articulo diei illius ingressus est Noe et Sem et Ham et Iafeth filii eius uxor illius et tres uxores filiorum eius cum eis in arcam14ipsi et omne animal secundum genus suum universaque iumenta in genus suum et omne quod movetur super terram in genere suo cunctumque volatile secundum genus suum universae aves omnesque volucres15ingressae sunt ad Noe in arcam bina et bina ex omni carne in qua erat spiritus vitae16et quae ingressa sunt masculus et femina ex omni carne introierunt sicut praeceperat ei Deus et inclusit eum Dominus de foris17factumque est diluvium quadraginta diebus super terram et multiplicatae sunt aquae et elevaverunt arcam in sublime a terra18vehementer inundaverunt et omnia repleverunt in superficie terrae porro arca ferebatur super aquas19et aquae praevaluerunt nimis super terram opertique sunt omnes montes excelsi sub universo caelo20quindecim cubitis altior fuit aqua super montes quos operuerat21consumptaque est omnis caro quae movebatur super terram volucrum animantium bestiarum omniumque reptilium quae reptant super terram universi homines22et cuncta in quibus spiraculum vitae est in terra mortua sunt23et delevit omnem substantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca24obtinueruntque aquae terras centum quinquaginta diebus

1recordatus autem Deus Noe cunctarumque animantium et omnium iumentorum quae erant cum eo in arca adduxit spiritum super terram et inminutae sunt aquae2et clausi sunt fontes abyssi et cataractae caeli et prohibitae sunt pluviae de caelo3reversaeque aquae de terra euntes et redeuntes et coeperunt minui post centum quinquaginta dies4requievitque arca mense septimo vicesima septima die mensis super montes Armeniae5at vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem decimo enim mense prima die mensis apparuerunt cacumina montium6cumque transissent quadraginta dies aperiens Noe fenestram arcae quam fecerat dimisit corvum7qui egrediebatur et revertebatur donec siccarentur aquae super terram8emisit quoque columbam post eum ut videret si iam cessassent aquae super faciem terrae9quae cum non invenisset ubi requiesceret pes eius reversa est ad eum in arcam aquae enim erant super universam terram extenditque manum et adprehensam intulit in arcam10expectatis autem ultra septem diebus aliis rursum dimisit columbam ex arca11at illa venit ad eum ad vesperam portans ramum olivae virentibus foliis in ore suo intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram12expectavitque nihilominus septem alios dies et emisit columbam quae non est reversa ultra ad eum13igitur sescentesimo primo anno primo mense prima die mensis inminutae sunt aquae super terram et aperiens Noe tectum arcae aspexit viditque quod exsiccata esset superficies terrae14mense secundo septima et vicesima die mensis arefacta est terra15locutus est autem Deus ad Noe dicens16egredere de arca tu et uxor tua filii tui et uxores filiorum tuorum tecum17cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne tam in volatilibus quam in bestiis et in universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum et ingredimini super terram crescite et multiplicamini super eam18egressus est ergo Noe et filii eius uxor illius et uxores filiorum eius cum eo19sed et omnia animantia iumenta et reptilia quae repunt super terram secundum genus suum arcam egressa sunt20aedificavit autem Noe altare Domino et tollens de cunctis pecoribus et volucribus mundis obtulit holocausta super altare21odoratusque est Dominus odorem suavitatis et ait ad eum nequaquam ultra maledicam terrae propter homines sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adulescentia sua non igitur ultra percutiam omnem animantem sicut feci22cunctis diebus terrae sementis et messis frigus et aestus aestas et hiemps nox et dies non requiescent

1benedixitque Deus Noe et filiis eius et dixit ad eos crescite et multiplicamini et implete terram2et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae et super omnes volucres caeli cum universis quae moventur in terra omnes pisces maris manui vestrae traditi sunt3et omne quod movetur et vivit erit vobis in cibum quasi holera virentia tradidi vobis omnia4excepto quod carnem cum sanguine non comedetis5sanguinem enim animarum vestrarum requiram de manu cunctarum bestiarum et de manu hominis de manu viri et fratris eius requiram animam hominis6quicumque effuderit humanum sanguinem fundetur sanguis illius ad imaginem quippe Dei factus est homo7vos autem crescite et multiplicamini et ingredimini super terram et implete eam8haec quoque dixit Deus ad Noe et ad filios eius cum eo9ecce ego statuam pactum meum vobiscum et cum semine vestro post vos10et ad omnem animam viventem quae est vobiscum tam in volucribus quam in iumentis et pecudibus terrae cunctis quae egressa sunt de arca et universis bestiis terrae11statuam pactum meum vobiscum et nequaquam ultra interficietur omnis caro aquis diluvii neque erit deinceps diluvium dissipans terram12dixitque Deus hoc signum foederis quod do inter me et vos et ad omnem animam viventem quae est vobiscum in generationes sempiternas13arcum meum ponam in nubibus et erit signum foederis inter me et inter terram14cumque obduxero nubibus caelum apparebit arcus meus in nubibus15et recordabor foederis mei vobiscum et cum omni anima vivente quae carnem vegetat et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem16eritque arcus in nubibus et videbo illum et recordabor foederis sempiterni quod pactum est inter Deum et inter omnem animam viventem universae carnis quae est super terram17dixitque Deus Noe hoc erit signum foederis quod constitui inter me et inter omnem carnem super terram18erant igitur filii Noe qui egressi sunt de arca Sem Ham et Iafeth porro Ham ipse est pater Chanaan19tres isti sunt filii Noe et ab his disseminatum est omne hominum genus super universam terram20coepitque Noe vir agricola exercere terram et plantavit vineam21bibensque vinum inebriatus est et nudatus in tabernaculo suo22quod cum vidisset Ham pater Chanaan verenda scilicet patris sui esse nuda nuntiavit duobus fratribus suis foras23at vero Sem et Iafeth pallium inposuerunt umeris suis et incedentes retrorsum operuerunt verecunda patris sui faciesque eorum aversae erant et patris virilia non viderunt24evigilans autem Noe ex vino cum didicisset quae fecerat ei filius suus minor25ait maledictus Chanaan servus servorum erit fratribus suis26dixitque benedictus Dominus Deus Sem sit Chanaan servus eius27dilatet Deus Iafeth et habitet in tabernaculis Sem sitque Chanaan servus eius28vixit autem Noe post diluvium trecentis quinquaginta annis29et impleti sunt omnes dies eius nongentorum quinquaginta annorum et mortuus est

1hae generationes filiorum Noe Sem Ham Iafeth natique sunt eis filii post diluvium2filii Iafeth Gomer Magog et Madai Iavan et Thubal et Mosoch et Thiras3porro filii Gomer Aschenez et Rifath et Thogorma4filii autem Iavan Elisa et Tharsis Cetthim et Dodanim5ab his divisae sunt insulae gentium in regionibus suis unusquisque secundum linguam et familias in nationibus suis6filii autem Ham Chus et Mesraim et Fut et Chanaan7filii Chus Saba et Hevila et Sabatha et Regma et Sabathaca filii Regma Saba et Dadan8porro Chus genuit Nemrod ipse coepit esse potens in terra9et erat robustus venator coram Domino ab hoc exivit proverbium quasi Nemrod robustus venator coram Domino10fuit autem principium regni eius Babylon et Arach et Archad et Chalanne in terra Sennaar11de terra illa egressus est Assur et aedificavit Nineven et plateas civitatis et Chale12Resen quoque inter Nineven et Chale haec est civitas magna13at vero Mesraim genuit Ludim et Anamim et Laabim Nepthuim14et Phetrusim et Cesluim de quibus egressi sunt Philisthim et Capthurim15Chanaan autem genuit Sidonem primogenitum suum Ettheum16et Iebuseum et Amorreum Gergeseum17Eveum et Araceum Sineum18et Aradium Samariten et Amatheum et post haec disseminati sunt populi Chananeorum19factique sunt termini Chanaan venientibus a Sidone Geraram usque Gazam donec ingrediaris Sodomam et Gomorram et Adama et Seboim usque Lesa20hii filii Ham in cognationibus et linguis et generationibus terrisque et gentibus suis21de Sem quoque nati sunt patre omnium filiorum Eber fratre Iafeth maiore22filii Sem Aelam et Assur et Arfaxad et Lud et Aram23filii Aram Us et Hul et Gether et Mes24at vero Arfaxad genuit Sala de quo ortus est Eber25natique sunt Eber filii duo nomen uni Faleg eo quod in diebus eius divisa sit terra et nomen fratris eius Iectan26qui Iectan genuit Helmodad et Saleph et Asarmoth Iare27et Aduram et Uzal Decla28et Ebal et Abimahel Saba29et Ophir et Evila et Iobab omnes isti filii Iectan30et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem31isti filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis32hae familiae Noe iuxta populos et nationes suas ab his divisae sunt gentes in terra post diluvium

1erat autem terra labii unius et sermonum eorundem2cumque proficiscerentur de oriente invenerunt campum in terra Sennaar et habitaverunt in eo3dixitque alter ad proximum suum venite faciamus lateres et coquamus eos igni habueruntque lateres pro saxis et bitumen pro cemento4et dixerunt venite faciamus nobis civitatem et turrem cuius culmen pertingat ad caelum et celebremus nomen nostrum antequam dividamur in universas terras5descendit autem Dominus ut videret civitatem et turrem quam aedificabant filii Adam6et dixit ecce unus est populus et unum labium omnibus coeperuntque hoc facere nec desistent a cogitationibus suis donec eas opere conpleant7venite igitur descendamus et confundamus ibi linguam eorum ut non audiat unusquisque vocem proximi sui8atque ita divisit eos Dominus ex illo loco in universas terras et cessaverunt aedificare civitatem9et idcirco vocatum est nomen eius Babel quia ibi confusum est labium universae terrae et inde dispersit eos Dominus super faciem cunctarum regionum10hae generationes Sem Sem centum erat annorum quando genuit Arfaxad biennio post diluvium11vixitque Sem postquam genuit Arfaxad quingentos annos et genuit filios et filias12porro Arfaxad vixit triginta quinque annos et genuit Sale13vixitque Arfaxad postquam genuit Sale trecentis tribus annis et genuit filios et filias14Sale quoque vixit triginta annis et genuit Eber15vixitque Sale postquam genuit Eber quadringentis tribus annis et genuit filios et filias16vixit autem Eber triginta quattuor annis et genuit Faleg17et vixit Eber postquam genuit Faleg quadringentis triginta annis et genuit filios et filias18vixit quoque Faleg triginta annis et genuit Reu19vixitque Faleg postquam genuit Reu ducentis novem annis et genuit filios et filias20vixit autem Reu triginta duobus annis et genuit Sarug21vixitque Reu postquam genuit Sarug ducentis septem annis et genuit filios et filias22vixit vero Sarug triginta annis et genuit Nahor23vixitque Sarug postquam genuit Nahor ducentos annos et genuit filios et filias24vixit autem Nahor viginti novem annis et genuit Thare25vixitque Nahor postquam genuit Thare centum decem et novem annos et genuit filios et filias26vixitque Thare septuaginta annis et genuit Abram et Nahor et Aran27hae sunt autem generationes Thare Thare genuit Abram et Nahor et Aran porro Aran genuit Loth28mortuusque est Aran ante Thare patrem suum in terra nativitatis suae in Ur Chaldeorum29duxerunt autem Abram et Nahor uxores nomen autem uxoris Abram Sarai et nomen uxoris Nahor Melcha filia Aran patris Melchae et patris Ieschae30erat autem Sarai sterilis nec habebat liberos31tulit itaque Thare Abram filium suum et Loth filium Aran filium filii sui et Sarai nurum suam uxorem Abram filii sui et eduxit eos de Ur Chaldeorum ut irent in terram Chanaan veneruntque usque Haran et habitaverunt ibi32et facti sunt dies Thare ducentorum quinque annorum et mortuus est in Haran

1dixit autem Dominus ad Abram egredere de terra tua et de cognatione tua et de domo patris tui in terram quam monstrabo tibi2faciamque te in gentem magnam et benedicam tibi et magnificabo nomen tuum erisque benedictus3benedicam benedicentibus tibi et maledicam maledicentibus tibi atque in te benedicentur universae cognationes terrae4egressus est itaque Abram sicut praeceperat ei Dominus et ivit cum eo Loth septuaginta quinque annorum erat Abram cum egrederetur de Haran5tulitque Sarai uxorem suam et Loth filium fratris sui universamque substantiam quam possederant et animas quas fecerant in Haran et egressi sunt ut irent in terram Chanaan cumque venissent in eam6pertransivit Abram terram usque ad locum Sychem usque ad convallem Inlustrem Chananeus autem tunc erat in terra7apparuitque Dominus Abram et dixit ei semini tuo dabo terram hanc qui aedificavit ibi altare Domino qui apparuerat ei8et inde transgrediens ad montem qui erat contra orientem Bethel tetendit ibi tabernaculum suum ab occidente habens Bethel et ab oriente Ai aedificavit quoque ibi altare Domino et invocavit nomen eius9perrexitque Abram vadens et ultra progrediens ad meridiem10facta est autem fames in terra descenditque Abram in Aegyptum ut peregrinaretur ibi praevaluerat enim fames in terra11cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum dixit Sarai uxori suae novi quod pulchra sis mulier12et quod cum viderint te Aegyptii dicturi sunt uxor ipsius est et interficient me et te reservabunt13dic ergo obsecro te quod soror mea sis ut bene sit mihi propter te et vivat anima mea ob gratiam tui14cum itaque ingressus esset Abram Aegyptum viderunt Aegyptii mulierem quod esset pulchra nimis15et nuntiaverunt principes Pharaoni et laudaverunt eam apud illum et sublata est mulier in domum Pharaonis16Abram vero bene usi sunt propter illam fueruntque ei oves et boves et asini et servi et famulae et asinae et cameli17flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis et domum eius propter Sarai uxorem Abram18vocavitque Pharao Abram et dixit ei quidnam est quod fecisti mihi quare non indicasti quod uxor tua esset19quam ob causam dixisti esse sororem tuam ut tollerem eam mihi in uxorem nunc igitur ecce coniux tua accipe eam et vade20praecepitque Pharao super Abram viris et deduxerunt eum et uxorem illius et omnia quae habebat

1ascendit ergo Abram de Aegypto ipse et uxor eius et omnia quae habebat et Loth cum eo ad australem plagam2erat autem dives valde in possessione argenti et auri3reversusque est per iter quo venerat a meridie in Bethel usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai4in loco altaris quod fecerat prius et invocavit ibi nomen Domini5sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula6nec poterat eos capere terra ut habitarent simul erat quippe substantia eorum multa et non quibant habitare communiter7unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth eo autem tempore Chananeus et Ferezeus habitabant in illa terra8dixit ergo Abram ad Loth ne quaeso sit iurgium inter me et te et inter pastores meos et pastores tuos fratres enim sumus9ecce universa terra coram te est recede a me obsecro si ad sinistram ieris ego ad dexteram tenebo si tu dexteram elegeris ego ad sinistram pergam10elevatis itaque Loth oculis vidit omnem circa regionem Iordanis quae universa inrigabatur antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorram sicut paradisus Domini et sicut Aegyptus venientibus in Segor11elegitque sibi Loth regionem circa Iordanem et recessit ab oriente divisique sunt alterutrum a fratre suo12Abram habitavit in terra Chanaan Loth moratus est in oppidis quae erant circa Iordanem et habitavit in Sodomis13homines autem Sodomitae pessimi erant et peccatores coram Domino nimis14dixitque Dominus ad Abram postquam divisus est Loth ab eo leva oculos tuos et vide a loco in quo nunc es ad aquilonem et ad meridiem ad orientem et ad occidentem15omnem terram quam conspicis tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum16faciamque semen tuum sicut pulverem terrae si quis potest hominum numerare pulverem semen quoque tuum numerare poterit17surge et perambula terram in longitudine et in latitudine sua quia tibi daturus sum eam18movens igitur Abram tabernaculum suum venit et habitavit iuxta convallem Mambre quod est in Hebron aedificavitque ibi altare Domino

1factum est autem in illo tempore ut Amrafel rex Sennaar et Arioch rex Ponti et Chodorlahomor rex Aelamitarum et Thadal rex Gentium2inirent bellum contra Bara regem Sodomorum et contra Bersa regem Gomorrae et contra Sennaab regem Adamae et contra Semeber regem Seboim contraque regem Balae ipsa est Segor3omnes hii convenerunt in vallem Silvestrem quae nunc est mare Salis4duodecim enim annis servierant Chodorlahomor et tertiodecimo anno recesserunt ab eo5igitur anno quartodecimo venit Chodorlahomor et reges qui erant cum eo percusseruntque Rafaim in Astharothcarnaim et Zuzim cum eis et Emim in Savecariathaim6et Chorreos in montibus Seir usque ad campestria Pharan quae est in solitudine7reversique sunt et venerunt ad fontem Mesfat ipsa est Cades et percusserunt omnem regionem Amalechitarum et Amorreum qui habitabat in Asasonthamar8et egressi sunt rex Sodomorum et rex Gomorrae rexque Adamae et rex Seboim necnon et rex Balae quae est Segor et direxerunt contra eos aciem in valle Silvestri9scilicet adversum Chodorlahomor regem Aelamitarum et Thadal regem Gentium et Amrafel regem Sennaar et Arioch regem Ponti quattuor reges adversus quinque10vallis autem Silvestris habebat puteos multos bituminis itaque rex Sodomorum et Gomorrae terga verterunt cecideruntque ibi et qui remanserant fugerunt ad montem11tulerunt autem omnem substantiam Sodomorum et Gomorrae et universa quae ad cibum pertinent et abierunt12necnon et Loth et substantiam eius filium fratris Abram qui habitabat in Sodomis13et ecce unus qui evaserat nuntiavit Abram Hebraeo qui habitabat in convalle Mambre Amorrei fratris Eschol et fratris Aner hii enim pepigerant foedus cum Abram14quod cum audisset Abram captum videlicet Loth fratrem suum numeravit expeditos vernaculos suos trecentos decem et octo et persecutus est eos usque Dan15et divisis sociis inruit super eos nocte percussitque eos et persecutus est usque Hoba quae est ad levam Damasci16reduxitque omnem substantiam et Loth fratrem suum cum substantia illius mulieres quoque et populum17egressus est autem rex Sodomorum in occursum eius postquam reversus est a caede Chodorlahomor et regum qui cum eo erant in valle Save quae est vallis Regis18at vero Melchisedech rex Salem proferens panem et vinum erat enim sacerdos Dei altissimi19benedixit ei et ait benedictus Abram Deo excelso qui creavit caelum et terram20et benedictus Deus excelsus quo protegente hostes in manibus tuis sunt et dedit ei decimas ex omnibus21dixit autem rex Sodomorum ad Abram da mihi animas cetera tolle tibi22qui respondit ei levo manum meam ad Dominum Deum excelsum possessorem caeli et terrae23quod a filo subteminis usque ad corrigiam caligae non accipiam ex omnibus quae tua sunt ne dicas ego ditavi Abram24exceptis his quae comederunt iuvenes et partibus virorum qui venerunt mecum Aner Eschol et Mambre isti accipient partes suas

1his itaque transactis factus est sermo Domini ad Abram per visionem dicens noli timere Abram ego protector tuus sum et merces tua magna nimis2dixitque Abram Domine Deus quid dabis mihi ego vadam absque liberis et filius procuratoris domus meae iste Damascus Eliezer3addiditque Abram mihi autem non dedisti semen et ecce vernaculus meus heres meus erit4statimque sermo Domini factus est ad eum dicens non erit hic heres tuus sed qui egredietur de utero tuo ipsum habebis heredem5eduxitque eum foras et ait illi suspice caelum et numera stellas si potes et dixit ei sic erit semen tuum6credidit Domino et reputatum est ei ad iustitiam7dixitque ad eum ego Dominus qui eduxi te de Ur Chaldeorum ut darem tibi terram istam et possideres eam8at ille ait Domine Deus unde scire possum quod possessurus sim eam9respondens Dominus sume inquit mihi vaccam triennem et capram trimam et arietem annorum trium turturem quoque et columbam10qui tollens universa haec divisit per medium et utrasque partes contra se altrinsecus posuit aves autem non divisit11descenderuntque volucres super cadavera et abigebat eas Abram12cumque sol occumberet sopor inruit super Abram et horror magnus et tenebrosus invasit eum13dictumque est ad eum scito praenoscens quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua et subicient eos servituti et adfligent quadringentis annis14verumtamen gentem cui servituri sunt ego iudicabo et post haec egredientur cum magna substantia15tu autem ibis ad patres tuos in pace sepultus in senectute bona16generatione autem quarta revertentur huc necdum enim conpletae sunt iniquitates Amorreorum usque ad praesens tempus17cum ergo occubuisset sol facta est caligo tenebrosa et apparuit clibanus fumans et lampas ignis transiens inter divisiones illas18in die illo pepigit Dominus cum Abram foedus dicens semini tuo dabo terram hanc a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum flumen Eufraten19Cineos et Cenezeos et Cedmoneos20et Hettheos et Ferezeos Rafaim quoque21et Amorreos et Chananeos et Gergeseos et Iebuseos

1igitur Sarai uxor Abram non genuerat liberos sed habens ancillam aegyptiam nomine Agar2dixit marito suo ecce conclusit me Dominus ne parerem ingredere ad ancillam meam si forte saltem ex illa suscipiam filios cumque ille adquiesceret deprecanti3tulit Agar Aegyptiam ancillam suam post annos decem quam habitare coeperant in terra Chanaan et dedit eam viro suo uxorem4qui ingressus est ad eam at illa concepisse se videns despexit dominam suam5dixitque Sarai ad Abram inique agis contra me ego dedi ancillam meam in sinum tuum quae videns quod conceperit despectui me habet iudicet Dominus inter me et te6cui respondens Abram ecce ait ancilla tua in manu tua est utere ea ut libet adfligente igitur eam Sarai fugam iniit7cumque invenisset illam angelus Domini iuxta fontem aquae in solitudine qui est in via Sur8dixit ad eam Agar ancilla Sarai unde venis et quo vadis quae respondit a facie Sarai dominae meae ego fugio9dixitque ei angelus Domini revertere ad dominam tuam et humiliare sub manibus ipsius10et rursum multiplicans inquit multiplicabo semen tuum et non numerabitur prae multitudine11ac deinceps ecce ait concepisti et paries filium vocabisque nomen eius Ismahel eo quod audierit Dominus adflictionem tuam12hic erit ferus homo manus eius contra omnes et manus omnium contra eum et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula13vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam Tu Deus qui vidisti me dixit enim profecto hic vidi posteriora videntis me14propterea appellavit puteum illum puteum Viventis et videntis me ipse est inter Cades et Barad15peperitque Abrae filium qui vocavit nomen eius Ismahel16octoginta et sex annorum erat quando peperit ei Agar Ismahelem

1postquam vero nonaginta et novem annorum esse coeperat apparuit ei Dominus dixitque ad eum ego Deus omnipotens ambula coram me et esto perfectus2ponamque foedus meum inter me et te et multiplicabo te vehementer nimis3cecidit Abram pronus in faciem4dixitque ei Deus ego sum et pactum meum tecum erisque pater multarum gentium5nec ultra vocabitur nomen tuum Abram sed appellaberis Abraham quia patrem multarum gentium constitui te6faciamque te crescere vehementissime et ponam in gentibus regesque ex te egredientur7et statuam pactum meum inter me et te et inter semen tuum post te in generationibus suis foedere sempiterno ut sim Deus tuus et seminis tui post te8daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae omnem terram Chanaan in possessionem aeternam eroque Deus eorum9dixit iterum Deus ad Abraham et tu ergo custodies pactum meum et semen tuum post te in generationibus suis10hoc est pactum quod observabitis inter me et vos et semen tuum post te circumcidetur ex vobis omne masculinum11et circumcidetis carnem praeputii vestri ut sit in signum foederis inter me et vos12infans octo dierum circumcidetur in vobis omne masculinum in generationibus vestris tam vernaculus quam empticius circumcidetur et quicumque non fuerit de stirpe vestra13eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum14masculus cuius praeputii caro circumcisa non fuerit delebitur anima illa de populo suo quia pactum meum irritum fecit15dixit quoque Deus ad Abraham Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai sed Sarram16et benedicam ei et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum eritque in nationes et reges populorum orientur ex eo17cecidit Abraham in faciem et risit dicens in corde suo putasne centenario nascetur filius et Sarra nonagenaria pariet18dixitque ad Deum utinam Ismahel vivat coram te19et ait Deus ad Abraham Sarra uxor tua pariet tibi filium vocabisque nomen eius Isaac et constituam pactum meum illi in foedus sempiternum et semini eius post eum20super Ismahel quoque exaudivi te ecce benedicam ei et augebo et multiplicabo eum valde duodecim duces generabit et faciam illum in gentem magnam21pactum vero meum statuam ad Isaac quem pariet tibi Sarra tempore isto in anno altero22cumque finitus esset sermo loquentis cum eo ascendit Deus ab Abraham23tulit autem Abraham Ismahelem filium suum et omnes vernaculos domus suae universosque quos emerat cunctos mares ex omnibus viris domus suae et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die sicut praeceperat ei Deus24nonaginta novem erat annorum quando circumcidit carnem praeputii sui25et Ismahel filius eius tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae26eadem die circumcisus est Abraham et Ismahel filius eius27et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumcisi sunt

1apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei2cumque elevasset oculos apparuerunt ei tres viri stantes propter eum quos cum vidisset cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi et adoravit in terra3et dixit Domine si inveni gratiam in oculis tuis ne transeas servum tuum4sed adferam pauxillum aquae et lavate pedes vestros et requiescite sub arbore5ponam buccellam panis et confortate cor vestrum postea transibitis idcirco enim declinastis ad servum vestrum qui dixerunt fac ut locutus es6festinavit Abraham in tabernaculum ad Sarram dixitque ei adcelera tria sata similae commisce et fac subcinericios panes7ipse vero ad armentum cucurrit et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum deditque puero qui festinavit et coxit illum8tulit quoque butyrum et lac et vitulum quem coxerat et posuit coram eis ipse vero stabat iuxta eos sub arbore9cumque comedissent dixerunt ad eum ubi est Sarra uxor tua ille respondit ecce in tabernaculo est10cui dixit revertens veniam ad te tempore isto vita comite et habebit filium Sarra uxor tua quo audito Sarra risit post ostium tabernaculi11erant autem ambo senes provectaeque aetatis et desierant Sarrae fieri muliebria12quae risit occulte dicens postquam consenui et dominus meus vetulus est voluptati operam dabo13dixit autem Dominus ad Abraham quare risit Sarra dicens num vere paritura sum anus14numquid Deo est quicquam difficile iuxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore vita comite et habebit Sarra filium15negavit Sarra dicens non risi timore perterrita Dominus autem non est inquit ita sed risisti16cum ergo surrexissent inde viri direxerunt oculos suos contra Sodomam et Abraham simul gradiebatur deducens eos17dixitque Dominus num celare potero Abraham quae gesturus sum18cum futurus sit in gentem magnam ac robustissimam et benedicendae sint in illo omnes nationes terrae19scio enim quod praecepturus sit filiis suis et domui suae post se ut custodiant viam Domini et faciant iustitiam et iudicium ut adducat Dominus propter Abraham omnia quae locutus est ad eum20dixit itaque Dominus clamor Sodomorum et Gomorrae multiplicatus est et peccatum earum adgravatum est nimis21descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere conpleverint an non est ita ut sciam22converteruntque se inde et abierunt Sodomam Abraham vero adhuc stabat coram Domino23et adpropinquans ait numquid perdes iustum cum impio24si fuerint quinquaginta iusti in civitate peribunt simul et non parces loco illi propter quinquaginta iustos si fuerint in eo25absit a te ut rem hanc facias et occidas iustum cum impio fiatque iustus sicut impius non est hoc tuum qui iudicas omnem terram nequaquam facies iudicium26dixitque Dominus ad eum si invenero Sodomis quinquaginta iustos in medio civitatis dimittam omni loco propter eos27respondens Abraham ait quia semel coepi loquar ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis28quid si minus quinquaginta iustis quinque fuerint delebis propter quinque universam urbem et ait non delebo si invenero ibi quadraginta quinque29rursumque locutus est ad eum sin autem quadraginta inventi fuerint quid facies ait non percutiam propter quadraginta30ne quaeso inquit indigneris Domine si loquar quid si inventi fuerint ibi triginta respondit non faciam si invenero ibi triginta31quia semel ait coepi loquar ad Dominum meum quid si inventi fuerint ibi viginti dixit non interficiam propter viginti32obsecro inquit ne irascaris Domine si loquar adhuc semel quid si inventi fuerint ibi decem dixit non delebo propter decem33abiit Dominus postquam cessavit loqui ad Abraham et ille reversus est in locum suum

1veneruntque duo angeli Sodomam vespere sedente Loth in foribus civitatis qui cum vidisset surrexit et ivit obviam eis adoravitque pronus in terra2et dixit obsecro domini declinate in domum pueri vestri et manete ibi lavate pedes vestros et mane proficiscimini in viam vestram qui dixerunt minime sed in platea manebimus3conpulit illos oppido ut deverterent ad eum ingressisque domum illius fecit convivium coxit azyma et comederunt4prius autem quam irent cubitum viri civitatis vallaverunt domum a puero usque ad senem omnis populus simul5vocaveruntque Loth et dixerunt ei ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte educ illos huc ut cognoscamus eos6egressus ad eos Loth post tergum adcludens ostium ait7nolite quaeso fratres mei nolite malum hoc facere8habeo duas filias quae necdum cognoverunt virum educam eas ad vos et abutimini eis sicut placuerit vobis dummodo viris istis nihil faciatis mali quia ingressi sunt sub umbraculum tegminis mei9at illi dixerunt recede illuc et rursus ingressus es inquiunt ut advena numquid ut iudices te ergo ipsum magis quam hos adfligemus vimque faciebant Loth vehementissime iam prope erat ut refringerent fores10et ecce miserunt manum viri et introduxerunt ad se Loth cluseruntque ostium11et eos qui erant foris percusserunt caecitate a minimo usque ad maximum ita ut ostium invenire non possent12dixerunt autem ad Loth habes hic tuorum quempiam generum aut filios aut filias omnes qui tui sunt educ de urbe hac13delebimus enim locum istum eo quod increverit clamor eorum coram Domino qui misit nos ut perdamus illos14egressus itaque Loth locutus est ad generos suos qui accepturi erant filias eius et dixit surgite egredimini de loco isto quia delebit Dominus civitatem hanc et visus est eis quasi ludens loqui15cumque esset mane cogebant eum angeli dicentes surge et tolle uxorem tuam et duas filias quas habes ne et tu pariter pereas in scelere civitatis16dissimulante illo adprehenderunt manum eius et manum uxoris ac duarum filiarum eius eo quod parceret Dominus illi17et eduxerunt eum posueruntque extra civitatem ibi locutus est ad eum salva animam tuam noli respicere post tergum nec stes in omni circa regione sed in monte salvum te fac ne et tu simul pereas18dixitque Loth ad eos quaeso Domine mi19quia invenit servus tuus gratiam coram te et magnificasti misericordiam tuam quam fecisti mecum ut salvares animam meam nec possum in monte salvari ne forte adprehendat me malum et moriar20est civitas haec iuxta ad quam possum fugere parva et salvabor in ea numquid non modica est et vivet anima mea21dixitque ad eum ecce etiam in hoc suscepi preces tuas ut non subvertam urbem pro qua locutus es22festina et salvare ibi quia non potero facere quicquam donec ingrediaris illuc idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor23sol egressus est super terram et Loth ingressus est in Segor24igitur Dominus pluit super Sodomam et Gomorram sulphur et ignem a Domino de caelo25et subvertit civitates has et omnem circa regionem universos habitatores urbium et cuncta terrae virentia26respiciensque uxor eius post se versa est in statuam salis27Abraham autem consurgens mane ubi steterat prius cum Domino28intuitus est Sodomam et Gomorram et universam terram regionis illius viditque ascendentem favillam de terra quasi fornacis fumum29cum enim subverteret Deus civitates regionis illius recordatus est Abrahae et liberavit Loth de subversione urbium in quibus habitaverat30ascenditque Loth de Segor et mansit in monte duae quoque filiae eius cum eo timuerat enim manere in Segor et mansit in spelunca ipse et duae filiae eius31dixitque maior ad minorem pater noster senex est et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos iuxta morem universae terrae32veni inebriemus eum vino dormiamusque cum eo ut servare possimus ex patre nostro semen33dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa et ingressa est maior dormivitque cum patre at ille non sensit nec quando accubuit filia nec quando surrexit34altera quoque die dixit maior ad minorem ecce dormivi heri cum patre meo demus ei bibere vinum etiam hac nocte et dormies cum eo ut salvemus semen de patre nostro35dederunt et illa nocte patri vinum ingressaque minor filia dormivit cum eo et nec tunc quidem sensit quando concubuerit vel quando illa surrexerit36conceperunt ergo duae filiae Loth de patre suo37peperitque maior filium et vocavit nomen eius Moab ipse est pater Moabitarum usque in praesentem diem38minor quoque peperit filium et vocavit nomen eius Ammon id est filius populi mei ipse est pater Ammanitarum usque hodie

1profectus inde Abraham in terram australem habitavit inter Cades et Sur et peregrinatus est in Geraris2dixitque de Sarra uxore sua soror mea est misit ergo Abimelech rex Gerarae et tulit eam3venit autem Deus ad Abimelech per somnium noctis et ait ei en morieris propter mulierem quam tulisti habet enim virum4Abimelech vero non tetigerat eam et ait Domine num gentem ignorantem et iustam interficies5nonne ipse dixit mihi soror mea est et ipsa ait frater meus est in simplicitate cordis mei et munditia manuum mearum feci hoc6dixitque ad eum Deus et ego scio quod simplici corde feceris et ideo custodivi te ne peccares in me et non dimisi ut tangeres eam7nunc igitur redde uxorem viro suo quia propheta est et orabit pro te et vives si autem nolueris reddere scito quod morte morieris tu et omnia quae tua sunt8statimque de nocte consurgens Abimelech vocavit omnes servos suos et locutus est universa verba haec in auribus eorum timueruntque omnes viri valde9vocavit autem Abimelech etiam Abraham et dixit ei quid fecisti nobis quid peccavimus in te quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande quae non debuisti facere fecisti nobis10rursusque expostulans ait quid vidisti ut hoc faceres11respondit Abraham cogitavi mecum dicens forsitan non est timor Dei in loco isto et interficient me propter uxorem meam12alias autem et vere soror mea est filia patris mei et non filia matris meae et duxi eam uxorem13postquam autem eduxit me Deus de domo patris mei dixi ad eam hanc misericordiam facies mecum in omni loco ad quem ingrediemur dices quod frater tuus sim14tulit igitur Abimelech oves et boves et servos et ancillas et dedit Abraham reddiditque illi Sarram uxorem suam15et ait terra coram vobis est ubicumque tibi placuerit habita16Sarrae autem dixit ecce mille argenteos dedi fratri tuo hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt et quocumque perrexeris mementoque te deprehensam17orante autem Abraham sanavit Deus Abimelech et uxorem ancillasque eius et pepererunt18concluserat enim Deus omnem vulvam domus Abimelech propter Sarram uxorem Abraham

1visitavit autem Dominus Sarram sicut promiserat et implevit quae locutus est2concepitque et peperit filium in senectute sua tempore quo praedixerat ei Deus3vocavitque Abraham nomen filii sui quem genuit ei Sarra Isaac4et circumcidit eum octavo die sicut praeceperat ei Deus5cum centum esset annorum hac quippe aetate patris natus est Isaac6dixitque Sarra risum fecit mihi Deus quicumque audierit conridebit mihi7rursumque ait quis auditurum crederet Abraham quod Sarra lactaret filium quem peperit ei iam seni8crevit igitur puer et ablactatus est fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis eius9cumque vidisset Sarra filium Agar Aegyptiae ludentem dixit ad Abraham10eice ancillam hanc et filium eius non enim erit heres filius ancillae cum filio meo Isaac11dure accepit hoc Abraham pro filio suo12cui dixit Deus non tibi videatur asperum super puero et super ancilla tua omnia quae dixerit tibi Sarra audi vocem eius quia in Isaac vocabitur tibi semen13sed et filium ancillae faciam in gentem magnam quia semen tuum est14surrexit itaque Abraham mane et tollens panem et utrem aquae inposuit scapulae eius tradiditque puerum et dimisit eam quae cum abisset errabat in solitudine Bersabee15cumque consumpta esset aqua in utre abiecit puerum subter unam arborum quae ibi erant16et abiit seditque e regione procul quantum potest arcus iacere dixit enim non videbo morientem puerum et sedens contra levavit vocem suam et flevit17exaudivit autem Deus vocem pueri vocavitque angelus Domini Agar de caelo dicens quid agis Agar noli timere exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est18surge tolle puerum et tene manum illius quia in gentem magnam faciam eum19aperuitque oculos eius Deus quae videns puteum aquae abiit et implevit utrem deditque puero bibere20et fuit cum eo qui crevit et moratus est in solitudine et factus est iuvenis sagittarius21habitavitque in deserto Pharan et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti22eodem tempore dixit Abimelech et Fichol princeps exercitus eius ad Abraham Deus tecum est in universis quae agis23iura ergo per Dominum ne noceas mihi et posteris meis stirpique meae sed iuxta misericordiam quam feci tibi facies mihi et terrae in qua versatus es advena24dixitque Abraham ego iurabo25et increpavit Abimelech propter puteum aquae quem vi abstulerant servi illius26respondit Abimelech nescivi quis fecerit hanc rem sed et tu non indicasti mihi et ego non audivi praeter hodie27tulit itaque Abraham oves et boves et dedit Abimelech percusseruntque ambo foedus28et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum29cui dixit Abimelech quid sibi volunt septem agnae istae quas stare fecisti seorsum30at ille septem inquit agnas accipies de manu mea ut sint in testimonium mihi quoniam ego fodi puteum istum31idcirco vocatus est locus ille Bersabee quia ibi uterque iuraverunt32et inierunt foedus pro puteo Iuramenti33surrexit autem Abimelech et Fichol princeps militiae eius reversique sunt in terram Palestinorum Abraham vero plantavit nemus in Bersabee et invocavit ibi nomen Domini Dei aeterni34et fuit colonus terrae Philisthinorum diebus multis

1quae postquam gesta sunt temptavit Deus Abraham et dixit ad eum Abraham ille respondit adsum2ait ei tolle filium tuum unigenitum quem diligis Isaac et vade in terram Visionis atque offer eum ibi holocaustum super unum montium quem monstravero tibi3igitur Abraham de nocte consurgens stravit asinum suum ducens secum duos iuvenes et Isaac filium suum cumque concidisset ligna in holocaustum abiit ad locum quem praeceperat ei Deus4die autem tertio elevatis oculis vidit locum procul5dixitque ad pueros suos expectate hic cum asino ego et puer illuc usque properantes postquam adoraverimus revertemur ad vos6tulit quoque ligna holocausti et inposuit super Isaac filium suum ipse vero portabat in manibus ignem et gladium cumque duo pergerent simul7dixit Isaac patri suo pater mi at ille respondit quid vis fili ecce inquit ignis et ligna ubi est victima holocausti8dixit Abraham Deus providebit sibi victimam holocausti fili mi pergebant ergo pariter9veneruntque ad locum quem ostenderat ei Deus in quo aedificavit altare et desuper ligna conposuit cumque conligasset Isaac filium suum posuit eum in altari super struem lignorum10extenditque manum et arripuit gladium ut immolaret filium11et ecce angelus Domini de caelo clamavit dicens Abraham Abraham qui respondit adsum12dixitque ei non extendas manum tuam super puerum neque facias illi quicquam nunc cognovi quod timeas Dominum et non peperceris filio tuo unigenito propter me13levavit Abraham oculos viditque post tergum arietem inter vepres herentem cornibus quem adsumens obtulit holocaustum pro filio14appellavitque nomen loci illius Dominus videt unde usque hodie dicitur in monte Dominus videbit15vocavit autem angelus Domini Abraham secundo de caelo dicens16per memet ipsum iuravi dicit Dominus quia fecisti rem hanc et non pepercisti filio tuo unigenito17benedicam tibi et multiplicabo semen tuum sicut stellas caeli et velut harenam quae est in litore maris possidebit semen tuum portas inimicorum suorum18et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae quia oboedisti voci meae19reversus est Abraham ad pueros suos abieruntque Bersabee simul et habitavit ibi20his itaque gestis nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nahor fratri suo21Hus primogenitum et Buz fratrem eius Camuhel patrem Syrorum22et Chased et Azau Pheldas quoque et Iedlaph23ac Bathuel de quo nata est Rebecca octo istos genuit Melcha Nahor fratri Abraham24concubina vero illius nomine Roma peperit Tabee et Gaom et Thaas et Maacha

1vixit autem Sarra centum viginti septem annis2et mortua est in civitate Arbee quae est Hebron in terra Chanaan venitque Abraham ut plangeret et fleret eam3cumque surrexisset ab officio funeris locutus est ad filios Heth dicens4advena sum et peregrinus apud vos date mihi ius sepulchri vobiscum ut sepeliam mortuum meum5responderuntque filii Heth6audi nos domine princeps Dei es apud nos in electis sepulchris nostris sepeli mortuum tuum nullusque prohibere te poterit quin in monumento eius sepelias mortuum tuum7surrexit Abraham et adoravit populum terrae filios videlicet Heth8dixitque ad eos si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor9ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema parte agri sui pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulchri10habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth responditque ad Abraham cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illius dicens11nequaquam ita fiat domine mi sed magis ausculta quod loquor agrum trado tibi et speluncam quae in eo est praesentibus filiis populi mei sepeli mortuum tuum12adoravit Abraham coram populo terrae13et locutus est ad Ephron circumstante plebe quaeso ut audias me dabo pecuniam pro agro suscipe eam et sic sepeliam mortuum meum in eo14respondit Ephron15domine mi audi terram quam postulas quadringentis argenti siclis valet istud est pretium inter me et te sed quantum est hoc sepeli mortuum tuum16quod cum audisset Abraham adpendit pecuniam quam Ephron postulaverat audientibus filiis Heth quadringentos siclos argenti et probati monetae publicae17confirmatusque est ager quondam Ephronis in quo erat spelunca duplex respiciens Mambre tam ipse quam spelunca et omnes arbores eius in cunctis terminis per circuitum18Abrahae in possessionem videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius19atque ita sepelivit Abraham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan20et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth

1erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei2dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum tuam subter femur meum3ut adiurem te per Dominum Deum caeli et terrae ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananeorum inter quos habito4sed ad terram et ad cognationem meam proficiscaris et inde accipias uxorem filio meo Isaac5respondit servus si noluerit mulier venire mecum in terram hanc num reducere debeo filium tuum ad locum de quo egressus es6dixit Abraham cave nequando reducas illuc filium meum7Dominus Deus caeli qui tulit me de domo patris mei et de terra nativitatis meae qui locutus est mihi et iuravit dicens semini tuo dabo terram hanc ipse mittet angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo8sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis iuramento filium tantum meum ne reducas illuc9posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui et iuravit illi super sermone hoc10tulitque decem camelos de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor11cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum iuxta puteum aquae vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit12Domine Deus domini mei Abraham occurre obsecro hodie mihi et fac misericordiam cum domino meo Abraham13ecce ego sto propter fontem aquae et filiae habitatorum huius civitatis egredientur ad hauriendam aquam14igitur puella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo15necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula16puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur17occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua18quae respondit bibe domine mi celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam et dedit ei potum19cumque ille bibisset adiecit quin et camelis tuis hauriam aquam donec cuncti bibant20effundensque hydriam in canalibus recurrit ad puteum ut hauriret aquam et haustam omnibus camelis dedit21ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non22postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes siclos duos et armillas totidem pondo siclorum decem23dixitque ad eam cuius es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum24quae respondit filia Bathuelis sum filii Melchae quem peperit Nahor25et addidit dicens palearum quoque et faeni plurimum est apud nos et locus spatiosus ad manendum26inclinavit se homo et adoravit Dominum27dicens benedictus Dominus Deus domini mei Abraham qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei28cucurrit itaque puella et nuntiavit in domum matris suae omnia quae audierat29habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban qui festinus egressus est ad hominem ubi erat fons30cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae et audisset cuncta verba referentis haec locutus est mihi homo venit ad virum qui stabat iuxta camelos et propter fontem aquae31dixitque ad eum ingredere benedicte Domini cur foris stas praeparavi domum et locum camelis32et introduxit eum hospitium ac destravit camelos deditque paleas et faenum et aquam ad lavandos pedes camelorum et virorum qui venerant cum eo33et adpositus est in conspectu eius panis qui ait non comedam donec loquar sermones meos respondit ei loquere34at ille servus inquit Abraham sum35et Dominus benedixit domino meo valde magnificatusque est et dedit ei oves et boves argentum et aurum servos et ancillas camelos et asinos36et peperit Sarra uxor domini mei filium domino meo in senectute sua deditque illi omnia quae habuerat37et adiuravit me dominus meus dicens non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananeorum in quorum terra habito38sed ad domum patris mei perges et de cognatione mea accipies uxorem filio meo39ego vero respondi domino meo quid si noluerit venire mecum mulier40Dominus ait in cuius conspectu ambulo mittet angelum suum tecum et diriget viam tuam accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea et de domo patris mei41innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos et non dederint tibi42veni ergo hodie ad fontem et dixi Domine Deus domini mei Abraham si direxisti viam meam in qua nunc ambulo43ecce sto iuxta fontem aquae et virgo quae egredietur ad hauriendam aquam audierit a me da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua44et dixerit mihi et tu bibe et camelis tuis hauriam ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei45dum haec mecum tacitus volverem apparuit Rebecca veniens cum hydria quam portabat in scapula descenditque ad fontem et hausit aquam et aio ad eam da mihi paululum bibere46quae festina deposuit hydriam de umero et dixit mihi et tu bibe et camelis tuis potum tribuam bibi et adaquavit camelos47interrogavique eam et dixi cuius es filia quae respondit filia Bathuelis sum filii Nahor quem peperit illi Melcha suspendi itaque inaures ad ornandam faciem eius et armillas posui in manibus48pronusque adoravi Dominum benedicens Domino Deo domini mei Abraham qui perduxisset me recto itinere ut sumerem filiam fratris domini mei filio eius49quam ob rem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo indicate mihi sin autem aliud placet et hoc dicite ut vadam ad dextram sive ad sinistram50responderunt Laban et Bathuel a Domino egressus est sermo non possumus extra placitum eius quicquam aliud tecum loqui51en Rebecca coram te est tolle eam et proficiscere et sit uxor filii domini tui sicut locutus est Dominus52quod cum audisset puer Abraham adoravit in terra Dominum53prolatisque vasis argenteis et aureis ac vestibus dedit ea Rebeccae pro munere fratribus quoque eius et matri dona obtulit54initoque convivio vescentes pariter et bibentes manserunt ibi surgens autem mane locutus est puer dimittite me ut vadam ad dominum meum55responderunt fratres eius et mater maneat puella saltem decem dies apud nos et postea proficiscetur56nolite ait me retinere quia Dominus direxit viam meam dimittite me ut pergam ad dominum meum57dixerunt vocemus puellam et quaeramus ipsius voluntatem58cumque vocata venisset sciscitati sunt vis ire cum homine isto quae ait vadam59dimiserunt ergo eam et nutricem illius servumque Abraham et comites eius60inprecantes prospera sorori suae atque dicentes soror nostra es crescas in mille milia et possideat semen tuum portas inimicorum suorum61igitur Rebecca et puellae illius ascensis camelis secutae sunt virum qui festinus revertebatur ad dominum suum62eo tempore Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum cuius nomen est Viventis et videntis habitabat enim in terra australi63et egressus fuerat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul64Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo65et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in occursum nobis dixit ei ipse est dominus meus at illa tollens cito pallium operuit se66servus autem cuncta quae gesserat narravit Isaac67qui introduxit eam in tabernaculum Sarrae matris suae et accepit uxorem et in tantum dilexit ut dolorem qui ex morte matris acciderat temperaret

1Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Cetthuram2quae peperit ei Zamram et Iexan et Madan et Madian et Iesboch et Sue3Iexan quoque genuit Saba et Dadan filii Dadan fuerunt Assurim et Lathusim et Loommim4at vero ex Madian ortus est Epha et Opher et Enoch et Abida et Eldaa omnes hii filii Cetthurae5deditque Abraham cuncta quae possederat Isaac6filiis autem concubinarum largitus est munera et separavit eos ab Isaac filio suo dum adhuc ipse viveret ad plagam orientalem7fuerunt autem dies vitae eius centum septuaginta quinque anni8et deficiens mortuus est in senectute bona provectaeque aetatis et plenus dierum congregatusque est ad populum suum9et sepelierunt eum Isaac et Ismahel filii sui in spelunca duplici quae sita est in agro Ephron filii Soor Hetthei e regione Mambre10quem emerat a filiis Heth ibi sepultus est ipse et Sarra uxor eius11et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntis12hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae13et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam14Masma quoque et Duma et Massa15Adad et Thema Itur et Naphis et Cedma16isti sunt filii Ismahel et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum17anni vitae Ismahel centum triginta septem deficiens mortuus est et adpositus ad populum suum18habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit19hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac20qui cum quadraginta esset annorum duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuel Syri de Mesopotamiam sororem Laban21deprecatusque est Dominum pro uxore sua eo quod esset sterilis qui exaudivit eum et dedit conceptum Rebeccae22sed conlidebantur in utero eius parvuli quae ait si sic mihi futurum erat quid necesse fuit concipere perrexitque ut consuleret Dominum23qui respondens ait duae gentes in utero tuo sunt et duo populi ex ventre tuo dividentur populusque populum superabit et maior minori serviet24iam tempus pariendi venerat et ecce gemini in utero repperti sunt25qui primus egressus est rufus erat et totus in morem pellis hispidus vocatumque est nomen eius Esau protinus alter egrediens plantam fratris tenebat manu et idcirco appellavit eum Iacob26sexagenarius erat Isaac quando nati sunt parvuli27quibus adultis factus est Esau vir gnarus venandi et homo agricola Iacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis28Isaac amabat Esau eo quod de venationibus illius vesceretur et Rebecca diligebat Iacob29coxit autem Iacob pulmentum ad quem cum venisset Esau de agro lassus30ait da mihi de coctione hac rufa quia oppido lassus sum quam ob causam vocatum est nomen eius Edom31cui dixit Iacob vende mihi primogenita tua32ille respondit en morior quid mihi proderunt primogenita33ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit primogenita34et sic accepto pane et lentis edulio comedit et bibit et abiit parvipendens quod primogenita vendidisset

1orta autem fame super terram post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham abiit Isaac ad Abimelech regem Palestinorum in Gerara2apparuitque ei Dominus et ait ne descendas in Aegyptum sed quiesce in terra quam dixero tibi3et peregrinare in ea eroque tecum et benedicam tibi tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has conplens iuramentum quod spopondi Abraham patri tuo4et multiplicabo semen tuum sicut stellas caeli daboque posteris tuis universas regiones has et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae5eo quod oboedierit Abraham voci meae et custodierit praecepta et mandata mea et caerimonias legesque servaverit6mansit itaque Isaac in Geraris7qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata coniugio reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem8cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex per fenestram vidit eum iocantem cum Rebecca uxore sua9et accersito ait perspicuum est quod uxor tua sit cur mentitus es sororem tuam esse respondit timui ne morerer propter eam10dixitque Abimelech quare inposuisti nobis potuit coire quispiam de populo cum uxore tua et induxeras super nos grande peccatum praecepitque omni populo dicens11qui tetigerit hominis huius uxorem morte morietur12seruit autem Isaac in terra illa et invenit in ipso anno centuplum benedixitque ei Dominus13et locupletatus est homo et ibat proficiens atque succrescens donec magnus vehementer effectus est14habuit quoque possessionem ovium et armentorum et familiae plurimum ob haec invidentes ei Palestini15omnes puteos quos foderant servi patris illius Abraham illo tempore obstruxerunt implentes humo16in tantum ut ipse Abimelech diceret ad Isaac recede a nobis quoniam potentior nostri factus es valde17et ille discedens veniret ad torrentem Gerarae habitaretque ibi18rursum fodit alios puteos quos foderant servi patris sui Abraham et quos illo mortuo olim obstruxerant Philisthim appellavitque eos hisdem nominibus quibus ante pater vocaverat19foderunt in torrente et reppererunt aquam vivam20sed et ibi iurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac dicentium nostra est aqua quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat vocavit Calumniam21foderunt et alium et pro illo quoque rixati sunt appellavitque eum Inimicitias22profectus inde fodit alium puteum pro quo non contenderunt itaque vocavit nomen illius Latitudo dicens nunc dilatavit nos Dominus et fecit crescere super terram23ascendit autem ex illo loco in Bersabee24ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens ego sum Deus Abraham patris tui noli metuere quia tecum sum benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham25itaque aedificavit ibi altare et invocato nomine Domini extendit tabernaculum praecepitque servis suis ut foderent puteum26ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech et Ochozath amicus illius et Fichol dux militum27locutus est eis Isaac quid venistis ad me hominem quem odistis et expulistis a vobis28qui responderunt vidimus tecum esse Dominum et idcirco nunc diximus sit iuramentum inter nos et ineamus foedus29ut non facias nobis quicquam mali sicut et nos nihil tuorum adtigimus nec fecimus quod te laederet sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini30fecit ergo eis convivium et post cibum et potum31surgentes mane iuraverunt sibi mutuo dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum32ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac adnuntiantes ei de puteo quem foderant atque dicentes invenimus aquam33unde appellavit eum Abundantiam et nomen urbi inpositum est Bersabee usque in praesentem diem34Esau vero quadragenarius duxit uxores Iudith filiam Beeri Hetthei et Basemath filiam Helon eiusdem loci35quae ambae offenderant animum Isaac et Rebeccae

1senuit autem Isaac et caligaverunt oculi eius et videre non poterat vocavitque Esau filium suum maiorem et dixit ei fili mi qui respondit adsum2cui pater vides inquit quod senuerim et ignorem diem mortis meae3sume arma tua faretram et arcum et egredere foras cumque venatu aliquid adprehenderis4fac mihi inde pulmentum sicut velle me nosti et adfer ut comedam et benedicat tibi anima mea antequam moriar5quod cum audisset Rebecca et ille abisset in agrum ut iussionem patris expleret6dixit filio suo Iacob audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo et dicentem ei7adfer mihi venationem tuam et fac cibos ut comedam et benedicam tibi coram Domino antequam moriar8nunc ergo fili mi adquiesce consiliis meis9et pergens ad gregem adfer mihi duos hedos optimos ut faciam ex eis escas patri tuo quibus libenter vescitur10quas cum intuleris et comederit benedicat tibi priusquam moriatur11cui ille respondit nosti quod Esau frater meus homo pilosus sit et ego lenis12si adtractaverit me pater meus et senserit timeo ne putet sibi voluisse inludere et inducat super me maledictionem pro benedictione13ad quem mater in me sit ait ista maledictio fili mi tantum audi vocem meam et perge adferque quae dixi14abiit et adtulit deditque matri paravit illa cibos sicut noverat velle patrem illius15et vestibus Esau valde bonis quas apud se habebat domi induit eum16pelliculasque hedorum circumdedit manibus et colli nuda protexit17dedit pulmentum et panes quos coxerat tradidit18quibus inlatis dixit pater mi et ille respondit audio quis tu es fili mi19dixitque Iacob ego sum Esau primogenitus tuus feci sicut praecepisti mihi surge sede et comede de venatione mea ut benedicat mihi anima tua20rursum Isaac ad filium suum quomodo inquit tam cito invenire potuisti fili mi qui respondit voluntatis Dei fuit ut cito mihi occurreret quod volebam21dixitque Isaac accede huc ut tangam te fili mi et probem utrum tu sis filius meus Esau an non22accessit ille ad patrem et palpato eo dixit Isaac vox quidem vox Iacob est sed manus manus sunt Esau23et non cognovit eum quia pilosae manus similitudinem maioris expresserant benedicens ergo illi24ait tu es filius meus Esau respondit ego sum25at ille offer inquit mihi cibos de venatione tua fili mi ut benedicat tibi anima mea quos cum oblatos comedisset obtulit ei etiam vinum quo hausto26dixit ad eum accede ad me et da mihi osculum fili mi27accessit et osculatus est eum statimque ut sensit vestimentorum illius flagrantiam benedicens ait ecce odor filii mei sicut odor agri cui benedixit Dominus28det tibi Deus de rore caeli et de pinguedine terrae abundantiam frumenti et vini29et serviant tibi populi et adorent te tribus esto dominus fratrum tuorum et incurventur ante te filii matris tuae qui maledixerit tibi sit maledictus et qui benedixerit benedictionibus repleatur30vix Isaac sermonem impleverat et egresso Iacob foras venit Esau31coctosque de venatione cibos intulit patri dicens surge pater mi et comede de venatione filii tui ut benedicat mihi anima tua32dixitque illi Isaac quis enim es tu qui respondit ego sum primogenitus filius tuus Esau33expavit Isaac stupore vehementi et ultra quam credi potest admirans ait quis igitur ille est qui dudum captam venationem adtulit mihi et comedi ex omnibus priusquam tu venires benedixique ei et erit benedictus34auditis Esau sermonibus patris inrugiit clamore magno et consternatus ait benedic etiam mihi pater mi35qui ait venit germanus tuus fraudulenter et accepit benedictionem tuam36at ille subiunxit iuste vocatum est nomen eius Iacob subplantavit enim me en altera vice primogenita mea ante tulit et nunc secundo subripuit benedictionem meam rursumque ad patrem numquid non reservasti ait et mihi benedictionem37respondit Isaac dominum tuum illum constitui et omnes fratres eius servituti illius subiugavi frumento et vino stabilivi eum tibi post haec fili mi ultra quid faciam38cui Esau num unam inquit tantum benedictionem habes pater mihi quoque obsecro ut benedicas cumque heiulatu magno fleret39motus Isaac dixit ad eum in pinguedine terrae et in rore caeli desuper40erit benedictio tua vives gladio et fratri tuo servies tempusque veniet cum excutias et solvas iugum eius de cervicibus tuis41oderat ergo semper Esau Iacob pro benedictione qua benedixerat ei pater dixitque in corde suo veniant dies luctus patris mei ut occidam Iacob fratrem meum42nuntiata sunt haec Rebeccae quae mittens et vocans Iacob filium suum dixit ad eum ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te43nunc ergo fili audi vocem meam et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran44habitabisque cum eo dies paucos donec requiescat furor fratris tui45et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti in eum postea mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die46dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere

1vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de genere Chanaan2sed vade et proficiscere in Mesopotamiam Syriae ad domum Bathuel patrem matris tuae et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui3Deus autem omnipotens benedicat tibi et crescere te faciat atque multiplicet ut sis in turbas populorum4et det tibi benedictiones Abraham et semini tuo post te ut possideas terram peregrinationis tuae quam pollicitus est avo tuo5cumque dimisisset eum Isaac profectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebeccae matris suae6videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan7quodque oboediens Iacob parentibus isset in Syriam8probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus9ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth10igitur egressus Iacob de Bersabee pergebat Haran11cumque venisset ad quendam locum et vellet in eo requiescere post solis occubitum tulit de lapidibus qui iacebant et subponens capiti suo dormivit in eodem loco12viditque in somnis scalam stantem super terram et cacumen illius tangens caelum angelos quoque Dei ascendentes et descendentes per eam13et Dominum innixum scalae dicentem sibi ego sum Dominus Deus Abraham patris tui et Deus Isaac terram in qua dormis tibi dabo et semini tuo14eritque germen tuum quasi pulvis terrae dilataberis ad occidentem et orientem septentrionem et meridiem et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae15et ero custos tuus quocumque perrexeris et reducam te in terram hanc nec dimittam nisi conplevero universa quae dixi16cumque evigilasset Iacob de somno ait vere Dominus est in loco isto et ego nesciebam17pavensque quam terribilis inquit est locus iste non est hic aliud nisi domus Dei et porta caeli18surgens ergo mane tulit lapidem quem subposuerat capiti suo et erexit in titulum fundens oleum desuper19appellavitque nomen urbis Bethel quae prius Luza vocabatur20vovit etiam votum dicens si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum21reversusque fuero prospere ad domum patris mei erit mihi Dominus in Deum22et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi

1profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem2et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum nam ex illo adaquabantur pecora et os eius grandi lapide claudebatur3morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapidem et refectis gregibus rursum super os putei ponerent4dixitque ad pastores fratres unde estis qui responderunt de Haran5quos interrogans numquid ait nostis Laban filium Nahor dixerunt novimus6sanusne est inquit valet inquiunt et ecce Rahel filia eius venit cum grege suo7dixitque Iacob adhuc multum diei superest nec est tempus ut reducantur ad caulas greges date ante potum ovibus et sic ad pastum eas reducite8qui responderunt non possumus donec omnia pecora congregentur et amoveamus lapidem de ore putei ut adaquemus greges9adhuc loquebantur et ecce Rahel veniebat cum ovibus patris sui nam gregem ipsa pascebat10quam cum vidisset Iacob et sciret consobrinam suam ovesque Laban avunculi sui amovit lapidem quo puteus claudebatur11et adaquato grege osculatus est eam elevataque voce flevit12et indicavit ei quod frater esset patris eius et filius Rebeccae at illa festinans nuntiavit patri suo13qui cum audisset venisse Iacob filium sororis suae cucurrit obviam conplexusque eum et in oscula ruens duxit in domum suam auditis autem causis itineris14respondit os meum es et caro mea et postquam expleti sunt dies mensis unius15dixit ei num quia frater meus es gratis servies mihi dic quid mercedis accipias16habebat vero filias duas nomen maioris Lia minor appellabatur Rahel17sed Lia lippis erat oculis Rahel decora facie et venusto aspectu18quam diligens Iacob ait serviam tibi pro Rahel filia tua minore septem annis19respondit Laban melius est ut tibi eam dem quam viro alteri mane apud me20servivit igitur Iacob pro Rahel septem annis et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine21dixitque ad Laban da mihi uxorem meam quia iam tempus expletum est ut ingrediar ad eam22qui vocatis multis amicorum turbis ad convivium fecit nuptias23et vespere filiam suam Liam introduxit ad eum24dans ancillam filiae Zelpham nomine ad quam cum ex more Iacob fuisset ingressus facto mane vidit Liam25et dixit ad socerum quid est quod facere voluisti nonne pro Rahel servivi tibi quare inposuisti mihi26respondit Laban non est in loco nostro consuetudinis ut minores ante tradamus ad nuptias27imple ebdomadem dierum huius copulae et hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis28adquievit placito et ebdomade transacta Rahel duxit uxorem29cui pater servam Balam dederat30tandemque potitus optatis nuptiis amorem sequentis priori praetulit serviens apud eum septem annis aliis31videns autem Dominus quod despiceret Liam aperuit vulvam eius sorore sterili permanente32quae conceptum genuit filium vocavitque nomen eius Ruben dicens vidit Dominus humilitatem meam nunc amabit me vir meus33rursumque concepit et peperit filium et ait quoniam audivit Dominus haberi me contemptui dedit etiam istum mihi vocavitque nomen illius Symeon34concepit tertio et genuit alium dixitque nunc quoque copulabitur mihi maritus meus eo quod pepererim illi tres filios et idcirco appellavit nomen eius Levi35quarto concepit et peperit filium et ait modo confitebor Domino et ob hoc vocavit eum Iudam cessavitque parere

1cernens autem Rahel quod infecunda esset invidit sorori et ait marito suo da mihi liberos alioquin moriar2cui iratus respondit Iacob num pro Deo ego sum qui privavit te fructu ventris tui3at illa habeo inquit famulam Balam ingredere ad eam ut pariat super genua mea et habeam ex ea filios4deditque illi Balam in coniugium quae5ingresso ad se viro concepit et peperit filium6dixitque Rahel iudicavit mihi Dominus et exaudivit vocem meam dans mihi filium et idcirco appellavit nomen illius Dan7rursumque Bala concipiens peperit alterum8pro quo ait Rahel conparavit me Deus cum sorore mea et invalui vocavitque eum Nepthalim9sentiens Lia quod parere desisset Zelpham ancillam suam marito tradidit10qua post conceptum edente filium11dixit feliciter et idcirco vocavit nomen eius Gad12peperit quoque Zelpha alterum13dixitque Lia hoc pro beatitudine mea beatam quippe me dicent mulieres propterea appellavit eum Aser14egressus autem Ruben tempore messis triticeae in agro repperit mandragoras quos matri Liae detulit dixitque Rahel da mihi partem de mandragoris filii tui15illa respondit parumne tibi videtur quod praeripueris maritum mihi nisi etiam mandragoras filii mei tuleris ait Rahel dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui16redeuntique ad vesperam de agro Iacob egressa est in occursum Lia et ad me inquit intrabis quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei dormivit cum ea nocte illa17et exaudivit Deus preces eius concepitque et peperit filium quintum18et ait dedit Deus mercedem mihi quia dedi ancillam meam viro meo appellavitque nomen illius Isachar19rursum Lia concipiens peperit sextum filium20et ait ditavit me Deus dote bona etiam hac vice mecum erit maritus meus eo quod genuerim ei sex filios et idcirco appellavit nomen eius Zabulon21post quem peperit filiam nomine Dinam22recordatus quoque Dominus Rahelis exaudivit eam et aperuit vulvam illius23quae concepit et peperit filium dicens abstulit Deus obprobrium meum24et vocavit nomen illius Ioseph dicens addat mihi Dominus filium alterum25nato autem Ioseph dixit Iacob socero suo dimitte me ut revertar in patriam et ad terram meam26da mihi uxores et liberos meos pro quibus servivi tibi ut abeam tu nosti servitutem qua servivi tibi27ait ei Laban inveniam gratiam in conspectu tuo experimento didici quod benedixerit mihi Deus propter te28constitue mercedem tuam quam dem tibi29at ille respondit tu nosti quomodo servierim tibi et quanta in manibus meis fuerit possessio tua30modicum habuisti antequam venirem et nunc dives effectus es benedixitque tibi Dominus ad introitum meum iustum est igitur ut aliquando provideam etiam domui meae31dixitque Laban quid dabo tibi at ille ait nihil volo sed si feceris quod postulo iterum pascam et custodiam pecora tua32gyra omnes greges tuos et separa cunctas oves varias et sparso vellere et quodcumque furvum et maculosum variumque fuerit tam in ovibus quam in capris erit merces mea33respondebitque mihi cras iustitia mea quando placiti tempus advenerit coram te et omnia quae non fuerint varia et maculosa et furva tam in ovibus quam in capris furti me arguent34dixit Laban gratum habeo quod petis35et separavit in die illo capras et oves hircos et arietes varios atque maculosos cunctum autem gregem unicolorem id est albi et nigri velleris tradidit in manu filiorum suorum36et posuit spatium itineris inter se et generum dierum trium qui pascebat reliquos greges eius37tollens ergo Iacob virgas populeas virides et amigdalinas et ex platanis ex parte decorticavit eas detractisque corticibus in his quae spoliata fuerant candor apparuit illa vero quae integra erant viridia permanserunt atque in hunc modum color effectus est varius38posuitque eas in canalibus ubi effundebatur aqua ut cum venissent greges ad bibendum ante oculos haberent virgas et in aspectu earum conciperent39factumque est ut in ipso calore coitus oves intuerentur virgas et parerent maculosa et varia et diverso colore respersa40divisitque gregem Iacob et posuit virgas ante oculos arietum erant autem alba quaeque et nigra Laban cetera vero Iacob separatis inter se gregibus41igitur quando primo tempore ascendebantur oves ponebat Iacob virgas in canalibus aquarum ante oculos arietum et ovium ut in earum contemplatione conciperent42quando vero serotina admissura erat et conceptus extremus non ponebat eas factaque sunt ea quae erant serotina Laban et quae primi temporis Iacob43ditatusque est homo ultra modum et habuit greges multos ancillas et servos camelos et asinos

1postquam autem audivit verba filiorum Laban dicentium tulit Iacob omnia quae fuerunt patris nostri et de illius facultate ditatus factus est inclitus2animadvertit quoque faciem Laban quod non esset erga se sicut heri et nudius tertius3maxime dicente sibi Domino revertere in terram patrum tuorum et ad generationem tuam eroque tecum4misit et vocavit Rahel et Liam in agrum ubi pascebat greges5dixitque eis video faciem patris vestri quod non sit erga me sicut heri et nudius tertius Deus autem patris mei fuit mecum6et ipsae nostis quod totis viribus meis servierim patri vestro7sed pater vester circumvenit me et mutavit mercedem meam decem vicibus et tamen non dimisit eum Deus ut noceret mihi8si quando dixit variae erunt mercedes tuae pariebant omnes oves varios fetus quando vero e contrario ait alba quaeque accipies pro mercede omnes greges alba pepererunt9tulitque Deus substantiam patris vestri et dedit mihi10postquam enim conceptus ovium tempus advenerat levavi oculos meos et vidi in somnis ascendentes mares super feminas varios et maculosos et diversorum colorum11dixitque angelus Dei ad me in somnis Iacob et ego respondi adsum12qui ait leva oculos tuos et vide universos masculos ascendentes super feminas varios respersos atque maculosos vidi enim omnia quae fecit tibi Laban13ego sum Deus Bethel ubi unxisti lapidem et votum vovisti mihi nunc ergo surge et egredere de terra hac revertens in terram nativitatis tuae14responderunt Rahel et Lia numquid habemus residui quicquam in facultatibus et hereditate domus patris nostri15nonne quasi alienas reputavit nos et vendidit comeditque pretium nostrum16sed Deus tulit opes patris nostri et nobis eas tradidit ac filiis nostris unde omnia quae praecepit fac17surrexit itaque Iacob et inpositis liberis et coniugibus suis super camelos abiit18tulitque omnem substantiam et greges et quicquid in Mesopotamiam quaesierat pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan19eo tempore Laban ierat ad tondendas oves et Rahel furata est idola patris sui20noluitque Iacob confiteri socero quod fugeret21cumque abisset tam ipse quam omnia quae iuris eius erant et amne transmisso pergeret contra montem Galaad22nuntiatum est Laban die tertio quod fugeret Iacob23qui adsumptis fratribus suis persecutus est eum diebus septem et conprehendit in monte Galaad24viditque in somnis dicentem sibi Dominum cave ne quicquam aspere loquaris contra Iacob25iamque Iacob extenderat in monte tabernaculum cum ille consecutus eum cum fratribus suis in eodem monte Galaad fixit tentorium26et dixit ad Iacob quare ita egisti ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio27cur ignorante me fugere voluisti nec indicare mihi ut prosequerer te cum gaudio et canticis et tympanis et cithara28non es passus ut oscularer filios meos ac filias stulte operatus es et nunc29valet quidem manus mea reddere tibi malum sed Deus patris vestri heri dixit mihi cave ne loquaris cum Iacob quicquam durius30esto ad tuos ire cupiebas et desiderio tibi erat domus patris tui cur furatus es deos meos31respondit Iacob quod inscio te profectus sum timui ne violenter auferres filias tuas32quod autem furti arguis apud quemcumque inveneris deos tuos necetur coram fratribus nostris scrutare quicquid tuorum apud me inveneris et aufer haec dicens ignorabat quod Rahel furata esset idola33ingressus itaque Laban tabernaculum Iacob et Liae et utriusque famulae non invenit cumque intrasset tentorium Rahelis34illa festinans abscondit idola subter stramen cameli et sedit desuper scrutantique omne tentorium et nihil invenienti35ait ne irascatur dominus meus quod coram te adsurgere nequeo quia iuxta consuetudinem feminarum nunc accidit mihi sic delusa sollicitudo quaerentis est36tumensque Iacob cum iurgio ait quam ob culpam meam et ob quod peccatum sic exarsisti post me37et scrutatus es omnem supellectilem meam quid invenisti de cuncta substantia domus tuae pone hic coram fratribus meis et fratribus tuis et iudicent inter me et te38idcirco viginti annis fui tecum oves tuae et caprae steriles non fuerunt arietes gregis tui non comedi39nec captum a bestia ostendi tibi ego damnum omne reddebam quicquid furto perierat a me exigebas40die noctuque aestu urebar et gelu fugiebat somnus ab oculis meis41sic per viginti annos in domo tua servivi tibi quattuordecim pro filiabus et sex pro gregibus tuis inmutasti quoque mercedem meam decem vicibus42nisi Deus patris mei Abraham et Timor Isaac adfuisset mihi forsitan modo nudum me dimisisses adflictionem meam et laborem manuum mearum respexit Deus et arguit te heri43respondit ei Laban filiae et filii et greges tui et omnia quae cernis mea sunt quid possum facere filiis et nepotibus meis44veni ergo et ineamus foedus ut sit testimonium inter me et te45tulit itaque Iacob lapidem et erexit illum in titulum46dixitque fratribus suis adferte lapides qui congregantes fecerunt tumulum comederuntque super eum47quem vocavit Laban tumulus Testis et Iacob acervum Testimonii uterque iuxta proprietatem linguae suae48dixitque Laban tumulus iste testis erit inter me et te hodie et idcirco appellatum est nomen eius Galaad id est tumulus Testis49intueatur Dominus et iudicet inter nos quando recesserimus a nobis50si adflixeris filias meas et si introduxeris uxores alias super eas nullus sermonis nostri testis est absque Deo qui praesens respicit51dixitque rursus ad Iacob en tumulus hic et lapis quem erexi inter me et te52testis erit tumulus inquam iste et lapis sint in testimonio si aut ego transiero illum pergens ad te aut tu praeterieris malum mihi cogitans53Deus Abraham et Deus Nahor iudicet inter nos Deus patris eorum iuravit Iacob per Timorem patris sui Isaac54immolatisque victimis in monte vocavit fratres suos ut ederent panem qui cum comedissent manserunt ibi55Laban vero de nocte consurgens osculatus est filios et filias suas et benedixit illis reversus in locum suum

1Iacob quoque abiit itinere quo coeperat fueruntque ei obviam angeli Dei2quos cum vidisset ait castra Dei sunt haec et appellavit nomen loci illius Manaim id est Castra3misit autem et nuntios ante se ad Esau fratrem suum in terram Seir regionis Edom4praecepitque eis dicens sic loquimini domino meo Esau haec dicit frater tuus Iacob apud Laban peregrinatus sum et fui usque in praesentem diem5habeo boves et asinos oves et servos atque ancillas mittoque nunc legationem ad dominum meum ut inveniam gratiam in conspectu tuo6reversi sunt nuntii ad Iacob dicentes venimus ad Esau fratrem tuum et ecce properat in occursum tibi cum quadringentis viris7timuit Iacob valde et perterritus divisit populum qui secum erat greges quoque et oves et boves et camelos in duas turmas8dicens si venerit Esau ad unam turmam et percusserit eam alia turma quae reliqua est salvabitur9dixitque Iacob Deus patris mei Abraham et Deus patris mei Isaac Domine qui dixisti mihi revertere in terram tuam et in locum nativitatis tuae et benefaciam tibi10minor sum cunctis miserationibus et veritate quam explesti servo tuo in baculo meo transivi Iordanem istum et nunc cum duabus turmis regredior11erue me de manu fratris mei de manu Esau quia valde eum timeo ne forte veniens percutiat matrem cum filiis12tu locutus es quod bene mihi faceres et dilatares semen meum sicut harenam maris quae prae multitudine numerari non potest13cumque dormisset ibi nocte illa separavit de his quae habebat munera Esau fratri suo14capras ducentas hircos viginti oves ducentas arietes viginti15camelos fetas cum pullis suis triginta vaccas quadraginta et tauros viginti asinas viginti et pullos earum decem16et misit per manus servorum suorum singulos seorsum greges dixitque pueris suis antecedite me et sit spatium inter gregem et gregem17et praecepit priori dicens si obvium habueris Esau fratrem meum et interrogaverit te cuius es et quo vadis et cuius sunt ista quae sequeris18respondebis servi tui Iacob munera misit domino meo Esau ipse quoque post nos venit19similiter mandata dedit secundo ac tertio et cunctis qui sequebantur greges dicens hisdem verbis loquimini ad Esau cum inveneritis eum20et addetis ipse quoque servus tuus Iacob iter nostrum insequitur dixit enim placabo illum muneribus quae praecedunt et postea videbo forsitan propitiabitur mihi21praecesserunt itaque munera ante eum ipse vero mansit nocte illa in Castris22cumque mature surrexisset tulit duas uxores suas et totidem famulas cum undecim filiis et transivit vadum Iaboc23transductisque omnibus quae ad se pertinebant24remansit solus et ecce vir luctabatur cum eo usque mane25qui cum videret quod eum superare non posset tetigit nervum femoris eius et statim emarcuit26dixitque ad eum dimitte me iam enim ascendit aurora respondit non dimittam te nisi benedixeris mihi27ait ergo quod nomen est tibi respondit Iacob28at ille nequaquam inquit Iacob appellabitur nomen tuum sed Israhel quoniam si contra Deum fortis fuisti quanto magis contra homines praevalebis29interrogavit eum Iacob dic mihi quo appellaris nomine respondit cur quaeris nomen meum et benedixit ei in eodem loco30vocavitque Iacob nomen loci illius Phanuhel dicens vidi Deum facie ad faciem et salva facta est anima mea31ortusque est ei statim sol postquam transgressus est Phanuhel ipse vero claudicabat pede32quam ob causam non comedunt filii Israhel nervum qui emarcuit in femore Iacob usque in praesentem diem eo quod tetigerit nervum femoris eius et obstipuerit

1levans autem Iacob oculos suos vidit venientem Esau et cum eo quadringentos viros divisitque filios Liae et Rahel ambarumque famularum2et posuit utramque ancillam et liberos earum in principio Liam vero et filios eius in secundo loco Rahel autem et Ioseph novissimos3et ipse praegrediens adoravit pronus in terram septies donec adpropinquaret frater eius4currens itaque Esau obviam fratri suo amplexatus est eum stringensque collum et osculans flevit5levatisque oculis vidit mulieres et parvulos earum et ait quid sibi volunt isti et si ad te pertinent respondit parvuli sunt quos donavit mihi Deus servo tuo6et adpropinquantes ancillae et filii earum incurvati sunt7accessitque Lia cum liberis suis et cum similiter adorassent extremi Ioseph et Rahel adoraverunt8quaenam sunt inquit istae turmae quas obvias habui respondit ut invenirem gratiam coram domino meo9et ille habeo ait plurima frater mi sint tua tibi10dixit Iacob noli ita obsecro sed si inveni gratiam in oculis tuis accipe munusculum de manibus meis sic enim vidi faciem tuam quasi viderim vultum Dei esto mihi propitius11et suscipe benedictionem quam adtuli tibi et quam donavit mihi Deus tribuens omnia vix fratre conpellente suscipiens12ait gradiamur simul eroque socius itineris tui13dixit Iacob nosti domine mi quod parvulos habeam teneros et oves ac boves fetas mecum quas si plus in ambulando fecero laborare morientur una die cuncti greges14praecedat dominus meus ante servum suum et ego sequar paulatim vestigia eius sicut videro posse parvulos meos donec veniam ad dominum meum in Seir15respondit Esau oro te ut de populo qui mecum est saltem socii remaneant viae tuae non est inquit necesse hoc uno indigeo ut inveniam gratiam in conspectu domini mei16reversus est itaque illo die Esau itinere quo venerat in Seir17et Iacob venit in Soccoth ubi aedificata domo et fixis tentoriis appellavit nomen loci illius Soccoth id est Tabernacula18transivitque in Salem urbem Sycimorum quae est in terra Chanaan postquam regressus est de Mesopotamiam Syriae et habitavit iuxta oppidum19emitque partem agri in qua fixerat tabernaculum a filiis Emor patris Sychem centum agnis20et erecto ibi altari invocavit super illud Fortissimum Deum Israhel

1egressa est autem Dina filia Liae ut videret mulieres regionis illius2quam cum vidisset Sychem filius Emor Evei princeps terrae illius adamavit et rapuit et dormivit cum illa vi opprimens virginem3et conglutinata est anima eius cum ea tristemque blanditiis delinivit4et pergens ad Emor patrem suum accipe mihi inquit puellam hanc coniugem5quod cum audisset Iacob absentibus filiis et in pastu occupatis pecorum siluit donec redirent6egresso autem Emor patre Sychem ut loqueretur ad Iacob7ecce filii eius veniebant de agro auditoque quod acciderat irati sunt valde eo quod foedam rem esset operatus in Israhel et violata filia Iacob rem inlicitam perpetrasset8locutus est itaque Emor ad eos Sychem filii mei adhesit anima filiae vestrae date eam illi uxorem9et iungamus vicissim conubia filias vestras tradite nobis et filias nostras accipite10et habitate nobiscum terra in potestate vestra est exercete negotiamini et possidete eam11sed et Sychem ad patrem et ad fratres eius ait inveniam gratiam coram vobis et quaecumque statueritis dabo12augete dotem munera postulate libens tribuam quod petieritis tantum date mihi puellam hanc uxorem13responderunt filii Iacob Sychem et patri eius in dolo saevientes ob stuprum sororis14non possumus facere quod petitis nec dare sororem nostram homini incircumciso quod inlicitum et nefarium est apud nos15sed in hoc valebimus foederari si esse volueritis nostri similes et circumcidatur in vobis omne masculini sexus16tunc dabimus et accipiemus mutuo filias nostras ac vestras et habitabimus vobiscum erimusque unus populus17sin autem circumcidi nolueritis tollemus filiam nostram et recedemus18placuit oblatio eorum Emor et Sychem filio eius19nec distulit adulescens quin statim quod petebatur expleret amabat enim puellam valde et ipse erat inclitus in omni domo patris sui20ingressique portam urbis locuti sunt populo21viri isti pacifici sunt et volunt habitare nobiscum negotientur in terra et exerceant eam quae spatiosa et lata cultoribus indiget filias eorum accipiemus uxores et nostras illis dabimus22unum est quod differtur tantum bonum si circumcidamus masculos nostros ritum gentis imitantes23et substantia eorum et pecora et cuncta quae possident nostra erunt tantum in hoc adquiescamus et habitantes simul unum efficiemus populum24adsensi sunt omnes circumcisis cunctis maribus25et ecce die tertio quando gravissimus vulnerum dolor est arreptis duo Iacob filii Symeon et Levi fratres Dinae gladiis ingressi sunt urbem confidenter interfectisque omnibus masculis26Emor et Sychem pariter necaverunt tollentes Dinam de domo Sychem sororem suam27quibus egressis inruerunt super occisos ceteri filii Iacob et depopulati sunt urbem in ultionem stupri28oves eorum et armenta et asinos cunctaque vastantes quae in domibus et in agris erant29parvulos quoque et uxores eorum duxere captivas30quibus patratis audacter Iacob dixit ad Symeon et Levi turbastis me et odiosum fecistis Chananeis et Ferezeis habitatoribus terrae huius nos pauci sumus illi congregati percutient me et delebor ego et domus mea31responderunt numquid ut scorto abuti debuere sorore nostra

1interea locutus est Deus ad Iacob surge et ascende Bethel et habita ibi facque altare Deo qui apparuit tibi quando fugiebas Esau fratrem tuum2Iacob vero convocata omni domo sua ait abicite deos alienos qui in medio vestri sunt et mundamini ac mutate vestimenta vestra3surgite et ascendamus in Bethel ut faciamus ibi altare Deo qui exaudivit me in die tribulationis meae et fuit socius itineris mei4dederunt ergo ei omnes deos alienos quos habebant et inaures quae erant in auribus eorum at ille infodit ea subter terebinthum quae est post urbem Sychem5cumque profecti essent terror Dei invasit omnes per circuitum civitates et non sunt ausi persequi recedentes6venit igitur Iacob Luzam quae est in terra Chanaan cognomento Bethel ipse et omnis populus cum eo7aedificavitque ibi altare et appellavit nomen loci Domus Dei ibi enim apparuit ei Deus cum fugeret fratrem suum8eodem tempore mortua est Debbora nutrix Rebeccae et sepulta ad radices Bethel subter quercum vocatumque est nomen loci quercus Fletus9apparuit autem iterum Deus Iacob postquam reversus est de Mesopotamiam Syriae benedixitque ei10dicens non vocaberis ultra Iacob sed Israhel erit nomen tuum et appellavit eum Israhel11dixitque ei ego Deus omnipotens cresce et multiplicare gentes et populi nationum erunt ex te reges de lumbis tuis egredientur12terramque quam dedi Abraham et Isaac dabo tibi et semini tuo post te13et recessit ab eo14ille vero erexit titulum lapideum in loco quo locutus ei fuerat Deus libans super eum libamina et effundens oleum15vocansque nomen loci Bethel16egressus inde venit verno tempore ad terram quae ducit Efratham in qua cum parturiret Rahel17ob difficultatem partus periclitari coepit dixitque ei obsetrix noli timere quia et hunc habebis filium18egrediente autem anima prae dolore et inminente iam morte vocavit nomen filii sui Benoni id est filius doloris mei pater vero appellavit eum Beniamin id est filius dexterae19mortua est ergo Rahel et sepulta in via quae ducit Efratham haec est Bethleem20erexitque Iacob titulum super sepulchrum eius hic est titulus monumenti Rahel usque in praesentem diem21egressus inde fixit tabernaculum trans turrem Gregis22cumque habitaret in illa regione abiit Ruben et dormivit cum Bala concubina patris sui quod illum minime latuit erant autem filii Iacob duodecim23filii Liae primogenitus Ruben et Symeon et Levi et Iudas et Isachar et Zabulon24filii Rahel Ioseph et Beniamin25filii Balae ancillae Rahelis Dan et Nepthalim26filii Zelphae ancillae Liae Gad et Aser hii filii Iacob qui nati sunt ei in Mesopotamiam Syriae27venit etiam ad Isaac patrem suum in Mambre civitatem Arbee haec est Hebron in qua peregrinatus est Abraham et Isaac28et conpleti sunt dies Isaac centum octoginta annorum29consumptusque aetate mortuus est et adpositus populo suo senex et plenus dierum et sepelierunt eum Esau et Iacob filii sui

1hae sunt autem generationes Esau ipse est Edom2Esau accepit uxores de filiabus Chanaan Ada filiam Elom Hetthei et Oolibama filiam Anae filiae Sebeon Evei3Basemath quoque filiam Ismahel sororem Nabaioth4peperit autem Ada Eliphaz Basemath genuit Rauhel5Oolibama edidit Hieus et Hielom et Core hii filii Esau qui nati sunt ei in terra Chanaan6tulit autem Esau uxores suas et filios et filias et omnem animam domus suae et substantiam et pecora et cuncta quae habere poterat in terra Chanaan et abiit in alteram regionem recessitque a fratre suo Iacob7divites enim erant valde et simul habitare non poterant nec sustinebat eos terra peregrinationis eorum prae multitudine gregum8habitavitque Esau in monte Seir ipse est Edom9hae sunt generationes Esau patris Edom in monte Seir10et haec nomina filiorum eius Eliphaz filius Ada uxoris Esau Rauhel quoque filius Basemath uxoris eius11fueruntque filii Eliphaz Theman Omar Sephu et Gatham et Cenez12erat autem Thamna concubina Eliphaz filii Esau quae peperit ei Amalech hii sunt filii Adae uxoris Esau13filii autem Rauhel Naath et Zara Semma et Meza hii filii Basemath uxoris Esau14isti quoque erant filii Oolibama filiae Ana filiae Sebeon uxoris Esau quos genuit ei Hieus et Hielom et Core15hii duces filiorum Esau filii Eliphaz primogeniti Esau dux Theman dux Omar dux Sephu dux Cenez16dux Core dux Gatham dux Amalech hii filii Eliphaz in terra Edom et hii filii Adae17hii quoque filii Rauhel filii Esau dux Naath dux Zara dux Semma dux Meza hii duces Rauhel in terra Edom isti filii Basemath uxoris Esau18hii autem filii Oolibama uxoris Esau dux Hieus dux Hielom dux Core hii duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau19isti filii Esau et hii duces eorum ipse est Edom20isti filii Seir Horrei habitatores terrae Lotham et Sobal et Sebeon et Anan21Dison et Eser et Disan hii duces Horrei filii Seir in terra Edom22facti sunt autem filii Lotham Horrei et Heman erat autem soror Lotham Thamna23et isti filii Sobal Alvam et Maneeth et Hebal Sephi et Onam24et hii filii Sebeon Ahaia et Anam iste est Ana qui invenit aquas calidas in solitudine cum pasceret asinos Sebeon patris sui25habuitque filium Disan et filiam Oolibama26et isti filii Disan Amdan et Esban et Iethran et Charan27hii quoque filii Eser Balaan et Zevan et Acham28habuit autem filios Disan Hus et Aran29isti duces Horreorum dux Lothan dux Sobal dux Sebeon dux Ana30dux Dison dux Eser dux Disan isti duces Horreorum qui imperaverunt in terra Seir31reges autem qui regnaverunt in terra Edom antequam haberent regem filii Israhel fuerunt hii32Bale filius Beor nomenque urbis eius Denaba33mortuus est autem Bale et regnavit pro eo Iobab filius Zare de Bosra34cumque mortuus esset Iobab regnavit pro eo Husan de terra Themanorum35hoc quoque mortuo regnavit pro eo Adad filius Badadi qui percussit Madian in regione Moab et nomen urbis eius Ahuith36cumque mortuus esset Adad regnavit pro eo Semla de Maserecha37hoc quoque mortuo regnavit pro eo Saul de fluvio Rooboth38cumque et hic obisset successit in regnum Baalanam filius Achobor39isto quoque mortuo regnavit pro eo Adad nomenque urbis eius Phau et appellabatur uxor illius Meezabel filia Matred filiae Mizaab40haec ergo nomina Esau in cognationibus et locis et vocabulis suis dux Thamna dux Alva dux Ietheth41dux Oolibama dux Ela dux Phinon42dux Cenez dux Theman dux Mabsar43dux Mabdiel dux Iram hii duces Edom habitantes in terra imperii sui ipse est Esau pater Idumeorum

1habitavit autem Iacob in terra Chanaan in qua peregrinatus est pater suus2et hae sunt generationes eius Ioseph cum sedecim esset annorum pascebat gregem cum fratribus suis adhuc puer et erat cum filiis Balae et Zelphae uxorum patris sui accusavitque fratres suos apud patrem crimine pessimo3Israhel autem diligebat Ioseph super omnes filios suos eo quod in senectute genuisset eum fecitque ei tunicam polymitam4videntes autem fratres eius quod a patre plus cunctis filiis amaretur oderant eum nec poterant ei quicquam pacificum loqui5accidit quoque ut visum somnium referret fratribus quae causa maioris odii seminarium fuit6dixitque ad eos audite somnium meum quod vidi7putabam ligare nos manipulos in agro et quasi consurgere manipulum meum et stare vestrosque manipulos circumstantes adorare manipulum meum8responderunt fratres eius numquid rex noster eris aut subiciemur dicioni tuae haec ergo causa somniorum atque sermonum invidiae et odii fomitem ministravit9aliud quoque vidit somnium quod narrans fratribus ait vidi per somnium quasi solem et lunam et stellas undecim adorare me10quod cum patri suo et fratribus rettulisset increpavit eum pater et dixit quid sibi vult hoc somnium quod vidisti num ego et mater tua et fratres adorabimus te super terram11invidebant igitur ei fratres sui pater vero rem tacitus considerabat12cumque fratres illius in pascendis gregibus patris morarentur in Sychem13dixit ad eum Israhel fratres tui pascunt oves in Sycimis veni mittam te ad eos quo respondente14praesto sum ait vade et vide si cuncta prospera sint erga fratres tuos et pecora et renuntia mihi quid agatur missus de valle Hebron venit in Sychem15invenitque eum vir errantem in agro et interrogavit quid quaereret16at ille respondit fratres meos quaero indica mihi ubi pascant greges17dixitque ei vir recesserunt de loco isto audivi autem eos dicentes eamus in Dothain perrexit ergo Ioseph post fratres suos et invenit eos in Dothain18qui cum vidissent eum procul antequam accederet ad eos cogitaverunt illum occidere19et mutuo loquebantur ecce somniator venit20venite occidamus eum et mittamus in cisternam veterem dicemusque fera pessima devoravit eum et tunc apparebit quid illi prosint somnia sua21audiens hoc Ruben nitebatur liberare eum de manibus eorum et dicebat22non interficiamus animam eius nec effundatis sanguinem sed proicite eum in cisternam hanc quae est in solitudine manusque vestras servate innoxias hoc autem dicebat volens eripere eum de manibus eorum et reddere patri suo23confestim igitur ut pervenit ad fratres nudaverunt eum tunica talari et polymita24miseruntque in cisternam quae non habebat aquam25et sedentes ut comederent panem viderunt viatores Ismahelitas venire de Galaad et camelos eorum portare aromata et resinam et stacten in Aegyptum26dixit ergo Iudas fratribus suis quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum et celaverimus sanguinem ipsius27melius est ut vendatur Ismahelitis et manus nostrae non polluantur frater enim et caro nostra est adquieverunt fratres sermonibus eius28et praetereuntibus Madianitis negotiatoribus extrahentes eum de cisterna vendiderunt Ismahelitis viginti argenteis qui duxerunt eum in Aegyptum29reversusque Ruben ad cisternam non invenit puerum30et scissis vestibus pergens ad fratres ait puer non conparet et ego quo ibo31tulerunt autem tunicam eius et in sanguinem hedi quem occiderant tinxerunt32mittentes qui ferrent ad patrem et dicerent hanc invenimus vide utrum tunica filii tui sit an non33quam cum agnovisset pater ait tunica filii mei est fera pessima comedit eum bestia devoravit Ioseph34scissisque vestibus indutus est cilicio lugens filium multo tempore35congregatis autem cunctis liberis eius ut lenirent dolorem patris noluit consolationem recipere et ait descendam ad filium meum lugens in infernum et illo perseverante in fletu36Madianei vendiderunt Ioseph in Aegypto Putiphar eunucho Pharaonis magistro militiae

1eo tempore descendens Iudas a fratribus suis divertit ad virum odollamitem nomine Hiram2viditque ibi filiam hominis chananei vocabulo Suae et uxore accepta ingressus est ad eam3quae concepit et peperit filium vocavitque nomen eius Her4rursum concepto fetu natum filium nominavit Onam5tertium quoque peperit quem appellavit Sela quo nato parere ultra cessavit6dedit autem Iudas uxorem primogenito suo Her nomine Thamar7fuitque Her primogenitus Iudae nequam in conspectu Domini et ab eo occisus est8dixit ergo Iudas ad Onam filium suum ingredere ad uxorem fratris tui et sociare illi ut suscites semen fratri tuo9ille sciens non sibi nasci filios introiens ad uxorem fratris sui semen fundebat in terram ne liberi fratris nomine nascerentur10et idcirco percussit eum Dominus quod rem detestabilem faceret11quam ob rem dixit Iudas Thamar nurui suae esto vidua in domo patris tui donec crescat Sela filius meus timebat enim ne et ipse moreretur sicut fratres eius quae abiit et habitavit in domo patris sui12evolutis autem multis diebus mortua est filia Suae uxor Iudae qui post luctum consolatione suscepta ascendebat ad tonsores ovium suarum ipse et Hiras opilio gregis Odollamita in Thamnas13nuntiatumque est Thamar quod socer illius ascenderet in Thamnas ad tondendas oves14quae depositis viduitatis vestibus adsumpsit theristrum et mutato habitu sedit in bivio itineris quod ducit Thamnam eo quod crevisset Sela et non eum accepisset maritum15quam cum vidisset Iudas suspicatus est esse meretricem operuerat enim vultum suum ne cognosceretur16ingrediensque ad eam ait dimitte me ut coeam tecum nesciebat enim quod nurus sua esset qua respondente quid mihi dabis ut fruaris concubitu meo17dixit mittam tibi hedum de gregibus rursum illa dicente patiar quod vis si dederis mihi arrabonem donec mittas quod polliceris18ait Iudas quid vis tibi pro arrabone dari respondit anulum tuum et armillam et baculum quem manu tenes ad unum igitur coitum concepit mulier19et surgens abiit depositoque habitu quem adsumpserat induta est viduitatis vestibus20misit autem Iudas hedum per pastorem suum Odollamitem ut reciperet pignus quod dederat mulieri qui cum non invenisset eam21interrogavit homines loci illius ubi est mulier quae sedebat in bivio respondentibus cunctis non fuit in loco isto meretrix22reversus est ad Iudam et dixit ei non inveni eam sed et homines loci illius dixerunt mihi numquam ibi sedisse scortum23ait Iudas habeat sibi certe mendacii nos arguere non poterit ego misi hedum quem promiseram et tu non invenisti eam24ecce autem post tres menses nuntiaverunt Iudae dicentes fornicata est Thamar nurus tua et videtur uterus illius intumescere dixit Iudas producite eam ut conburatur25quae cum educeretur ad poenam misit ad socerum suum dicens de viro cuius haec sunt concepi cognosce cuius sit anulus et armilla et baculus26qui agnitis muneribus ait iustior me est quia non tradidi eam Sela filio meo attamen ultra non cognovit illam27instante autem partu apparuerunt gemini in utero atque in ipsa effusione infantum unus protulit manum in qua obsetrix ligavit coccinum dicens28iste egreditur prior29illo vero retrahente manum egressus est alter dixitque mulier quare divisa est propter te maceria et ob hanc causam vocavit nomen eius Phares30postea egressus est frater in cuius manu erat coccinum quem appellavit Zara

1igitur Ioseph ductus est in Aegyptum emitque eum Putiphar eunuchus Pharaonis princeps exercitus vir aegyptius de manu Ismahelitarum a quibus perductus erat2fuitque Dominus cum eo et erat vir in cunctis prospere agens habitabatque in domo domini sui3qui optime noverat esse Dominum cum eo et omnia quae gereret ab eo dirigi in manu illius4invenitque Ioseph gratiam coram domino suo et ministrabat ei a quo praepositus omnibus gubernabat creditam sibi domum et universa quae tradita fuerant5benedixitque Dominus domui Aegyptii propter Ioseph et multiplicavit tam in aedibus quam in agris cunctam eius substantiam6nec quicquam aliud noverat nisi panem quo vescebatur erat autem Ioseph pulchra facie et decorus aspectu7post multos itaque dies iecit domina oculos suos in Ioseph et ait dormi mecum8qui nequaquam adquiescens operi nefario dixit ad eam ecce dominus meus omnibus mihi traditis ignorat quid habeat in domo sua9nec quicquam est quod non in mea sit potestate vel non tradiderit mihi praeter te quae uxor eius es quomodo ergo possum malum hoc facere et peccare in Deum meum10huiuscemodi verbis per singulos dies et mulier molesta erat adulescenti et ille recusabat stuprum11accidit autem ut quadam die intraret Ioseph domum et operis quippiam absque arbitris faceret12et illa adprehensa lacinia vestimenti eius diceret dormi mecum qui relicto in manu illius pallio fugit et egressus est foras13cumque vidisset mulier vestem in manibus suis et se esse contemptam14vocavit homines domus suae et ait ad eos en introduxit virum hebraeum ut inluderet nobis ingressus est ad me ut coiret mecum cumque ego succlamassem15et audisset vocem meam reliquit pallium quod tenebam et fugit foras16in argumentum ergo fidei retentum pallium ostendit marito revertenti domum17et ait ingressus est ad me servus hebraeus quem adduxisti ut inluderet mihi18cumque vidisset me clamare reliquit pallium et fugit foras19his auditis dominus et nimium credulus verbis coniugis iratus est valde20tradiditque Ioseph in carcerem ubi vincti regis custodiebantur et erat ibi clausus21fuit autem Dominus cum Ioseph et misertus illius dedit ei gratiam in conspectu principis carceris22qui tradidit in manu ipsius universos vinctos qui in custodia tenebantur et quicquid fiebat sub ipso erat23nec noverat aliquid cunctis ei creditis Dominus enim erat cum illo et omnia eius opera dirigebat

1his ita gestis accidit ut peccarent duo eunuchi pincerna regis Aegypti et pistor domino suo2iratusque Pharao contra eos nam alter pincernis praeerat alter pistoribus3misit eos in carcerem principis militum in quo erat vinctus et Ioseph4at custos carceris tradidit eos Ioseph qui et ministrabat eis aliquantum temporis fluxerat et illi in custodia tenebantur5videruntque ambo somnium nocte una iuxta interpretationem congruam sibi6ad quos cum introisset Ioseph mane et vidisset eos tristes7sciscitatus est dicens cur tristior est hodie solito facies vestra8qui responderunt somnium vidimus et non est qui interpretetur nobis dixitque ad eos Ioseph numquid non Dei est interpretatio referte mihi quid videritis9narravit prior praepositus pincernarum somnium videbam coram me vitem10in qua erant tres propagines crescere paulatim gemmas et post flores uvas maturescere11calicemque Pharaonis in manu mea tuli ergo uvas et expressi in calicem quem tenebam et tradidi poculum Pharaoni12respondit Ioseph haec est interpretatio somnii tres propagines tres adhuc dies sunt13post quos recordabitur Pharao magisterii tui et restituet te in gradum pristinum dabisque ei calicem iuxta officium tuum sicut facere ante consueveras14tantum memento mei cum tibi bene fuerit et facies mecum misericordiam ut suggeras Pharaoni et educat me de isto carcere15quia furto sublatus sum de terra Hebraeorum et hic innocens in lacum missus sum16videns pistorum magister quod prudenter somnium dissolvisset ait et ego vidi somnium quod haberem tria canistra farinae super caput meum17et in uno canistro quod erat excelsius portare me omnes cibos qui fiunt arte pistoria avesque comedere ex eo18respondit Ioseph haec est interpretatio somnii tria canistra tres adhuc dies sunt19post quos auferet Pharao caput tuum ac suspendet te in cruce et lacerabunt volucres carnes tuas20exin dies tertius natalicius Pharaonis erat qui faciens grande convivium pueris suis recordatus est inter epulas magistri pincernarum et pistorum principis21restituitque alterum in locum suum ut porrigeret regi poculum22alterum suspendit in patibulo ut coniectoris veritas probaretur23et tamen succedentibus prosperis praepositus pincernarum oblitus est interpretis sui

1post duos annos vidit Pharao somnium putabat se stare super fluvium2de quo ascendebant septem boves pulchrae et crassae nimis et pascebantur in locis palustribus3aliae quoque septem emergebant de flumine foedae confectaeque macie et pascebantur in ipsa amnis ripa in locis virentibus4devoraveruntque eas quarum mira species et habitudo corporum erat expergefactus Pharao5rursum dormivit et vidit alterum somnium septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque formonsae6aliae quoque totidem spicae tenues et percussae uredine oriebantur7devorantes omnem priorum pulchritudinem evigilans post quietem8et facto mane pavore perterritus misit ad coniectores Aegypti cunctosque sapientes et accersitis narravit somnium nec erat qui interpretaretur9tunc demum reminiscens pincernarum magister ait confiteor peccatum meum10iratus rex servis suis me et magistrum pistorum retrudi iussit in carcerem principis militum11ubi una nocte uterque vidimus somnium praesagum futurorum12erat ibi puer hebraeus eiusdem ducis militum famulus cui narrantes somnia13audivimus quicquid postea rei probavit eventus ego enim redditus sum officio meo et ille suspensus est in cruce14protinus ad regis imperium eductum de carcere Ioseph totonderunt ac veste mutata obtulerunt ei15cui ille ait vidi somnia nec est qui edisserat quae audivi te prudentissime conicere16respondit Ioseph absque me Deus respondebit prospera Pharaoni17narravit ergo ille quod viderat putabam me stare super ripam fluminis18et septem boves de amne conscendere pulchras nimis et obesis carnibus quae in pastu paludis virecta carpebant19et ecce has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et macilentae ut numquam tales in terra Aegypti viderim20quae devoratis et consumptis prioribus21nullum saturitatis dedere vestigium sed simili macie et squalore torpebant evigilans rursum sopore depressus22vidi somnium septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque pulcherrimae23aliae quoque septem tenues et percussae uredine oriebantur stipula24quae priorum pulchritudinem devorarunt narravi coniectoribus somnium et nemo est qui edisserat25respondit Ioseph somnium regis unum est quae facturus est Deus ostendit Pharaoni26septem boves pulchrae et septem spicae plenae septem ubertatis anni sunt eandemque vim somnii conprehendunt27septem quoque boves tenues atque macilentae quae ascenderunt post eas et septem spicae tenues et vento urente percussae septem anni sunt venturae famis28qui hoc ordine conplebuntur29ecce septem anni venient fertilitatis magnae in universa terra Aegypti30quos sequentur septem anni alii tantae sterilitatis ut oblivioni tradatur cuncta retro abundantia consumptura est enim fames omnem terram31et ubertatis magnitudinem perditura inopiae magnitudo32quod autem vidisti secundo ad eandem rem pertinens somnium firmitatis indicium est eo quod fiat sermo Dei et velocius impleatur33nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium et praeficiat eum terrae Aegypti34qui constituat praepositos per singulas regiones et quintam partem fructuum per septem annos fertilitatis35qui iam nunc futuri sunt congreget in horrea et omne frumentum sub Pharaonis potestate condatur serveturque in urbibus36et paretur futurae septem annorum fami quae pressura est Aegyptum et non consumetur terra inopia37placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris eius38locutusque est ad eos num invenire poterimus talem virum qui spiritu Dei plenus sit39dixit ergo ad Ioseph quia ostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero40tu eris super domum meam et ad tui oris imperium cunctus populus oboediet uno tantum regni solio te praecedam41dicens quoque rursum Pharao ad Ioseph ecce constitui te super universam terram Aegypti42tulit anulum de manu sua et dedit in manu eius vestivitque eum stola byssina et collo torquem auream circumposuit43fecitque ascendere super currum suum secundum clamante praecone ut omnes coram eo genuflecterent et praepositum esse scirent universae terrae Aegypti44dixit quoque rex ad Ioseph ego sum Pharao absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem in omni terra Aegypti45vertitque nomen illius et vocavit eum lingua aegyptiaca Salvatorem mundi dedit quoque illi uxorem Aseneth filiam Putiphare sacerdotis Heliopoleos egressus itaque Ioseph ad terram Aegypti46triginta autem erat annorum quando stetit in conspectu regis Pharaonis circuivit omnes regiones Aegypti47venitque fertilitas septem annorum et in manipulos redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti48omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est49tantaque fuit multitudo tritici ut harenae maris coaequaretur et copia mensuram excederet50nati sunt autem Ioseph filii duo antequam veniret fames quos ei peperit Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos51vocavitque nomen primogeniti Manasse dicens oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum et domum patris mei52nomen quoque secundi appellavit Ephraim dicens crescere me fecit Deus in terra paupertatis meae53igitur transactis septem annis ubertatis qui fuerant in Aegypto54coeperunt venire septem anni inopiae quos praedixerat Ioseph et in universo orbe fames praevaluit in cuncta autem terra Aegypti erat panis55qua esuriente clamavit populus ad Pharaonem alimenta petens quibus ille respondit ite ad Ioseph et quicquid vobis dixerit facite56crescebat autem cotidie fames in omni terra aperuitque Ioseph universa horrea et vendebat Aegyptiis nam et illos oppresserat fames57omnesque provinciae veniebant in Aegyptum ut emerent escas et malum inopiae temperarent

1audiens autem Iacob quod alimenta venderentur in Aegypto dixit filiis suis quare neglegitis2audivi quod triticum venundetur in Aegypto descendite et emite nobis necessaria ut possimus vivere et non consumamur inopia3descendentes igitur fratres Ioseph decem ut emerent frumenta in Aegypto4Beniamin domi retento ab Iacob qui dixerat fratribus eius ne forte in itinere quicquam patiatur mali5ingressi sunt terram Aegypti cum aliis qui pergebant ad emendum erat autem fames in terra Chanaan6et Ioseph princeps Aegypti atque ad illius nutum frumenta populis vendebantur cumque adorassent eum fratres sui7et agnovisset eos quasi ad alienos durius loquebatur interrogans eos unde venistis qui responderunt de terra Chanaan ut emamus victui necessaria8et tamen fratres ipse cognoscens non est agnitus ab eis9recordatusque somniorum quae aliquando viderat ait exploratores estis ut videatis infirmiora terrae venistis10qui dixerunt non est ita domine sed servi tui venerunt ut emerent cibos11omnes filii unius viri sumus pacifici venimus nec quicquam famuli tui machinantur mali12quibus ille respondit aliter est inmunita terrae huius considerare venistis13et illi duodecim inquiunt servi tui fratres sumus filii viri unius in terra Chanaan minimus cum patre nostro est alius non est super14hoc est ait quod locutus sum exploratores estis15iam nunc experimentum vestri capiam per salutem Pharaonis non egrediemini hinc donec veniat frater vester minimus16mittite e vobis unum et adducat eum vos autem eritis in vinculis donec probentur quae dixistis utrum falsa an vera sint alioquin per salutem Pharaonis exploratores estis17tradidit ergo eos custodiae tribus diebus18die autem tertio eductis de carcere ait facite quod dixi et vivetis Deum enim timeo19si pacifici estis frater vester unus ligetur in carcere vos autem abite et ferte frumenta quae emistis in domos vestras20et fratrem vestrum minimum ad me adducite ut possim vestros probare sermones et non moriamini fecerunt ut dixerat21et locuti sunt invicem merito haec patimur quia peccavimus in fratrem nostrum videntes angustiam animae illius cum deprecaretur nos et non audivimus idcirco venit super nos ista tribulatio22e quibus unus Ruben ait numquid non dixi vobis nolite peccare in puerum et non audistis me en sanguis eius exquiritur23nesciebant autem quod intellegeret Ioseph eo quod per interpretem loquebatur ad eos24avertitque se parumper et flevit et reversus locutus est ad eos25tollens Symeon et ligans illis praesentibus iussitque ministris ut implerent saccos eorum tritico et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis datis supra cibariis in via qui fecerunt ita26at illi portantes frumenta in asinis profecti sunt27apertoque unus sacco ut daret iumento pabulum in diversorio contemplatus pecuniam in ore sacculi28dixit fratribus suis reddita est mihi pecunia en habetur in sacco et obstupefacti turbatique dixerunt mutuo quidnam est hoc quod fecit nobis Deus29veneruntque ad Iacob patrem suum in terra Chanaan et narraverunt ei omnia quae accidissent sibi dicentes30locutus est nobis dominus terrae dure et putavit nos exploratores provinciae31cui respondimus pacifici sumus nec ullas molimur insidias32duodecim fratres uno patre geniti sumus unus non est super minimus cum patre versatur in terra Chanaan33qui ait nobis sic probabo quod pacifici sitis fratrem vestrum unum dimittite apud me et cibaria domibus vestris necessaria sumite et abite34fratremque vestrum minimum adducite ad me ut sciam quod non sitis exploratores et istum qui tenetur in vinculis recipere possitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam35his dictis cum frumenta effunderent singuli reppererunt in ore saccorum ligatas pecunias exterritisque simul omnibus36dixit pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenetur in vinculis Beniamin auferetis in me haec mala omnia reciderunt37cui respondit Ruben duos filios meos interfice si non reduxero illum tibi trade in manu mea et ego eum restituam38at ille non descendet inquit filius meus vobiscum frater eius mortuus est ipse solus remansit si quid ei adversi acciderit in terra ad quam pergitis deducetis canos meos cum dolore ad inferos

1interim fames omnem terram vehementer premebat2consumptisque cibis quos ex Aegypto detulerant dixit Iacob ad filios suos revertimini et emite pauxillum escarum3respondit Iudas denuntiavit nobis vir ille sub testificatione iurandi dicens non videbitis faciem meam nisi fratrem vestrum minimum adduxeritis vobiscum4si ergo vis mittere eum nobiscum pergemus pariter et ememus tibi necessaria5si autem non vis non ibimus vir enim ut saepe diximus denuntiavit nobis dicens non videbitis faciem meam absque fratre vestro minimo6dixit eis Israhel in meam hoc fecistis miseriam ut indicaretis ei et alium habere vos fratrem7at illi responderunt interrogavit nos homo per ordinem nostram progeniem si pater viveret si haberemus fratrem et nos respondimus ei consequenter iuxta id quod fuerat sciscitatus numquid scire poteramus quod dicturus esset adducite vobiscum fratrem vestrum8Iudas quoque dixit patri suo mitte puerum mecum ut proficiscamur et possimus vivere ne moriamur nos et parvuli nostri9ego suscipio puerum de manu mea require illum nisi reduxero et tradidero eum tibi ero peccati in te reus omni tempore10si non intercessisset dilatio iam vice altera venissemus11igitur Israhel pater eorum dixit ad eos si sic necesse est facite quod vultis sumite de optimis terrae fructibus in vasis vestris et deferte viro munera modicum resinae et mellis et styracis et stactes et terebinthi et amigdalarum12pecuniamque duplicem ferte vobiscum et illam quam invenistis in sacculis reportate ne forte errore factum sit13sed et fratrem vestrum tollite et ite ad virum14Deus autem meus omnipotens faciat vobis eum placabilem et remittat vobiscum fratrem vestrum quem tenet et hunc Beniamin ego autem quasi orbatus absque liberis ero15tulerunt ergo viri munera et pecuniam duplicem et Beniamin descenderuntque in Aegyptum et steterunt coram Ioseph16quos cum ille vidisset et Beniamin simul praecepit dispensatori domus suae dicens introduc viros domum et occide victimas et instrue convivium quoniam mecum sunt comesuri meridie17fecit ille sicut fuerat imperatum et introduxit viros domum18ibique exterriti dixerunt mutuo propter pecuniam quam rettulimus prius in saccis nostris introducti sumus ut devolvat in nos calumniam et violenter subiciat servituti et nos et asinos nostros19quam ob rem in ipsis foribus accedentes ad dispensatorem20locuti sunt oramus domine ut audias iam ante descendimus ut emeremus escas21quibus emptis cum venissemus ad diversorium aperuimus sacculos nostros et invenimus pecuniam in ore saccorum quam nunc eodem pondere reportamus22sed et aliud adtulimus argentum ut emamus quae necessaria sunt non est in nostra conscientia quis eam posuerit in marsuppiis nostris23at ille respondit pax vobiscum nolite timere Deus vester et Deus patris vestri dedit vobis thesauros in sacculis vestris nam pecuniam quam dedistis mihi probatam ego habeo eduxitque ad eos Symeon24et introductis domum adtulit aquam et laverunt pedes suos deditque pabula asinis eorum25illi vero parabant munera donec ingrederetur Ioseph meridie audierant enim quod ibi comesuri essent panem26igitur ingressus est Ioseph domum suam obtuleruntque ei munera tenentes in manibus et adoraverunt proni in terram27at ille clementer resalutatis eis interrogavit dicens salvusne est pater vester senex de quo dixeratis mihi adhuc vivit28qui responderunt sospes est servus tuus pater noster adhuc vivit et incurvati adoraverunt eum29adtollens autem oculos Ioseph vidit Beniamin fratrem suum uterinum et ait iste est frater vester parvulus de quo dixeratis mihi et rursum Deus inquit misereatur tui fili mi30festinavitque quia commota fuerant viscera eius super fratre suo et erumpebant lacrimae et introiens cubiculum flevit31rursusque lota facie egressus continuit se et ait ponite panes32quibus adpositis seorsum Ioseph et seorsum fratribus Aegyptiis quoque qui vescebantur simul seorsum inlicitum est enim Aegyptiis comedere cum Hebraeis et profanum putant huiuscemodi convivium33sederunt coram eo primogenitus iuxta primogenita sua et minimus iuxta aetatem suam et mirabantur nimis34sumptis partibus quas ab eo acceperant maiorque pars venit Beniamin ita ut quinque partibus excederet biberuntque et inebriati sunt cum eo

1praecepit autem Ioseph dispensatori domus suae dicens imple saccos eorum frumento quantum possunt capere et pone pecuniam singulorum in summitate sacci2scyphum autem meum argenteum et pretium quod dedit tritici pone in ore sacci iunioris factumque est ita3et orto mane dimissi sunt cum asinis suis4iamque urbem exierant et processerant paululum tum Ioseph arcessito dispensatore domus surge inquit persequere viros et adprehensis dicito quare reddidistis malum pro bono5scyphum quem furati estis ipse est in quo bibit dominus meus et in quo augurari solet pessimam rem fecistis6fecit ille ut iusserat et adprehensis per ordinem locutus est7qui responderunt quare sic loquitur dominus noster ut servi tui tantum flagitii commiserint8pecuniam quam invenimus in summitate saccorum reportavimus ad te de terra Chanaan et quomodo consequens est ut furati simus de domo domini tui aurum vel argentum9apud quemcumque fuerit inventum servorum tuorum quod quaeris moriatur et nos servi erimus domini nostri10qui dixit fiat iuxta vestram sententiam apud quem fuerit inventum ipse sit servus meus vos autem eritis innoxii11itaque festinato deponentes in terram saccos aperuerunt singuli12quos scrutatus incipiens a maiore usque ad minimum invenit scyphum in sacco Beniamin13at illi scissis vestibus oneratisque rursum asinis reversi sunt in oppidum14primusque Iudas cum fratribus ingressus est ad Ioseph necdum enim de loco abierat omnesque ante eum in terra pariter corruerunt15quibus ille ait cur sic agere voluistis an ignoratis quod non sit similis mei in augurandi scientia16cui Iudas quid respondebimus inquit domino meo vel quid loquemur aut iusti poterimus obtendere Deus invenit iniquitatem servorum tuorum en omnes servi sumus domini mei et nos et apud quem inventus est scyphus17respondit Ioseph absit a me ut sic agam qui furatus est scyphum ipse sit servus meus vos autem abite liberi ad patrem vestrum18accedens propius Iudas confidenter ait oro domine mi loquatur servus tuus verbum in auribus tuis et ne irascaris famulo tuo tu es enim post Pharaonem19dominus meus interrogasti prius servos tuos habetis patrem aut fratrem20et nos respondimus tibi domino meo est nobis pater senex et puer parvulus qui in senecta illius natus est cuius uterinus frater est mortuus et ipsum solum habet mater sua pater vero tenere diligit eum21dixistique servis tuis adducite eum ad me et ponam oculos meos super illum22suggessimus domino meo non potest puer relinquere patrem suum si enim illum dimiserit morietur23et dixisti servis tuis nisi venerit frater vester minimus vobiscum non videbitis amplius faciem meam24cum ergo ascendissemus ad famulum tuum patrem nostrum narravimus ei omnia quae locutus est dominus meus25et dixit pater noster revertimini et emite nobis parum tritici26cui diximus ire non possumus si frater noster minimus descendet nobiscum proficiscemur simul alioquin illo absente non audemus videre faciem viri27atque ille respondit vos scitis quod duos genuerit mihi uxor mea28egressus est unus et dixistis bestia devoravit eum et hucusque non conparet29si tuleritis et istum et aliquid ei in via contigerit deducetis canos meos cum maerore ad inferos30igitur si intravero ad servum tuum patrem nostrum et puer defuerit cum anima illius ex huius anima pendeat31videritque eum non esse nobiscum morietur et deducent famuli tui canos eius cum dolore ad inferos32ego proprie servus tuus qui in meam hunc recepi fidem et spopondi dicens nisi reduxero eum peccati reus ero in patrem meum omni tempore33manebo itaque servus tuus pro puero in ministerium domini mei et puer ascendat cum fratribus suis34non enim possum redire ad patrem absente puero ne calamitatis quae oppressura est patrem meum testis adsistam

1non se poterat ultra cohibere Ioseph multis coram adstantibus unde praecepit ut egrederentur cuncti foras et nullus interesset alienus agnitioni mutuae2elevavitque vocem cum fletu quam audierunt Aegyptii omnisque domus Pharaonis3et dixit fratribus suis ego sum Ioseph adhuc pater meus vivit nec poterant respondere fratres nimio timore perterriti4ad quos ille clementer accedite inquit ad me et cum accessissent prope ego sum ait Ioseph frater vester quem vendidistis in Aegypto5nolite pavere nec vobis durum esse videatur quod vendidistis me in his regionibus pro salute enim vestra misit me Deus ante vos in Aegyptum6biennium est quod fames esse coepit in terra et adhuc quinque anni restant quibus nec arari poterit nec meti7praemisitque me Deus ut reservemini super terram et escas ad vivendum habere possitis8non vestro consilio sed Dei huc voluntate missus sum qui fecit me quasi patrem Pharaonis et dominum universae domus eius ac principem in omni terra Aegypti9festinate et ascendite ad patrem meum et dicetis ei haec mandat filius tuus Ioseph Deus me fecit dominum universae terrae Aegypti descende ad me ne moreris10et habita in terra Gessen erisque iuxta me tu et filii tui et filii filiorum tuorum oves tuae et armenta tua et universa quae possides11ibique te pascam adhuc enim quinque anni residui sunt famis ne et tu pereas et domus tua et omnia quae possides12en oculi vestri et oculi fratris mei Beniamin vident quod os meum loquatur ad vos13nuntiate patri meo universam gloriam meam et cuncta quae vidistis in Aegypto festinate et adducite eum ad me14cumque amplexatus recidisset in collum Beniamin fratris sui flevit illo quoque flente similiter super collum eius15osculatusque est Ioseph omnes fratres suos et ploravit super singulos post quae ausi sunt loqui ad eum16auditumque est et celebri sermone vulgatum in aula regis venerunt fratres Ioseph et gavisus est Pharao atque omnis familia eius17dixitque ad Ioseph ut imperaret fratribus suis dicens onerantes iumenta ite in terram Chanaan18et tollite inde patrem vestrum et cognationem et venite ad me et ego dabo vobis omnia bona Aegypti ut comedatis medullam terrae19praecipe etiam ut tollant plaustra de terra Aegypti ad subvectionem parvulorum suorum et coniugum ac dicito tollite patrem vestrum et properate quantocius venientes20ne dimittatis quicquam de supellectili vestra quia omnes opes Aegypti vestrae erunt21fecerunt filii Israhel ut eis mandatum fuerat quibus dedit Ioseph plaustra secundum Pharaonis imperium et cibaria in itinere22singulisque proferri iussit binas stolas Beniamin vero dedit trecentos argenteos cum quinque stolis optimis23tantundem pecuniae et vestium mittens patri suo addens eis asinos decem qui subveherent ex omnibus divitiis Aegypti et totidem asinas triticum in itinere panesque portantes24dimisit ergo fratres suos et proficiscentibus ait ne irascamini in via25qui ascendentes ex Aegypto venerunt in terram Chanaan ad patrem suum Iacob26et nuntiaverunt ei dicentes Ioseph vivit et ipse dominatur in omni terra Aegypti quo audito quasi de gravi somno evigilans tamen non credebat eis27illi contra referebant omnem ordinem rei cumque vidisset plaustra et universa quae miserat revixit spiritus eius28et ait sufficit mihi si adhuc Ioseph filius meus vivit vadam et videbo illum antequam moriar

1profectusque Israhel cum omnibus quae habebat venit ad puteum Iuramenti et mactatis ibi victimis Deo patris sui Isaac2audivit eum per visionem nocte vocantem se et dicentem sibi Iacob Iacob cui respondit ecce adsum3ait illi Deus ego sum Fortissimus Deus patris tui noli timere et descende in Aegyptum quia in gentem magnam faciam te ibi4ego descendam tecum illuc et ego inde adducam te revertentem Ioseph quoque ponet manum suam super oculos tuos5surrexit Iacob a puteo Iuramenti tuleruntque eum filii cum parvulis et uxoribus suis in plaustris quae miserat Pharao ad portandum senem6et omnia quae possederat in terra Chanaan venitque in Aegyptum cum omni semine suo7filii eius et nepotes filiae et cuncta simul progenies8haec sunt autem nomina filiorum Israhel qui ingressi sunt in Aegyptum ipse cum liberis suis primogenitus Ruben9filii Ruben Enoch et Phallu et Esrom et Charmi10filii Symeon Iemuhel et Iamin et Ahod et Iachin et Saher et Saul filius Chananitidis11filii Levi Gerson Caath et Merari12filii Iuda Her et Onan et Sela et Phares et Zara mortui sunt autem Her et Onan in terra Chanaan natique sunt filii Phares Esrom et Amul13filii Isachar Thola et Phua et Iob et Semron14filii Zabulon Sared et Helon et Iahelel15hii filii Liae quos genuit in Mesopotamiam Syriae cum Dina filia sua omnes animae filiorum eius et filiarum triginta tres16filii Gad Sephion et Haggi Suni et Esebon Heri et Arodi et Areli17filii Aser Iamne et Iesua et Iesui et Beria Sara quoque soror eorum filii Beria Heber et Melchihel18hii filii Zelphae quam dedit Laban Liae filiae suae et hos genuit Iacob sedecim animas19filii Rahel uxoris Iacob Ioseph et Beniamin20natique sunt Ioseph filii in terra Aegypti quos genuit ei Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos Manasses et Ephraim21filii Beniamin Bela et Bechor et Asbel Gera et Naaman et Ehi et Ros Mophim et Opphim et Ared22hii filii Rahel quos genuit Iacob omnes animae quattuordecim23filii Dan Usim24filii Nepthalim Iasihel et Guni et Hieser et Sallem25hii filii Balae quam dedit Laban Raheli filiae suae et hos genuit Iacob omnes animae septem26cunctae animae quae ingressae sunt cum Iacob in Aegyptum et egressae de femore illius absque uxoribus filiorum sexaginta sex27filii autem Ioseph qui nati sunt ei in terra Aegypti animae duae omnis anima domus Iacob quae ingressa est Aegyptum fuere septuaginta28misit autem Iudam ante se ad Ioseph ut nuntiaret ei et ille occurreret in Gessen29quo cum pervenisset iuncto Ioseph curru suo ascendit obviam patri ad eundem locum vidensque eum inruit super collum eius et inter amplexus flevit30dixitque pater ad Ioseph iam laetus moriar quia vidi faciem tuam et superstitem te relinquo31et ille locutus est ad fratres et ad omnem domum patris sui ascendam et nuntiabo Pharaoni dicamque ei fratres mei et domus patris mei qui erant in terra Chanaan venerunt ad me32et sunt viri pastores ovium curamque habent alendorum gregum pecora sua et armenta et omnia quae habere potuerunt adduxerunt secum33cumque vocaverit vos et dixerit quod est opus vestrum34respondebitis viri pastores sumus servi tui ab infantia nostra usque in praesens et nos et patres nostri haec autem dicetis ut habitare possitis in terra Gessen quia detestantur Aegyptii omnes pastores ovium

1ingressus ergo Ioseph nuntiavit Pharaoni dicens pater meus et fratres oves eorum et armenta et cuncta quae possident venerunt de terra Chanaan et ecce consistunt in terra Gessen2extremos quoque fratrum suorum quinque viros statuit coram rege3quos ille interrogavit quid habetis operis responderunt pastores ovium sumus servi tui et nos et patres nostri4ad peregrinandum in terra tua venimus quoniam non est herba gregibus servorum tuorum ingravescente fame in regione Chanaan petimusque ut esse nos iubeas servos tuos in terra Gessen5dixit itaque rex ad Ioseph pater tuus et fratres tui venerunt ad te6terra Aegypti in conspectu tuo est in optimo loco fac habitare eos et trade eis terram Gessen quod si nosti esse in eis viros industrios constitue illos magistros pecorum meorum7post haec introduxit Ioseph patrem suum ad regem et statuit eum coram eo qui benedicens illi8et interrogatus ab eo quot sunt dies annorum vitae tuae9respondit dies peregrinationis vitae meae centum triginta annorum sunt parvi et mali et non pervenerunt usque ad dies patrum meorum quibus peregrinati sunt10et benedicto rege egressus est foras11Ioseph vero patri et fratribus suis dedit possessionem in Aegypto in optimo loco terrae solo Ramesses ut praeceperat Pharao12et alebat eos omnemque domum patris sui praebens cibaria singulis13in toto enim orbe panis deerat et oppresserat fames terram maxime Aegypti et Chanaan14e quibus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti et intulit eam in aerarium regis15cumque defecisset emptoris pretium venit cuncta Aegyptus ad Ioseph dicens da nobis panes quare morimur coram te deficiente pecunia16quibus ille respondit adducite pecora vestra et dabo vobis pro eis cibos si pretium non habetis17quae cum adduxissent dedit eis alimenta pro equis et ovibus et bubus et asinis sustentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum18veneruntque anno secundo et dixerunt ei non celamus dominum nostrum quod deficiente pecunia pecora simul defecerint nec clam te est quod absque corporibus et terra nihil habeamus19cur ergo morimur te vidente et nos et terra nostra tui erimus eme nos in servitutem regiam et praebe semina ne pereunte cultore redigatur terra in solitudinem20emit igitur Ioseph omnem terram Aegypti vendentibus singulis possessiones suas prae magnitudine famis subiecitque eam Pharaoni21et cunctos populos eius a novissimis terminis Aegypti usque ad extremos fines eius22praeter terram sacerdotum quae a rege tradita fuerat eis quibus et statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur et idcirco non sunt conpulsi vendere possessiones suas23dixit ergo Ioseph ad populos en ut cernitis et vos et terram vestram Pharao possidet accipite semina et serite agros24ut fruges habere possitis quintam partem regi dabitis quattuor reliquas permitto vobis in sementem et in cibos famulis et liberis vestris25qui responderunt salus nostra in manu tua est respiciat nos tantum dominus noster et laeti serviemus regi26ex eo tempore usque in praesentem diem in universa terra Aegypti regibus quinta pars solvitur et factum est quasi in legem absque terra sacerdotali quae libera ab hac condicione fuit27habitavit ergo Israhel in Aegypto id est in terra Gessen et possedit eam auctusque est et multiplicatus nimis28et vixit in ea decem et septem annis factique sunt omnes dies vitae illius centum quadraginta septem annorum29cumque adpropinquare cerneret mortis diem vocavit filium suum Ioseph et dixit ad eum si inveni gratiam in conspectu tuo pone manum sub femore meo et facies mihi misericordiam et veritatem ut non sepelias me in Aegypto30sed dormiam cum patribus meis et auferas me de hac terra condasque in sepulchro maiorum cui respondit Ioseph ego faciam quod iussisti31et ille iura ergo inquit mihi quo iurante adoravit Israhel Deum conversus ad lectuli caput

1his ita transactis nuntiatum est Ioseph quod aegrotaret pater eius qui adsumptis duobus filiis Manasse et Ephraim ire perrexit2dictumque est seni ecce filius tuus Ioseph venit ad te qui confortatus sedit in lectulo3et ingresso ad se ait Deus omnipotens apparuit mihi in Luza quae est in terra Chanaan benedixitque mihi4et ait ego te augebo et multiplicabo et faciam in turbas populorum daboque tibi terram hanc et semini tuo post te in possessionem sempiternam5duo igitur filii tui qui nati sunt tibi in terra Aegypti antequam huc venirem ad te mei erunt Ephraim et Manasses sicut Ruben et Symeon reputabuntur mihi6reliquos autem quos genueris post eos tui erunt et nomine fratrum suorum vocabuntur in possessionibus suis7mihi enim quando veniebam de Mesopotamiam mortua est Rahel in terra Chanaan in ipso itinere eratque vernum tempus et ingrediebar Ephratam et sepelivi eam iuxta viam Ephratae quae alio nomine appellatur Bethleem8videns autem filios eius dixit ad eum qui sunt isti9respondit filii mei sunt quos dedit mihi Deus in hoc loco adduc inquit eos ad me ut benedicam illis10oculi enim Israhel caligabant prae nimia senectute et clare videre non poterat adplicitosque ad se deosculatus et circumplexus11dixit ad filium non sum fraudatus aspectu tuo insuper ostendit mihi Deus semen tuum12cumque tulisset eos Ioseph de gremio patris adoravit pronus in terram13et posuit Ephraim ad dexteram suam id est ad sinistram Israhel Manassen vero in sinistra sua ad dexteram scilicet patris adplicuitque ambos ad eum14qui extendens manum dextram posuit super caput Ephraim iunioris fratris sinistram autem super caput Manasse qui maior natu erat commutans manus15benedixitque Ioseph filio suo et ait Deus in cuius conspectu ambulaverunt patres mei Abraham et Isaac Deus qui pascit me ab adulescentia mea usque in praesentem diem16angelus qui eruit me de cunctis malis benedicat pueris et invocetur super eos nomen meum nomina quoque patrum meorum Abraham et Isaac et crescant in multitudinem super terram17videns autem Ioseph quod posuisset pater suus dexteram manum super caput Ephraim graviter accepit et adprehensam patris manum levare conatus est de capite Ephraim et transferre super caput Manasse18dixitque ad patrem non ita convenit pater quia hic est primogenitus pone dexteram tuam super caput eius19qui rennuens ait scio fili mi scio et iste quidem erit in populos et multiplicabitur sed frater eius iunior maior illo erit et semen illius crescet in gentes20benedixitque eis in ipso tempore dicens in te benedicetur Israhel atque dicetur faciat tibi Deus sicut Ephraim et sicut Manasse constituitque Ephraim ante Manassen21et ait ad Ioseph filium suum en ego morior et erit Deus vobiscum reducetque vos ad terram patrum vestrorum22do tibi partem unam extra fratres tuos quam tuli de manu Amorrei in gladio et arcu meo

1vocavit autem Iacob filios suos et ait eis congregamini ut adnuntiem quae ventura sunt vobis diebus novissimis2congregamini et audite filii Iacob audite Israhel patrem vestrum3Ruben primogenitus meus tu fortitudo mea et principium doloris mei prior in donis maior imperio4effusus es sicut aqua non crescas quia ascendisti cubile patris tui et maculasti stratum eius5Symeon et Levi fratres vasa iniquitatis bellantia6in consilio eorum ne veniat anima mea et in coetu illorum non sit gloria mea quia in furore suo occiderunt virum et in voluntate sua suffoderunt murum7maledictus furor eorum quia pertinax et indignatio illorum quia dura dividam eos in Iacob et dispergam illos in Israhel8Iuda te laudabunt fratres tui manus tua in cervicibus inimicorum tuorum adorabunt te filii patris tui9catulus leonis Iuda a praeda fili mi ascendisti requiescens accubuisti ut leo et quasi leaena quis suscitabit eum10non auferetur sceptrum de Iuda et dux de femoribus eius donec veniat qui mittendus est et ipse erit expectatio gentium11ligans ad vineam pullum suum et ad vitem o fili mi asinam suam lavabit vino stolam suam et sanguine uvae pallium suum12pulchriores oculi eius vino et dentes lacte candidiores13Zabulon in litore maris habitabit et in statione navium pertingens usque ad Sidonem14Isachar asinus fortis accubans inter terminos15vidit requiem quod esset bona et terram quod optima et subposuit umerum suum ad portandum factusque est tributis serviens16Dan iudicabit populum suum sicut et alia tribus Israhel17fiat Dan coluber in via cerastes in semita mordens ungulas equi ut cadat ascensor eius retro18salutare tuum expectabo Domine19Gad accinctus proeliabitur ante eum et ipse accingetur retrorsum20Aser pinguis panis eius et praebebit delicias regibus21Nepthalim cervus emissus et dans eloquia pulchritudinis22filius adcrescens Ioseph filius adcrescens et decorus aspectu filiae discurrerunt super murum23sed exasperaverunt eum et iurgati sunt invideruntque illi habentes iacula24sedit in forti arcus eius et dissoluta sunt vincula brachiorum et manuum illius per manus potentis Iacob inde pastor egressus est lapis Israhel25Deus patris tui erit adiutor tuus et Omnipotens benedicet tibi benedictionibus caeli desuper benedictionibus abyssi iacentis deorsum benedictionibus uberum et vulvae26benedictiones patris tui confortatae sunt benedictionibus patrum eius donec veniret desiderium collium aeternorum fiant in capite Ioseph et in vertice nazarei inter fratres suos27Beniamin lupus rapax mane comedet praedam et vespere dividet spolia28omnes hii in tribubus Israhel duodecim haec locutus est eis pater suus benedixitque singulis benedictionibus propriis29et praecepit eis dicens ego congregor ad populum meum sepelite me cum patribus meis in spelunca duplici quae est in agro Ephron Hetthei30contra Mambre in terra Chanaan quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hettheo in possessionem sepulchri31ibi sepelierunt eum et Sarram uxorem eius ibi sepultus est Isaac cum Rebecca coniuge ibi et Lia condita iacet3233finitisque mandatis quibus filios instruebat collegit pedes suos super lectulum et obiit adpositusque est ad populum suum

1quod cernens Ioseph ruit super faciem patris flens et deosculans eum2praecepitque servis suis medicis ut aromatibus condirent patrem3quibus iussa explentibus transierunt quadraginta dies iste quippe mos erat cadaverum conditorum flevitque eum Aegyptus septuaginta diebus4et expleto planctus tempore locutus est Ioseph ad familiam Pharaonis si inveni gratiam in conspectu vestro loquimini in auribus Pharaonis5eo quod pater meus adiuraverit me dicens en morior in sepulchro meo quod fodi mihi in terra Chanaan sepelies me ascendam igitur et sepeliam patrem meum ac revertar6dixitque ei Pharao ascende et sepeli patrem tuum sicut adiuratus es7quo ascendente ierunt cum eo omnes senes domus Pharaonis cunctique maiores natu terrae Aegypti8domus Ioseph cum fratribus suis absque parvulis et gregibus atque armentis quae dereliquerant in terra Gessen9habuit quoque in comitatu currus et equites et facta est turba non modica10veneruntque ad aream Atad quae sita est trans Iordanem ubi celebrantes exequias planctu magno atque vehementi impleverunt septem dies11quod cum vidissent habitatores terrae Chanaan dixerunt planctus magnus est iste Aegyptiis et idcirco appellaverunt nomen loci illius Planctus Aegypti12fecerunt ergo filii Iacob sicut praeceperat eis13et portantes eum in terram Chanaan sepelierunt in spelunca duplici quam emerat Abraham cum agro in possessionem sepulchri ab Ephron Hettheo contra faciem Mambre14reversusque est Ioseph in Aegyptum cum fratribus suis et omni comitatu sepulto patre15quo mortuo timentes fratres eius et mutuo conloquentes ne forte memor sit iniuriae quam passus est et reddat nobis malum omne quod fecimus16mandaverunt ei pater tuus praecepit nobis antequam moreretur17ut haec tibi verbis illius diceremus obsecro ut obliviscaris sceleris fratrum tuorum et peccati atque malitiae quam exercuerunt in te nos quoque oramus ut servis Dei patris tui dimittas iniquitatem hanc quibus auditis flevit Ioseph18veneruntque ad eum fratres sui et proni in terram dixerunt servi tui sumus19quibus ille respondit nolite timere num Dei possumus rennuere voluntatem20vos cogitastis de me malum et Deus vertit illud in bonum ut exaltaret me sicut inpraesentiarum cernitis et salvos faceret multos populos21nolite metuere ego pascam vos et parvulos vestros consolatusque est eos et blande ac leniter est locutus22et habitavit in Aegypto cum omni domo patris sui vixitque centum decem annis23et vidit Ephraim filios usque ad tertiam generationem filii quoque Machir filii Manasse nati sunt in genibus Ioseph24quibus transactis locutus est fratribus suis post mortem meam Deus visitabit vos et ascendere faciet de terra ista ad terram quam iuravit Abraham Isaac et Iacob25cumque adiurasset eos atque dixisset Deus visitabit vos asportate vobiscum ossa mea de loco isto26mortuus est expletis centum decem vitae suae annis et conditus aromatibus repositus est in loculo in Aegypto