THE HOLY BIBLE: Vulgate: The Epistle of St. Paul the Apostle to the Romans

1Paulus servus Christi Iesu vocatus apostolus segregatus in evangelium Dei2quod ante promiserat per prophetas suos in scripturis sanctis3de Filio suo qui factus est ex semine David secundum carnem4qui praedestinatus est Filius Dei in virtute secundum Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum Iesu Christi Domini nostri5per quem accepimus gratiam et apostolatum ad oboediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine eius6in quibus estis et vos vocati Iesu Christi7omnibus qui sunt Romae dilectis Dei vocatis sanctis gratia vobis et pax a Deo Patre nostro et Domino Iesu Christo8primum quidem gratias ago Deo meo per Iesum Christum pro omnibus vobis quia fides vestra adnuntiatur in universo mundo9testis enim mihi est Deus cui servio in spiritu meo in evangelio Filii eius quod sine intermissione memoriam vestri facio10semper in orationibus meis obsecrans si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos11desidero enim videre vos ut aliquid inpertiar gratiae vobis spiritalis ad confirmandos vos12id est simul consolari in vobis per eam quae invicem est fidem vestram atque meam13nolo autem vos ignorare fratres quia saepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc ut aliquem fructum habeam et in vobis sicut et in ceteris gentibus14Graecis ac barbaris sapientibus et insipientibus debitor sum15ita quod in me promptum est et vobis qui Romae estis evangelizare16non enim erubesco evangelium virtus enim Dei est in salutem omni credenti Iudaeo primum et Graeco17iustitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem sicut scriptum est iustus autem ex fide vivit18revelatur enim ira Dei de caelo super omnem impietatem et iniustitiam hominum eorum qui veritatem in iniustitiam detinent19quia quod notum est Dei manifestum est in illis Deus enim illis manifestavit20invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur sempiterna quoque eius virtus et divinitas ut sint inexcusabiles21quia cum cognovissent Deum non sicut Deum glorificaverunt aut gratias egerunt sed evanuerunt in cogitationibus suis et obscuratum est insipiens cor eorum22dicentes enim se esse sapientes stulti facti sunt23et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et volucrum et quadrupedum et serpentium24propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum in inmunditiam ut contumeliis adficiant corpora sua in semet ipsis25qui commutaverunt veritatem Dei in mendacio et coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori qui est benedictus in saecula amen26propterea tradidit illos Deus in passiones ignominiae nam feminae eorum inmutaverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam27similiter autem et masculi relicto naturali usu feminae exarserunt in desideriis suis in invicem masculi in masculos turpitudinem operantes et mercedem quam oportuit erroris sui in semet ipsis recipientes28et sicut non probaverunt Deum habere in notitia tradidit eos Deus in reprobum sensum ut faciant quae non conveniunt29repletos omni iniquitate malitia fornicatione avaritia nequitia plenos invidia homicidio contentione dolo malignitate susurrones30detractores Deo odibiles contumeliosos superbos elatos inventores malorum parentibus non oboedientes31insipientes inconpositos sine affectione absque foedere sine misericordia32qui cum iustitiam Dei cognovissent non intellexerunt quoniam qui talia agunt digni sunt morte non solum ea faciunt sed et consentiunt facientibus

1propter quod inexcusabilis es o homo omnis qui iudicas in quo enim iudicas alterum te ipsum condemnas eadem enim agis qui iudicas2scimus enim quoniam iudicium Dei est secundum veritatem in eos qui talia agunt3existimas autem hoc o homo qui iudicas eos qui talia agunt et facis ea quia tu effugies iudicium Dei4an divitias bonitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis ignorans quoniam benignitas Dei ad paenitentiam te adducit5secundum duritiam autem tuam et inpaenitens cor thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis iusti iudicii Dei6qui reddet unicuique secundum opera eius7his quidem qui secundum patientiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam8his autem qui ex contentione et qui non adquiescunt veritati credunt autem iniquitati ira et indignatio9tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum Iudaei primum et Graeci10gloria autem et honor et pax omni operanti bonum Iudaeo primum et Graeco11non est enim personarum acceptio apud Deum12quicumque enim sine lege peccaverunt sine lege et peribunt et quicumque in lege peccaverunt per legem iudicabuntur13non enim auditores legis iusti sunt apud Deum sed factores legis iustificabuntur14cum enim gentes quae legem non habent naturaliter quae legis sunt faciunt eiusmodi legem non habentes ipsi sibi sunt lex15qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis testimonium reddente illis conscientia ipsorum et inter se invicem cogitationum accusantium aut etiam defendentium16in die cum iudicabit Deus occulta hominum secundum evangelium meum per Iesum Christum17si autem tu Iudaeus cognominaris et requiescis in lege et gloriaris in Deo18et nosti voluntatem et probas utiliora instructus per legem19confidis te ipsum ducem esse caecorum lumen eorum qui in tenebris sunt20eruditorem insipientium magistrum infantium habentem formam scientiae et veritatis in lege21qui ergo alium doces te ipsum non doces qui praedicas non furandum furaris22qui dicis non moechandum moecharis qui abominaris idola sacrilegium facis23qui in lege gloriaris per praevaricationem legis Deum inhonoras24nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes sicut scriptum est25circumcisio quidem prodest si legem observes si autem praevaricator legis sis circumcisio tua praeputium facta est26si igitur praeputium iustitias legis custodiat nonne praeputium illius in circumcisionem reputabitur27et iudicabit quod ex natura est praeputium legem consummans te qui per litteram et circumcisionem praevaricator legis es28non enim qui in manifesto Iudaeus est neque quae in manifesto in carne circumcisio29sed qui in abscondito Iudaeus et circumcisio cordis in spiritu non littera cuius laus non ex hominibus sed ex Deo est

1quid ergo amplius est Iudaeo aut quae utilitas circumcisionis2multum per omnem modum primum quidem quia credita sunt illis eloquia Dei3quid enim si quidam illorum non crediderunt numquid incredulitas illorum fidem Dei evacuabit absit4est autem Deus verax omnis autem homo mendax sicut scriptum est ut iustificeris in sermonibus tuis et vincas cum iudicaris5si autem iniquitas nostra iustitiam Dei commendat quid dicemus numquid iniquus Deus qui infert iram secundum hominem dico6absit alioquin quomodo iudicabit Deus mundum7si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius quid adhuc et ego tamquam peccator iudicor8et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est9quid igitur praecellimus eos nequaquam causati enim sumus Iudaeos et Graecos omnes sub peccato esse10sicut scriptum est quia non est iustus quisquam11non est intellegens non est requirens Deum12omnes declinaverunt simul inutiles facti sunt non est qui faciat bonum non est usque ad unum13sepulchrum patens est guttur eorum linguis suis dolose agebant venenum aspidum sub labiis eorum14quorum os maledictione et amaritudine plenum est15veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem16contritio et infelicitas in viis eorum17et viam pacis non cognoverunt18non est timor Dei ante oculos eorum19scimus autem quoniam quaecumque lex loquitur his qui in lege sunt loquitur ut omne os obstruatur et subditus fiat omnis mundus Deo20quia ex operibus legis non iustificabitur omnis caro coram illo per legem enim cognitio peccati21nunc autem sine lege iustitia Dei manifestata est testificata a lege et prophetis22iustitia autem Dei per fidem Iesu Christi super omnes qui credunt non enim est distinctio23omnes enim peccaverunt et egent gloriam Dei24iustificati gratis per gratiam ipsius per redemptionem quae est in Christo Iesu25quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius ad ostensionem iustitiae suae propter remissionem praecedentium delictorum26in sustentatione Dei ad ostensionem iustitiae eius in hoc tempore ut sit ipse iustus et iustificans eum qui ex fide est Iesu27ubi est ergo gloriatio exclusa est per quam legem factorum non sed per legem fidei28arbitramur enim iustificari hominem per fidem sine operibus legis29an Iudaeorum Deus tantum nonne et gentium immo et gentium30quoniam quidem unus Deus qui iustificabit circumcisionem ex fide et praeputium per fidem31legem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus

1quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem2si enim Abraham ex operibus iustificatus est habet gloriam sed non apud Deum3quid enim scriptura dicit credidit Abraham Deo et reputatum est illi ad iustitiam4ei autem qui operatur merces non inputatur secundum gratiam sed secundum debitum5ei vero qui non operatur credenti autem in eum qui iustificat impium reputatur fides eius ad iustitiam6sicut et David dicit beatitudinem hominis cui Deus accepto fert iustitiam sine operibus7beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata8beatus vir cui non inputabit Dominus peccatum9beatitudo ergo haec in circumcisione an etiam in praeputio dicimus enim quia reputata est Abrahae fides ad iustitiam10quomodo ergo reputata est in circumcisione an in praeputio non in circumcisione sed in praeputio11et signum accepit circumcisionis signaculum iustitiae fidei quae est in praeputio ut sit pater omnium credentium per praeputium ut reputetur et illis ad iustitiam12et sit pater circumcisionis non his tantum qui sunt ex circumcisione sed et his qui sectantur vestigia quae est in praeputio fidei patris nostri Abrahae13non enim per legem promissio Abrahae aut semini eius ut heres esset mundi sed per iustitiam fidei14si enim qui ex lege heredes sunt exinanita est fides abolita est promissio15lex enim iram operatur ubi enim non est lex nec praevaricatio16ideo ex fide ut secundum gratiam ut firma sit promissio omni semini non ei qui ex lege est solum sed et ei qui ex fide est Abrahae qui est pater omnium nostrum17sicut scriptum est quia patrem multarum gentium posui te ante Deum cui credidit qui vivificat mortuos et vocat quae non sunt tamquam ea quae sunt18qui contra spem in spem credidit ut fieret pater multarum gentium secundum quod dictum est sic erit semen tuum19et non infirmatus fide consideravit corpus suum emortuum cum fere centum annorum esset et emortuam vulvam Sarrae20in repromissione etiam Dei non haesitavit diffidentia sed confortatus est fide dans gloriam Deo21plenissime sciens quia quaecumque promisit potens est et facere22ideo et reputatum est illi ad iustitiam23non est autem scriptum tantum propter ipsum quia reputatum est illi24sed et propter nos quibus reputabitur credentibus in eum qui suscitavit Iesum Dominum nostrum a mortuis25qui traditus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram

1iustificati igitur ex fide pacem habeamus ad Deum per Dominum nostrum Iesum Christum2per quem et accessum habemus fide in gratiam istam in qua stamus et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei3non solum autem sed et gloriamur in tribulationibus scientes quod tribulatio patientiam operatur4patientia autem probationem probatio vero spem5spes autem non confundit quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum Sanctum qui datus est nobis6ut quid enim Christus cum adhuc infirmi essemus secundum tempus pro impiis mortuus est7vix enim pro iusto quis moritur nam pro bono forsitan quis et audeat mori8commendat autem suam caritatem Deus in nos quoniam cum adhuc peccatores essemus9Christus pro nobis mortuus est multo igitur magis iustificati nunc in sanguine ipsius salvi erimus ab ira per ipsum10si enim cum inimici essemus reconciliati sumus Deo per mortem Filii eius multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius11non solum autem sed et gloriamur in Deo per Dominum nostrum Iesum Christum per quem nunc reconciliationem accepimus12propterea sicut per unum hominem in hunc mundum peccatum intravit et per peccatum mors et ita in omnes homines mors pertransiit in quo omnes peccaverunt13usque ad legem enim peccatum erat in mundo peccatum autem non inputatur cum lex non est14sed regnavit mors ab Adam usque ad Mosen etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae qui est forma futuri15sed non sicut delictum ita et donum si enim unius delicto multi mortui sunt multo magis gratia Dei et donum in gratiam unius hominis Iesu Christi in plures abundavit16et non sicut per unum peccantem ita et donum nam iudicium ex uno in condemnationem gratia autem ex multis delictis in iustificationem17si enim in unius delicto mors regnavit per unum multo magis abundantiam gratiae et donationis et iustitiae accipientes in vita regnabunt per unum Iesum Christum18igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem vitae19sicut enim per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi ita et per unius oboeditionem iusti constituentur multi20lex autem subintravit ut abundaret delictum ubi autem abundavit delictum superabundavit gratia21ut sicut regnavit peccatum in morte ita et gratia regnet per iustitiam in vitam aeternam per Iesum Christum Dominum nostrum

1quid ergo dicemus permanebimus in peccato ut gratia abundet2absit qui enim mortui sumus peccato quomodo adhuc vivemus in illo3an ignoratis quia quicumque baptizati sumus in Christo Iesu in morte ipsius baptizati sumus4consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem ut quomodo surrexit Christus a mortuis per gloriam Patris ita et nos in novitate vitae ambulemus5si enim conplantati facti sumus similitudini mortis eius simul et resurrectionis erimus6hoc scientes quia vetus homo noster simul crucifixus est ut destruatur corpus peccati ut ultra non serviamus peccato7qui enim mortuus est iustificatus est a peccato8si autem mortui sumus cum Christo credimus quia simul etiam vivemus cum Christo9scientes quod Christus surgens ex mortuis iam non moritur mors illi ultra non dominabitur10quod enim mortuus est peccato mortuus est semel quod autem vivit vivit Deo11ita et vos existimate vos mortuos quidem esse peccato viventes autem Deo in Christo Iesu12non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ut oboediatis concupiscentiis eius13sed neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato sed exhibete vos Deo tamquam ex mortuis viventes et membra vestra arma iustitiae Deo14peccatum enim vobis non dominabitur non enim sub lege estis sed sub gratia15quid ergo peccavimus quoniam non sumus sub lege sed sub gratia absit16nescitis quoniam cui exhibetis vos servos ad oboediendum servi estis eius cui oboeditis sive peccati sive oboeditionis ad iustitiam17gratias autem Deo quod fuistis servi peccati oboedistis autem ex corde in eam formam doctrinae in qua traditi estis18liberati autem a peccato servi facti estis iustitiae19humanum dico propter infirmitatem carnis vestrae sicut enim exhibuistis membra vestra servire inmunditiae et iniquitati ad iniquitatem ita nunc exhibete membra vestra servire iustitiae in sanctificationem20cum enim servi essetis peccati liberi fuistis iustitiae21quem ergo fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis nam finis illorum mors est22nunc vero liberati a peccato servi autem facti Deo habetis fructum vestrum in sanctificationem finem vero vitam aeternam23stipendia enim peccati mors gratia autem Dei vita aeterna in Christo Iesu Domino nostro

1an ignoratis fratres scientibus enim legem loquor quia lex in homine dominatur quanto tempore vivit2nam quae sub viro est mulier vivente viro alligata est legi si autem mortuus fuerit vir soluta est a lege viri3igitur vivente viro vocabitur adultera si fuerit cum alio viro si autem mortuus fuerit vir eius liberata est a lege ut non sit adultera si fuerit cum alio viro4itaque fratres mei et vos mortificati estis legi per corpus Christi ut sitis alterius qui ex mortuis resurrexit ut fructificaremus Deo5cum enim essemus in carne passiones peccatorum quae per legem erant operabantur in membris nostris ut fructificarent morti6nunc autem soluti sumus a lege morientes in quo detinebamur ita ut serviamus in novitate spiritus et non in vetustate litterae7quid ergo dicemus lex peccatum est absit sed peccatum non cognovi nisi per legem nam concupiscentiam nesciebam nisi lex diceret non concupisces8occasione autem accepta peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam sine lege enim peccatum mortuum erat9ego autem vivebam sine lege aliquando sed cum venisset mandatum peccatum revixit10ego autem mortuus sum et inventum est mihi mandatum quod erat ad vitam hoc esse ad mortem11nam peccatum occasione accepta per mandatum seduxit me et per illud occidit12itaque lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum13quod ergo bonum est mihi factum est mors absit sed peccatum ut appareat peccatum per bonum mihi operatum est mortem ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum14scimus enim quod lex spiritalis est ego autem carnalis sum venundatus sub peccato15quod enim operor non intellego non enim quod volo hoc ago sed quod odi illud facio16si autem quod nolo illud facio consentio legi quoniam bona17nunc autem iam non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum18scio enim quia non habitat in me hoc est in carne mea bonum nam velle adiacet mihi perficere autem bonum non invenio19non enim quod volo bonum hoc facio sed quod nolo malum hoc ago20si autem quod nolo illud facio non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum21invenio igitur legem volenti mihi facere bonum quoniam mihi malum adiacet22condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem23video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captivantem me in lege peccati quae est in membris meis24infelix ego homo quis me liberabit de corpore mortis huius25gratia Dei per Iesum Christum Dominum nostrum igitur ego ipse mente servio legi Dei carne autem legi peccati

1nihil ergo nunc damnationis est his qui sunt in Christo Iesu qui non secundum carnem ambulant2lex enim Spiritus vitae in Christo Iesu liberavit me a lege peccati et mortis3nam quod inpossibile erat legis in quo infirmabatur per carnem Deus Filium suum mittens in similitudinem carnis peccati et de peccato damnavit peccatum in carne4ut iustificatio legis impleretur in nobis qui non secundum carnem ambulamus sed secundum Spiritum5qui enim secundum carnem sunt quae carnis sunt sapiunt qui vero secundum Spiritum quae sunt Spiritus sentiunt6nam prudentia carnis mors prudentia autem Spiritus vita et pax7quoniam sapientia carnis inimicitia est in Deum legi enim Dei non subicitur nec enim potest8qui autem in carne sunt Deo placere non possunt9vos autem in carne non estis sed in Spiritu si tamen Spiritus Dei habitat in vobis si quis autem Spiritum Christi non habet hic non est eius10si autem Christus in vobis est corpus quidem mortuum est propter peccatum spiritus vero vita propter iustificationem11quod si Spiritus eius qui suscitavit Iesum a mortuis habitat in vobis qui suscitavit Iesum Christum a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem Spiritum eius in vobis12ergo fratres debitores sumus non carni ut secundum carnem vivamus13si enim secundum carnem vixeritis moriemini si autem Spiritu facta carnis mortificatis vivetis14quicumque enim Spiritu Dei aguntur hii filii sunt Dei15non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum in quo clamamus Abba Pater16ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro quod sumus filii Dei17si autem filii et heredes heredes quidem Dei coheredes autem Christi si tamen conpatimur ut et conglorificemur18existimo enim quod non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis19nam expectatio creaturae revelationem filiorum Dei expectat20vanitati enim creatura subiecta est non volens sed propter eum qui subiecit in spem21quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei22scimus enim quod omnis creatura ingemescit et parturit usque adhuc23non solum autem illa sed et nos ipsi primitias Spiritus habentes et ipsi intra nos gemimus adoptionem filiorum expectantes redemptionem corporis nostri24spe enim salvi facti sumus spes autem quae videtur non est spes nam quod videt quis quid sperat25si autem quod non videmus speramus per patientiam expectamus26similiter autem et Spiritus adiuvat infirmitatem nostram nam quid oremus sicut oportet nescimus sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus27qui autem scrutatur corda scit quid desideret Spiritus quia secundum Deum postulat pro sanctis28scimus autem quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum his qui secundum propositum vocati sunt sancti29nam quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii eius ut sit ipse primogenitus in multis fratribus30quos autem praedestinavit hos et vocavit et quos vocavit hos et iustificavit quos autem iustificavit illos et glorificavit31quid ergo dicemus ad haec si Deus pro nobis quis contra nos32qui etiam Filio suo non pepercit sed pro nobis omnibus tradidit illum quomodo non etiam cum illo omnia nobis donabit33quis accusabit adversus electos Dei Deus qui iustificat34quis est qui condemnet Christus Iesus qui mortuus est immo qui resurrexit qui et est ad dexteram Dei qui etiam interpellat pro nobis35quis nos separabit a caritate Christi tribulatio an angustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gladius36sicut scriptum est quia propter te mortificamur tota die aestimati sumus ut oves occisionis37sed in his omnibus superamus propter eum qui dilexit nos38certus sum enim quia neque mors neque vita neque angeli neque principatus neque instantia neque futura neque fortitudines39neque altitudo neque profundum neque creatura alia poterit nos separare a caritate Dei quae est in Christo Iesu Domino nostro

1veritatem dico in Christo non mentior testimonium mihi perhibente conscientia mea in Spiritu Sancto2quoniam tristitia est mihi magna et continuus dolor cordi meo3optabam enim ipse ego anathema esse a Christo pro fratribus meis qui sunt cognati mei secundum carnem4qui sunt Israhelitae quorum adoptio est filiorum et gloria et testamenta et legislatio et obsequium et promissa5quorum patres et ex quibus Christus secundum carnem qui est super omnia Deus benedictus in saecula amen6non autem quod exciderit verbum Dei non enim omnes qui ex Israhel hii sunt Israhel7neque quia semen sunt Abrahae omnes filii sed in Isaac vocabitur tibi semen8id est non qui filii carnis hii filii Dei sed qui filii sunt promissionis aestimantur in semine9promissionis enim verbum hoc est secundum hoc tempus veniam et erit Sarrae filius10non solum autem sed et Rebecca ex uno concubitum habens Isaac patre nostro11cum enim nondum nati fuissent aut aliquid egissent bonum aut malum ut secundum electionem propositum Dei maneret12non ex operibus sed ex vocante dictum est ei quia maior serviet minori13sicut scriptum est Iacob dilexi Esau autem odio habui14quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit15Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et misericordiam praestabo cuius miserebor16igitur non volentis neque currentis sed miserentis Dei17dicit enim scriptura Pharaoni quia in hoc ipsum excitavi te ut ostendam in te virtutem meam et ut adnuntietur nomen meum in universa terra18ergo cuius vult miseretur et quem vult indurat19dicis itaque mihi quid adhuc queritur voluntati enim eius quis resistit20o homo tu quis es qui respondeas Deo numquid dicit figmentum ei qui se finxit quid me fecisti sic21an non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem aliud vero in contumeliam22quod si volens Deus ostendere iram et notam facere potentiam suam sustinuit in multa patientia vasa irae aptata in interitum23ut ostenderet divitias gloriae suae in vasa misericordiae quae praeparavit in gloriam24quos et vocavit nos non solum ex Iudaeis sed etiam ex gentibus25sicut in Osee dicit vocabo non plebem meam plebem meam et non misericordiam consecutam misericordiam consecutam26et erit in loco ubi dictum est eis non plebs mea vos ibi vocabuntur filii Dei vivi27Esaias autem clamat pro Israhel si fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris reliquiae salvae fient28verbum enim consummans et brevians in aequitate quia verbum breviatum faciet Dominus super terram29et sicut praedixit Esaias nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus30quid ergo dicemus quod gentes quae non sectabantur iustitiam adprehenderunt iustitiam iustitiam autem quae ex fide est31Israhel vero sectans legem iustitiae in legem iustitiae non pervenit32quare quia non ex fide sed quasi ex operibus offenderunt in lapidem offensionis33sicut scriptum est ecce pono in Sion lapidem offensionis et petram scandali et omnis qui credit in eum non confundetur

1fratres voluntas quidem cordis mei et obsecratio ad Deum fit pro illis in salutem2testimonium enim perhibeo illis quod aemulationem Dei habent sed non secundum scientiam3ignorantes enim Dei iustitiam et suam quaerentes statuere iustitiae Dei non sunt subiecti4finis enim legis Christus ad iustitiam omni credenti5Moses enim scripsit quoniam iustitiam quae ex lege est qui fecerit homo vivet in ea6quae autem ex fide est iustitia sic dicit ne dixeris in corde tuo quis ascendit in caelum id est Christum deducere7aut quis descendit in abyssum hoc est Christum ex mortuis revocare8sed quid dicit prope est verbum in ore tuo et in corde tuo hoc est verbum fidei quod praedicamus9quia si confitearis in ore tuo Dominum Iesum et in corde tuo credideris quod Deus illum excitavit ex mortuis salvus eris10corde enim creditur ad iustitiam ore autem confessio fit in salutem11dicit enim scriptura omnis qui credit in illum non confundetur12non enim est distinctio Iudaei et Graeci nam idem Dominus omnium dives in omnes qui invocant illum13omnis enim quicumque invocaverit nomen Domini salvus erit14quomodo ergo invocabunt in quem non crediderunt aut quomodo credent ei quem non audierunt quomodo autem audient sine praedicante15quomodo vero praedicabunt nisi mittantur sicut scriptum est quam speciosi pedes evangelizantium pacem evangelizantium bona16sed non omnes oboedierunt evangelio Esaias enim dicit Domine quis credidit auditui nostro17ergo fides ex auditu auditus autem per verbum Christi18sed dico numquid non audierunt et quidem in omnem terram exiit sonus eorum et in fines orbis terrae verba eorum19sed dico numquid Israhel non cognovit primus Moses dicit ego ad aemulationem vos adducam in non gentem in gentem insipientem in iram vos mittam20Esaias autem audet et dicit inventus sum non quaerentibus me palam apparui his qui me non interrogabant21ad Israhel autem dicit tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem

1dico ergo numquid reppulit Deus populum suum absit nam et ego Israhelita sum ex semine Abraham tribu Beniamin2non reppulit Deus plebem suam quam praesciit an nescitis in Helia quid dicit scriptura quemadmodum interpellat Deum adversus Israhel3Domine prophetas tuos occiderunt altaria tua suffoderunt et ego relictus sum solus et quaerunt animam meam4sed quid dicit illi responsum divinum reliqui mihi septem milia virorum qui non curvaverunt genu Baal5sic ergo et in hoc tempore reliquiae secundum electionem gratiae factae sunt6si autem gratia non ex operibus alioquin gratia iam non est gratia7quid ergo quod quaerebat Israhel hoc non est consecutus electio autem consecuta est ceteri vero excaecati sunt8sicut scriptum est dedit illis Deus spiritum conpunctionis oculos ut non videant et aures ut non audiant usque in hodiernum diem9et David dicit fiat mensa eorum in laqueum et in captionem et in scandalum et in retributionem illis10obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum illorum semper incurva11dico ergo numquid sic offenderunt ut caderent absit sed illorum delicto salus gentibus ut illos aemulentur12quod si delictum illorum divitiae sunt mundi et deminutio eorum divitiae gentium quanto magis plenitudo eorum13vobis enim dico gentibus quamdiu quidem ego sum gentium apostolus ministerium meum honorificabo14si quo modo ad aemulandum provocem carnem meam et salvos faciam aliquos ex illis15si enim amissio eorum reconciliatio est mundi quae adsumptio nisi vita ex mortuis16quod si delibatio sancta est et massa et si radix sancta et rami17quod si aliqui ex ramis fracti sunt tu autem cum oleaster esses insertus es in illis et socius radicis et pinguidinis olivae factus es18noli gloriari adversus ramos quod si gloriaris non tu radicem portas sed radix te19dices ergo fracti sunt rami ut ego inserar20bene propter incredulitatem fracti sunt tu autem fide stas noli altum sapere sed time21si enim Deus naturalibus ramis non pepercit ne forte nec tibi parcat22vide ergo bonitatem et severitatem Dei in eos quidem qui ceciderunt severitatem in te autem bonitatem Dei si permanseris in bonitate alioquin et tu excideris23sed et illi si non permanserint in incredulitate inserentur potens est enim Deus iterum inserere illos24nam si tu ex naturali excisus es oleastro et contra naturam insertus es in bonam olivam quanto magis hii secundum naturam inserentur suae olivae25nolo enim vos ignorare fratres mysterium hoc ut non sitis vobis ipsis sapientes quia caecitas ex parte contigit in Israhel donec plenitudo gentium intraret26et sic omnis Israhel salvus fieret sicut scriptum est veniet ex Sion qui eripiat avertet impietates ab Iacob27et hoc illis a me testamentum cum abstulero peccata eorum28secundum evangelium quidem inimici propter vos secundum electionem autem carissimi propter patres29sine paenitentia enim sunt dona et vocatio Dei30sicut enim aliquando et vos non credidistis Deo nunc autem misericordiam consecuti estis propter illorum incredulitatem31ita et isti nunc non crediderunt in vestram misericordiam ut et ipsi misericordiam consequantur32conclusit enim Deus omnia in incredulitatem ut omnium misereatur33o altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei quam inconprehensibilia sunt iudicia eius et investigabiles viae eius34quis enim cognovit sensum Domini aut quis consiliarius eius fuit35aut quis prior dedit illi et retribuetur ei36quoniam ex ipso et per ipsum et in ipso omnia ipsi gloria in saecula amen

1obsecro itaque vos fratres per misericordiam Dei ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem sanctam Deo placentem rationabile obsequium vestrum2et nolite conformari huic saeculo sed reformamini in novitate sensus vestri ut probetis quae sit voluntas Dei bona et placens et perfecta3dico enim per gratiam quae data est mihi omnibus qui sunt inter vos non plus sapere quam oportet sapere sed sapere ad sobrietatem unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei4sicut enim in uno corpore multa membra habemus omnia autem membra non eundem actum habent5ita multi unum corpus sumus in Christo singuli autem alter alterius membra6habentes autem donationes secundum gratiam quae data est nobis differentes sive prophetiam secundum rationem fidei7sive ministerium in ministrando sive qui docet in doctrina8qui exhortatur in exhortando qui tribuit in simplicitate qui praeest in sollicitudine qui miseretur in hilaritate9dilectio sine simulatione odientes malum adherentes bono10caritatem fraternitatis invicem diligentes honore invicem praevenientes11sollicitudine non pigri spiritu ferventes Domino servientes12spe gaudentes in tribulatione patientes orationi instantes13necessitatibus sanctorum communicantes hospitalitatem sectantes14benedicite persequentibus benedicite et nolite maledicere15gaudere cum gaudentibus flere cum flentibus16id ipsum invicem sentientes non alta sapientes sed humilibus consentientes nolite esse prudentes apud vosmet ipsos17nulli malum pro malo reddentes providentes bona non tantum coram Deo sed etiam coram omnibus hominibus18si fieri potest quod ex vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes19non vosmet ipsos defendentes carissimi sed date locum irae scriptum est enim mihi vindictam ego retribuam dicit Dominus20sed si esurierit inimicus tuus ciba illum si sitit potum da illi hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput eius21noli vinci a malo sed vince in bono malum

1omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit non est enim potestas nisi a Deo quae autem sunt a Deo ordinatae sunt2itaque qui resistit potestati Dei ordinationi resistit qui autem resistunt ipsi sibi damnationem adquirunt3nam principes non sunt timori boni operis sed mali vis autem non timere potestatem bonum fac et habebis laudem ex illa4Dei enim minister est tibi in bonum si autem male feceris time non enim sine causa gladium portat Dei enim minister est vindex in iram ei qui malum agit5ideo necessitate subditi estote non solum propter iram sed et propter conscientiam6ideo enim et tributa praestatis ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes7reddite omnibus debita cui tributum tributum cui vectigal vectigal cui timorem timorem cui honorem honorem8nemini quicquam debeatis nisi ut invicem diligatis qui enim diligit proximum legem implevit9nam non adulterabis non occides non furaberis non concupisces et si quod est aliud mandatum in hoc verbo instauratur diliges proximum tuum tamquam te ipsum10dilectio proximo malum non operatur plenitudo ergo legis est dilectio11et hoc scientes tempus quia hora est iam nos de somno surgere nunc enim propior est nostra salus quam cum credidimus12nox praecessit dies autem adpropiavit abiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis13sicut in die honeste ambulemus non in comesationibus et ebrietatibus non in cubilibus et inpudicitiis non in contentione et aemulatione14sed induite Dominum Iesum Christum et carnis curam ne feceritis in desideriis

1infirmum autem in fide adsumite non in disceptationibus cogitationum2alius enim credit manducare omnia qui autem infirmus est holus manducat3is qui manducat non manducantem non spernat et qui non manducat manducantem non iudicet Deus enim illum adsumpsit4tu quis es qui iudices alienum servum suo domino stat aut cadit stabit autem potens est enim Deus statuere illum5nam alius iudicat diem plus inter diem alius iudicat omnem diem unusquisque in suo sensu abundet6qui sapit diem Domino sapit et qui manducat Domino manducat gratias enim agit Deo et qui non manducat Domino non manducat et gratias agit Deo7nemo enim nostrum sibi vivit et nemo sibi moritur8sive enim vivimus Domino vivimus sive morimur Domino morimur sive ergo vivimus sive morimur Domini sumus9in hoc enim Christus et mortuus est et revixit ut et mortuorum et vivorum dominetur10tu autem quid iudicas fratrem tuum aut tu quare spernis fratrem tuum omnes enim stabimus ante tribunal Dei11scriptum est enim vivo ego dicit Dominus quoniam mihi flectet omne genu et omnis lingua confitebitur Deo12itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo13non ergo amplius invicem iudicemus sed hoc iudicate magis ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum14scio et confido in Domino Iesu quia nihil commune per ipsum nisi ei qui existimat quid commune esse illi commune est15si enim propter cibum frater tuus contristatur iam non secundum caritatem ambulas noli cibo tuo illum perdere pro quo Christus mortuus est16non ergo blasphemetur bonum nostrum17non est regnum Dei esca et potus sed iustitia et pax et gaudium in Spiritu Sancto18qui enim in hoc servit Christo placet Deo et probatus est hominibus19itaque quae pacis sunt sectemur et quae aedificationis sunt in invicem20noli propter escam destruere opus Dei omnia quidem munda sunt sed malum est homini qui per offendiculum manducat21bonum est non manducare carnem et non bibere vinum neque in quo frater tuus offendit aut scandalizatur aut infirmatur22tu fidem habes penes temet ipsum habe coram Deo beatus qui non iudicat semet ipsum in eo quo probat23qui autem discernit si manducaverit damnatus est quia non ex fide omne autem quod non ex fide peccatum est

1debemus autem nos firmiores inbecillitates infirmorum sustinere et non nobis placere2unusquisque vestrum proximo suo placeat in bonum ad aedificationem3etenim Christus non sibi placuit sed sicut scriptum est inproperia inproperantium tibi ceciderunt super me4quaecumque enim scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus5Deus autem patientiae et solacii det vobis id ipsum sapere in alterutrum secundum Iesum Christum6ut unianimes uno ore honorificetis Deum et Patrem Domini nostri Iesu Christi7propter quod suscipite invicem sicut et Christus suscepit vos in honorem Dei8dico enim Christum Iesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei ad confirmandas promissiones patrum9gentes autem super misericordiam honorare Deum sicut scriptum est propter hoc confitebor tibi in gentibus et nomini tuo cantabo10et iterum dicit laetamini gentes cum plebe eius11et iterum laudate omnes gentes Dominum et magnificate eum omnes populi12et rursus Esaias ait erit radix Iesse et qui exsurget regere gentes in eo gentes sperabunt13Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo ut abundetis in spe in virtute Spiritus Sancti14certus sum autem fratres mei et ego ipse de vobis quoniam et ipsi pleni estis dilectione repleti omni scientia ita ut possitis alterutrum monere15audacius autem scripsi vobis fratres ex parte tamquam in memoriam vos reducens propter gratiam quae data est mihi a Deo16ut sim minister Christi Iesu in gentibus sanctificans evangelium Dei ut fiat oblatio gentium accepta sanctificata in Spiritu Sancto17habeo igitur gloriam in Christo Iesu ad Deum18non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non effecit Christus in oboedientiam gentium verbo et factis19in virtute signorum et prodigiorum in virtute Spiritus Sancti ita ut ab Hierusalem per circuitum usque in Illyricum repleverim evangelium Christi20sic autem hoc praedicavi evangelium non ubi nominatus est Christus ne super alienum fundamentum aedificarem21sed sicut scriptum est quibus non est adnuntiatum de eo videbunt et qui non audierunt intellegent22propter quod et inpediebar plurimum venire ad vos23nunc vero ulterius locum non habens in his regionibus cupiditatem autem habens veniendi ad vos ex multis iam annis24cum in Hispaniam proficisci coepero spero quod praeteriens videam vos et a vobis deducar illuc si vobis primum ex parte fruitus fuero25nunc igitur proficiscar in Hierusalem ministrare sanctis26probaverunt enim Macedonia et Achaia conlationem aliquam facere in pauperes sanctorum qui sunt in Hierusalem27placuit enim eis et debitores sunt eorum nam si spiritalium eorum participes facti sunt gentiles debent et in carnalibus ministrare eis28hoc igitur cum consummavero et adsignavero eis fructum hunc proficiscar per vos in Hispaniam29scio autem quoniam veniens ad vos in abundantia benedictionis Christi veniam30obsecro igitur vos fratres per Dominum nostrum Iesum Christum et per caritatem Spiritus ut adiuvetis me in orationibus pro me ad Deum31ut liberer ab infidelibus qui sunt in Iudaea et obsequii mei oblatio accepta fiat in Hierosolyma sanctis32ut veniam ad vos in gaudio per voluntatem Dei et refrigerer vobiscum33Deus autem pacis sit cum omnibus vobis amen

1commendo autem vobis Phoebem sororem nostram quae est in ministerio ecclesiae quae est Cenchris2ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis et adsistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit etenim ipsa quoque adstitit multis et mihi ipsi3salutate Priscam et Aquilam adiutores meos in Christo Iesu4qui pro anima mea suas cervices subposuerunt quibus non solus ego gratias ago sed et cunctae ecclesiae gentium5et domesticam eorum ecclesiam salutate Ephaenetum dilectum mihi qui est primitivus Asiae in Christo6salutate Mariam quae multum laboravit in vobis7salutate Andronicum et Iuniam cognatos et concaptivos meos qui sunt nobiles in apostolis qui et ante me fuerunt in Christo8salutate Ampliatum dilectissimum mihi in Domino9salutate Urbanum adiutorem nostrum in Christo et Stachyn dilectum meum10salutate Apellen probum in Christo11salutate eos qui sunt ex Aristoboli salutate Herodionem cognatum meum salutate eos qui sunt ex Narcissi qui sunt in Domino12salutate Tryfenam et Tryfosam quae laborant in Domino salutate Persidam carissimam quae multum laboravit in Domino13salutate Rufum electum in Domino et matrem eius et meam14salutate Asyncritum Flegonta Hermen Patrobam Hermam et qui cum eis sunt fratres15salutate Filologum et Iuliam Nereum et sororem eius et Olympiadem et omnes qui cum eis sunt sanctos16salutate invicem in osculo sancto salutant vos omnes ecclesiae Christi17rogo autem vos fratres ut observetis eos qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam quam vos didicistis faciunt et declinate ab illis18huiusmodi enim Christo Domino nostro non serviunt sed suo ventri et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium19vestra enim oboedientia in omnem locum divulgata est gaudeo igitur in vobis sed volo vos sapientes esse in bono et simplices in malo20Deus autem pacis conteret Satanan sub pedibus vestris velociter gratia Domini nostri Iesu Christi vobiscum21salutat vos Timotheus adiutor meus et Lucius et Iason et Sosipater cognati mei22saluto vos ego Tertius qui scripsi epistulam in Domino23salutat vos Gaius hospes meus et universae ecclesiae salutat vos Erastus arcarius civitatis et Quartus frater24[]25ei autem qui potens est vos confirmare iuxta evangelium meum et praedicationem Iesu Christi secundum revelationem mysterii temporibus aeternis taciti26quod nunc patefactum est per scripturas prophetarum secundum praeceptum aeterni Dei ad oboeditionem fidei in cunctis gentibus cognito27solo sapienti Deo per Iesum Christum cui honor in saecula saeculorum amen